Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ภาวะความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์ (Pregnancy-induced Hypertension: PIH)…

- - - - ระยะเกร็ง (tonic) อาการตัวแข็งเกร็ง แขนงอ มือกำแน่น
      - ระยะชักกระตุก (colonic) ชักกระตุกทั่วร่างกาย
      - ระยะเริ่มต้น (invasion) เริ่มกระตุกที่บริเวณใบหน้า ริมฝีปากเบี้ย
      - ระยะฟื้น (recovery) จากนั้นผู้ป่วยจะนอนนิ่งแล้วค่อย ๆ รู้สึกตัว
    - - อาการผิดปกติทางสายตา
      - ปวดศีรษะมาก อาเจียน
      - เจ็บที่ลิ้นปี่หรือใต้ชายโครงขวารุนแรง
      - ตื่นตัวทางระบบประสาท
- - - - รายที่ได้รับ Hydralazine ในขณะแพทย์ฉีดยา พยาบาลต้องวัดความดัน ทุก 5 นาที และสังเกตอาการข้างเคียง เช่น ใจสั่น ปวดศีรษะ อาเจียน
      - ประเมินสุขภาพทารกในครรภ์ โดยติด Doppler auscultation เพื่อประเมินการเต้นหัวใจของทารก
      - ขณะหยด MgSO4 ทางหลอดเลือดดำ ให้เฝ้าระวังสิ่งต่อไปนี้ ทุก 1 ชั่วโมง
        
        Diastolic > 90 mmHg.
        
        อัตราหายใจ > 14 ครั้ง/นาที
        
        Deep tendon reflex ไม่น้อยกว่า 1+ (Biceps reflex, Triceps reflex, Brachioradialis reflex, Achilles reflex, Patellar reflex)
        
        record urine ต้องออกไม่น้อยกว่า 25 ml/hr.
      - เตรียม O2 ให้พร้อม
      - ขณะแพทย์ฉีด MgSO4 (loading dose) วัดความดันโลหิต ทุก 5 นาที หาก diastolic ตํ่ากว่า 90 mmHg.ต้องรายงานแพทย์ เพราะอาจเกิด fetal distress
      - ประเมินการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น placenta abruption (ปวดมดลูก, vital signs, fetal heart sound)
      - ก่อนให้ MgSO4 อธิบายถึงความจำเป็นที่ต้องให้ยา อาการร้อนทั่วร่างกายขณะแพทย์ให้ยา
      - ดูแลสภาพจิตใจ โดยอยู่ใกล้ชิด ให้ความช่วยเหลือ ลดความไม่สุขสบายต่างๆ สร้างความอบอุ่นใจ
      - เตรียม MgSO4 และ Calcium gluconate ให้พร้อม
      - ประเมินอาการเตือน ที่จะเกิดอาการชัก เช่น ความดันโลหิตสูง ปวดศีรษะ ตาพร่ามัว จุกแน่นลิ้นปี่ คลื่นไส้อาเจียน ตรวจพบโปรตีนในปัสสาวะ
      - จัดให้นอนพักในห้องที่สงบ ไม่พลุกพล่าน ควรนอนตะแคงซ้ายเพื่อให้เลือดไปเลี้ยงรกได้ดีขึ้น
      - เตรียมคลอด เมื่อควบคุมความรุนแรงของโรคได้ตามความเหมาะสม
    - - ป้องกันภาวะชัก
        
        การให้ยาครั้งแรก (Loading dose) ใช้ 10 % MgSO4 ขนาด 5 กรัม ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ นาน 5-10 นาที
        
        การให้ยาเพื่อควบคุมการชักต่อไป (Maintenance Dose)
        
        วิธีที่ 1 การฉีดเข้ากล้ามเนื้อ ใช้ 50 % MgSO4 ขนาด 10 กรัม ฉีดเข้ากล้ามเนื้อสะโพกซ้าย/ขวาบริเวณด้านนอก (upper outer quardrant) ทันที ข้างละ 5 กรัมทุก 4 ชั่วโมง จนครบ 24 ชม.ซึ่งอาจผสม 2% xylocaine 1 ml. เพื่อลดอาการปวด **ไม่นิยม
        
        วิธีที่ 2 การหยดเข้าทางหลอดเลือด ใช้ MgSO4 ผสมหยดเข้าทางหลอดเลือดในอัตรา 1-2 กรัมต่อชั่วโมง
        
        ในขณะฉีด MgSO4 ควรมียา 10% Calcium gluconate ไว้ข้างเตียงเสมอ โดยถ้าพบว่า หญิงตั้งครรภ์ หยุดหายใจ ให้ฉีด 10% Calcium gluconate 10 มิลลิลิตรเข้าหลอดเลือดเลือดดำโดยฉีดช้าๆ ประมาณ 3 – 5 นาที
        
        ระดับ MGSO4
        
        MgSO4 > 12 mEq/L ทำให้หยุดหายใจ
        
        MgSO4 > 15 mEq/L ทำให้หัวใจหยุดเต้น
        
        MgSO4 ไม่ควรเกิน 4-7 mEq/L (8.4 g/dl)
      - ให้ยาป้องกันชัก MgSO4
      - ควบคุมความสมดุลของน้ำและ electrolyte ประเมินการทำงานของไต ตับ ความข้นของเลือดและเกร็ดเลือด
      - การพิจารณาการคลอด
      - การให้ Hydralazine
        
        เพื่อช่วยส่งเสริมการไหลเวียนของไตให้ดีขึ้น จะใช้กรณีที่ความดันโลหิต Diastolic blood pressure มากกว่า 160/110 มิลลิเมตรปรอท
        
        หลังฉีด ควรวัดความ ดันโลหิตทุก 5 –15 นาที ควบคุมให้ความดันโลหิต Diastolic blood pressure อยู่ระหว่าง 90 – 100 มิลลิเมตรปรอท
  - - - ประเมินการหดรัดตัวของมดลูก เพราะ อาการเจ็บครรภ์มากอาจกระตุ้นให้เกิดการชักซ้ำได้อีก
      - เตรียมพร้อมเพื่อช่วยในการคลอดภายหลังควบคุมอาการชักได้แล้ว
      - ประเมินสุขภาพของทารกในครรภ์อย่างใกล้ชิดเพราะทารกอาจขาดออกซิเจนได้ขณะที่มารดาชัก และขณะเดียวกันก็อาจเกิดภาวะรกลอกตัวก่อนกำหนด
      - ควรระวังการตกเลือดภายหลังคลอดโดยเฉพาะในรายที่มี placental abruption หรือผู้ที่มีเกล็ดเลือดต่ำ
      - ให้การดูแลสตรีตั้งครรภ์อย่างใกล้ชิด เนื่องจากในระยะหลังชักสตรีตั้งครรภ์จะอยู่ในภาวะ semi-coma ระยะนี้จะกินเวลาประมาณ 1-4 ชั่วโมง
      - ในระยะหลังคลอดยังคงต้องให้มารดาพักผ่อนอย่างเพียงพอ โดยเฉพาะในรายที่ความดันโลหิตยังสูงอยู่ การจำกัดผู้ที่มาเยี่ยมเป็นสิ่งจำเป็น
      - เตรียม 10% MgSO4 เพื่อฉีดให้กล้ามเนื้อคลายตัวและป้องกันการชักซ้ำตามแผนการรักษาของแพทย์
      - หากมารดาอยู่ในภาวะรู้สึกตัวดี ควรให้มารดาได้พบทารกบ้าง และพยาบาลควรอยู่กับมารดาและทารกด้วย ไม่ควรปล่อยให้มารดาและทารกอยู่กันตามลำพัง เพราะอาจเกิดอุบัติเหตุได้
      - จัดให้สตรีตั้งครรภ์นอนตะแคงซ้ายเพื่อมิให้สำลักน้ำลาย
      - เมื่อความดันโลหิตลดลง จึงให้การแนะนำในการดูแลตนเองและบุตร
      - ให้ความช่วยเหลือโดยใช้อุปกรณ์กดลิ้นเพื่อมิให้สตรีตั้งครรภ์กัดลิ้น หรือกันมิให้ลิ้นไปอุดทางเดินหายใจ พร้อมทั้ง ช่วยแพทย์ในการดูดเสมหะ และให้ออกซิเจน
    - - โปรตีนในปัสสาวะ และอาการบวมมักจะหายไปภายใน 1 สัปดาห์
      - ความดันโลหิตมักจะกลับสู่ปกติภายใน 2 สัปดาห์
      - ขับถ่ายปัสสาวะจะมากขึ้นภายใน 12 ชั่วโมงหลังคลอด
      - การชักอาจเกิดขึ้นได้อีกในช่วง 48 ชั่วโมงหลังคลอด และอาจดำเนินต่อไปถึง 12 สัปดาห์หลังคลอด หลังจากนี้ความดันโลหิตต้องกลับเข้าสู่ภาวะปกติ หากยังสูงอยู่ถือว่าเป็น chronic hypertension
      - แก้ไขภาวะชัก
        
        ป้องกันการชักซ้ำ ฉีด 10% MgSO4 5 g.
        
        ให้ O2
        
        Suction clear air way
        
        NPO
        
        รักษาทางเดินหายให้โล่ง ด้วยการใส่ oral air way ป้องกันการกัดลิ้น
        
        ยุติการตั้งครรภ์ภายหลังควบคุมอาการชักได้แล้ว 1-2 ชั่วโมง
  - - - วัดความดันโลหิต ทุก 4 ชั่วโมง ยกเว้นหลังเที่ยงคืน เพื่อหลีกเลี่ยงการรบกวนการนอนหลับ
      - ส่งเลือดและปัสสาวะ 24 ชั่วโมง โดยอธิบายเหตุที่ต้องเจาะเลือด และแนะนำวิธีการเก็บปัสสาวะ 24 ชั่วโมง
      - รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ตรวจ protein urea อย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง
      - เตรียมสตรีตั้งครรภ์เพื่อรับการตรวจต่างๆ เช่น ultrasound/NST และแนะนำสตรีตั้งครรภ์ให้นับจำนวนครั้งการดิ้นของทารกในครรภ์
      - bed rest ให้ได้มากที่สุด
      - ถ้ามีอาการปวดศีรษะ หน้ามืด ตาพร่ามัว ให้งดการให้ breast feeding
      - อธิบายให้สตรีตั้งครรภ์เข้าใจถึงเหตุผลที่ต้องอยู่โรงพยาบาล
    - - ultrasound เพื่อดู ขนาดทารก ปริมาณนํ้าครํ่า
      - ประเมินสุขภาพทารกในครรภ์ NST
      - ให้ผู้ป่วยได้พักผ่อน และผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น นํ้าหนัก ความดันโลหิต protein urea, serum creatinin, Hct, platelet, liver function test (ALT, AST)
      - ประคับประคองจนกว่าจะตั้งครรภ์ครบกำหนด ยกเว้น severe preeclampsia หรือ fetal distress
      - Admit โรงพยาบาล ประมาณ 1-2 วัน