Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การปฐมพยาบาลโรคเบื้องต้นทางศัลยกรรม - Coggle Diagram
การปฐมพยาบาลโรคเบื้องต้นทางศัลยกรรม
Suture wound
Suture material
Absorbable Sutures
วัสดุที่สามารถละลายหรือสลายไปได้เองในเนื้อเยื่อ
ใช้เย็บบริเวณชั้นใต้ผิวหนัง ชั้นกล้ามเนื้อ
Non absorbable Sutures
คือวัสดุที่สามารถสลายไปได้เองได้ยาก ใช้เวลานาน
ประมาณ 1-2 ปี
ใช้เย็บบริเวณผิวหนัง
หลักสำคัญในการเย็บแผล
Wound edge eversion ต้องให้ขอบแผลชนเข้ากันพอดี
layer matching ต้องเย็บเนื้อเยื่อเป็นชั้นๆเข้าหากันตามลำดับ
Wound tension การเย็บเอาเนื้อเยื่อชั้นต่างๆรวมทั้งผิวหนังมาชนกัน
Collapse dead space การเย็บแผลแล้วทำให้เกิดโพรงหรือช่องว่างในชั้นลึกของบาดแผล
่่การเย็บแผล
1.เลือกเข็มให้เหมาะกับเนื้อเยื่อหรืออวัยวะที่จะเย็บ
เข็มปลายหน้าตัดเป็นสามเหลี่ยม (cutting needle) เหมาะสำหรับเย็บผิวหนัง
(round needle) เหมาะสำหรับเย็บเนื้อเยื่ออ่อน
2.การถือที่จับเข็ม (needle holder) ควรจับให้ด้ามอยู่ในอุ้งมือ และนิ้วชี้วาง
บริเวณข้อต่อ เพื่อให้การตักเข็มมีความแม่นยำ และมั่นคง
3.เวลาตักเข็ม ควรให้ปลายเข็มตั้งฉากกับพื้นผิวที่เราจะเย็บ โดยตักห่างจากขอบแผล
เท่ากับความลึกของแผล
4.การผูกปมด้วยเครื่องมือ needle holder การผูกปมที่ถูกต้องควรเป็น square
หรือ surgical knot เพื่อไม่ให้ปมเลื่อนหลวมออกได้
ชนิดของการเย็บ
Continuous overhand suture เหมาะสำหรับการเย็บแผลที่มีขนาดตื้นแต่
ยาว ประหยัดไหมและเวลา
Vertical mattress suture ใช้ในรายที่บาดแผลมีขนาดค่อนข้างลึก การเย็บ
แบบนี้จะทำให้ขอบแผลชนกันสนิท
Subcuticular suture เย็บบาดแผล บริเวณที่ตื้นไม่ลึกมาก เย็บดึงขอบ
ผิวหนัง (Skin) ชิดเข้าหากัน
Half buried Horizontal mattress suture เย็บบาดแผลที่เป็นรูป
สามเหลี่ยมปลายแหลม
Skin staples เย็บบาดแผลโดยลวดเย็บ ส่วนใหญ่มักจะทำหลังผ่าตัด
Skin adhesive strips เย็บบาดแผลบริเวณบาดแผลที่ตื้น
การใช้ยาชาเฉพาะที่
วิธีการฉีด
โดยการปักเข็มเข้าไปตรงมุมด้านใดด้านหนึ่งของบาดแผล บริเวณผิวหนัง ภายหลังได้ทำความสะอาดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อแล้ว และดันเข็มไปจนสุดขอบบาดแผล แล้วทดลองดูดดูว่าไม่มีเลือด จึงค่อยๆเดินยาเข้าไปพร้อมกับถอนเข็มออกมาช้าๆ
ยาชาที่นิยมใช้
Lidocaine (Xylocaine) เป็นยาชาที่นิยมใช้มากที่สุดใช้เวลาในการออกฤทธิ์ประมาณ 3-5 นาที
lidocaine ที่ผสม adrenaline 1:100,000 หรือ 1:200,000 จะทำให้ฤทธิ์
ของยาอยู่นานขึ้นและอาจจะสามารถลดปริมาณเลือดออกได้ เนื่องจากผล
vasoconstriction จาก adrenaline จึงไม่ควรใช้ยานี้ในบริเวณปลายนิ้วมือปลายจมูก และอวัยวะเพศชาย เพราะจะทำให้เกิดการขาดเลือดของอวัยวะเหล่านี้ได้
การตัดไหม
ระยะเวลาที่แนะนำให้ตัดไหม
แผลที่บริเวณใบหน้า ตัดไหมประมาณวันที่ 5
แผลที่หนังศีรษะ ตัดไหมประมาณวันที่ 7 – 10
บริเวณข้อ, มีการเคลื่อนไหว ตัดไหมประมาณวันที่ 10 – 14
คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยที่มีบาดแผล
ระวังอย่าให้แผลสกปรก และเปียกน้ำ
แผลที่ต้องพันผ้า หรือ เข้าเฝือก เพื่อให้เคลื่อนไหวได้น้อยใน 24 ชั่วโมงแรก
สังเกตการณ์ไหลเวียนเลือด
ถ้ามีอาการอักเสบ ได้แก่ แผลบวมแดง มีไข้ หรือ มีอาการปวด มีหนองให้มาพบ
แพทย์
ให้มาตัดไหมตามนัด
Incision and Drainage
ฝี (Abscess or furuncle)
การอักเสบติดเชื้อเป็นหนองของต่อมเหงื่อ (sweat gland) หรือ รูขุมขน (hair follicle)
โดยทั่วไปมักไม่รุนแรง เชื้อที่พบ
บริเวณผิวหนังได้แก่ s.aureus และ diptheroids
อาการที่พบ คือ ปวด คัน ผิวหนังบวม นูนแดง
และอาจพบจุดหนองสีขาวบริเวณกลางของฝี
การรักษา
การใช้ Hot packs และทำ incision and drainage โดยใช้มีดปลายแหลมเบอร์ 11
การใช้ยาปฏิชีวนะ โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องให้ ยกเว้นพบ ฝีบริเวณหน้า จมูก หรือ ใน
immunocompromised host
ฝีฝักบัว (carbuncle)
เชื้อที่พบบ่อยคือ s.aureus มักพบฝีฝักบัวบริเวณ หลัง และคอ พบได้
บ่อยในผู้ป่วยเบาหวานหรือ immunocompromised host
การรักษา
ต้องตรวจปัสสาวะทุกรายว่าเป็นเบาหวานหรือไม่
ให้ยาปฏิชีวนะที่ฆ่าเชื้อ staphylococcal ได้
ให้กินยาแก้ปวด หากมีอาการปวด
ถ้ามีหนองผ่าตัดเอาหนองออก โดยกรีดแผลเป็นรูปกากบาท
ประคบความร้อน
เล็บขบ (Ingrown toenail or onychocryptosis)
เกิดจากเชื้อ Staphylococcus หรือ Streptococcus ทำให้เกิดการอักเสบ
บวมแดงรอบๆ ขอบเล็บและปวดเล็บ บางรายมีหนองร่วมด้วย
การรักษา
ให้ยาปฏิชีวนะ เช่น cloxacillin 250-500 mg วันละ 4 ครั้ง ถ้าแพ้ยากลุ่ม penicillin
ให้ใช้ erythromycin
ถ้ามีหนองให้ผ่าเอาหนองออกจะหายเร็วยิ่งขึ้น อาจถอดเล็บ หรือตัดบางส่วนของ
เล็บออก
ชนิดของบาดแผล
บาดแผลปิด
เป็นบาดแผลที่ไม่มีรอยแยกของผิวหนังปรากฏให้เห็น
จึงทำให้มีเลือดออกคั่งเป็นก้อนใต้ผิวหนัง เรียกว่าแผลช้ำ
ประคบด้วยความเย็นภายใน 24 ชั่วโมงแรก เพื่อไม่ให้เลือดออกอีก และช่วยระงับความเจ็บปวด หลัง 24 ชั่วโมง ควรประคบด้วยความร้อนในบริเวณที่เกิดรอยฟกช้ำ
บาดแผลเปิด
ชนิดของแผล
บาดแผลถลอก
ชะล้างแผลและทาความสะอาดรอบแผล แผลสกปรกมากควรล้างด้วยน้ำสบู่
อาจใช้แอลกอฮอล์เช็ดรอบแผล
บาดแผลฉีกขาด
เป็นผลที่เกิดจากวัตถุที่มีแรงพอที่จะทำให้ผิวหนังและเนื้อเยื่อฉีกขาดได้
บาดแผลตัด
เป็นแผลที่เกิดจากอาวุธหรือเครื่องมือที่มีคมเรียบตัด
บาดแผลถูกแทง
เป็นบาดแผลที่โดนวัตถุปลายแหลมแทงเข้าไป
บาดแผลถูกยิง
เป็นแผลที่เกิดจากกระสุนปืน
การประเมินภาวะมีเลือดออกจากบาดแผล
1.มีเลือดไหลซึมๆช้าๆ เกิดจากเส้นเลิอดฝอยได้รับอันตราย สามารถห้ามเลือดได้
2.เลือดที่ออกมีสีแดงคล้ำ ไหลช้าไม่พุ้งแรง เกิดจากเส้นเลือดดำได้รับอันตราย
เลือดสีแดงสดออกจากบาดแผล พุ่งแรง เกิดจากเส้นเลือดแดงได้รับอนตราบย
การปฐมพยาบาลที่ถูกไฟไหม้ น้ำร้อนลวก
1.ในกรณีที่ถูกไฟไหม้ ให้รีบดับไฟทันทีโดยใช้ผ้าหนาๆ
2.ใช้น้ำเย็นราดบริเวณที่ได้รับบาดเจ็บ หรือใช้ว่านหางจระเข้ประคบไว้
3.รีบถอดเครื่องประดับต่างๆออก
การปฐมพยาบาลที่ได้รับการบาดเจ็บที่กระดูก
ประเภทกระดูกหัก
แบบปิด
เป็นการแตกหักของกระดูกแบบไม่มีแผล
แบบเปิด
เป็นการหักของกระดูกร่วมกับการมีแผล
กระดูกศีรษะแตก
เกิดจากการล้ม ถูกตีศีรษะหรือได้รับอุบัติเหตุ
ถ้าแตกหรือร้าว มีอาการ ปวด มึน งง คลื่นไส้อาเจียน
ถ้าบุ๋ม จะมีอาการทางสมอง
การปฐมพยาบาล
ประเมินอาการและอาการแสดง
ประเมินบาดแผล
การเคลื่อนย้าย ถ้ารู้สึกตัว ให้ใช้แบบครึ่งนั่งครึ่งนอนถ้าไม่รู้สึกตัวให้นอนราบ
กระดูกสันหลังหัก
เกิดจากการตกจากที่สูง
ถ้ากระดูกสันหลังยุบจะทำให้เกิดการอัมพาตถาวรได้
ถ้าหักส่วนคอจะมีอาการปวดคอ หลัง ชา แขนขา อ่อนแรง
การปฐมพยาบาล
1.ประเมินอาการ
2.ดามกระดูก
3.เคลื่อนย้ายในท่านอนหงาย