Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

PHÁT BAN DẠNG CHÀM - Coggle Diagram

- - - - mặt, má,vai, mặt bên cánh tay, đùi
  - - - VDTB
      - vảy phấn dạng lichen mạn tính
- - - - thuận lợi cho tăng trưởng Malassezia
  - - - khởi phát khoảng 1W sau sinh và +- tôn tại kéo dài trong nhiều tháng, thường 3th
      - dát hay mảng tróc vảy nhẹ, bóng nhờn, dính ở vùng đỉnh và trước trán
        
        vảy dính và mài tích tụ dần, --> dày hơn, lan rộng và bao phủ toàn bộ đa đầu
      - nách, nếp bẹn, cổ và nếp sau tai
        
        viêm cấp tính, hồng ban, rỉ dịch, giới hạn rõ và có thương tồn vệ tinh xung quanh
      - +- bội nhiễm Candida spp/ Streptococcus nhóm A
      - sẩn tróc vảy dạng vảy nến lan tỏa
        
        thân mình, gốc chi và mặt
        
        thường bị bội nhiễm hay có biểu hiện nặng, đặc biệt ở vùng tã lót
    - - vị trí
        
        da đầu, rìa chân tóc, mặt, vùng trước xương ức và các nếp gấp như nếp mũi môi, nếp sau tai
      - Gàu
        
        vảy trắng mịn / bóng nhờn kèm ngứa ít, trên da đâu mà không kèm biểu hiện hồng ban hay kích ứng
        
        là dạng nhẹ của VDTB
        
        vùng đỉnh đầu theo kiểu lan tỏa
      - da ở mặt thường đối xứng, đặc biệt hay thấy ở vùng trán, gian mày mi trên, nếp mũi môi và khóe mũi, vùng sau tai.
      - là mảng hồng hay đỏ sậm nâu kèm tróc vảy mịn
      - Viêm tai ngoài không tiết dịch mủ +- đi kèm
      - viêm nang lông do Malssezia( Pityrosporum)
        
        là 1 biến chứng của VDTB
        
        sẩn ngứa ờ nang lông, xung quanh có quầng hồng ban,+- mụn mủ, điển hình ở vùng có nhiều tuyến bã
      - VDTB lan rộng + nặng ===> chỉ điểm nhiễm HIV
      - parkinson, TBMMN ==> thuận lợi cho phát triển VDTB
  - - - hiện tượng xốp bào + thâm nhiễm nông tb đơn nhân quanh mạch máu và quanh nang lông
    - - tăng gai không đều và có những ổ á sừng tương tự vảy nến
      - CĐPB vảy nến:BCĐNTT trong thượng bì, vi áp xe Munro, hiện tượng á sừng.
  - - - vảy nến da đầu
      - nấm da đầu
      - lichen đơn dạng mạn tính
  - - - đáp ứng tốt với tắm hay thoa chất làm mềm
      - . Thoa ketoconazole 2% dạng kem
        
        bệnh lan rộng hơn hoặc dai dẳng
      - Thoa corticosteroid loại nhẹ trong vài tuần
        
        lúc khởi đâu để UC tình trạng viêm
      - Dầu gội chứa zinc pyrithione, selenium sulphide, ciclopirox, ketoconazole
        
        giảm vảy + mài
      - tránh sd chất tiêu sừng
    - - lựa chọn 1: thuốc thoa/ dầu gội kháng nấm
      - lựa chọn 2: zinc pyrithione, selenium sulfide, dầu gội hắc ín, thoa ức chế calcineurin
      - tái phát sau khoảng 2 tuần kết thúc điều trị
      - thoa corticosteroid
        
        gd đầu , viêm cấp tính
      - Thuốc kháng nấm uống
        
        nặng kháng trị
- - - - LS phụ thuộc vào đặc tính chất gây kích ứng, cá thê và môi trường
        
        độ ẩm thấp + lạnh
        
        giảm nước ở lớp sừng
        
        tăng tính thấm của da với các chất gây kích ứng như xà phòng, chất tây rửa, acid, kiềm, dung môi
        
        nhiệt độ thấp
        
        giảm độ đàn hồi của lớp sừng
        
        nứt da
        
        tăng khả năng thấm nhập của chất gây kích ứng
      - trẻ nhỏ+ người già dễ bị VDTX kích ứng
        
        do hàng rào thượng bì kém bền vững
        
        LS nặng hơn
      - tiền sử VDCĐ
        
        nguy cơ VD nghề nghiệp cao gấp 13,5 lần
        
        giảm filaggrin ở thượng bì
        
        giảm ngưỡng gây viêm của chất gây kích ứng
      - tiếp xúc nhiều với nước, xà phòng,chất tẩy rửa
    - - thay đổi tế bào thượng bì
      - phóng thích các cytokine gây viêm
      - phá vỡ hàng rào bảo vệ da
      - cấp tính xảy ra do
        
        gây độc trực tiếp tế bào tạo sừng
      - tiếp xúc mạn tính với dung môi và chất hoạt diện
        
        làm mất lipid bề mặt và chất giữ ẩm trong thượng bì
        
        tổn thương màng tế bào trong thượng bì
    - - VDTX kích ứng cấp tính
        
        do tai nạn nghề nghiệp
        
        PU nhanh vài phút - vài giờ sau tiếp xúc
        
        mảng hồng ban, phù nề, giới hạn rõ với mụn nước trên bề mặt, +- có hoại tử kèm cảm giác bỏng rát, châm chích tại vị trí tiếp xúc
        
        khu trú tại nơi tiếp xúc
        
        thường là acid, kiềm, hóa chất
        
        do côn trùng
        
        kiến ba khoang chứa paederin
        
        hồng ban theo hình dạng tiếp xúc (ví dụ dạng đường), kèm mụn nước, mụn mủ, rộp da và bỏng rát ;
        ở mặt vùng gần mắt +- gây phù mi mắt
        
        VDTX chậm
        
        8-24h sau tx
        
        triệu chứng da bỏng rát nổi bật hơn
        
        gồm các chất
        
        anthralin (dithranol), benzalkonium, chloride (chat bảo quản, tiệt trùng) và ethylene oxide.
      - VDTX kích ứng mạn tính( tích lũy)
        
        do hậu quả của nhiều đợt chấn thương da dưới ngưỡng
        
        gây tổn thương hàng rào da mà khoảng cách giữa các đợt chấn thương quá gần nhau
        
        LS: ngứa, đau do vết nứt ở da tăng sừng; lichen hóa, khô da, hồng ban, mụn nước
      - dạng LS khác
        
        VDTX kích ứng do chấn thương
        
        viêm da tiếp xúc kích ứng không có hồng ban
        
        VDTX kích ứng dạng mụn mủ và dạng mụn trứng cá,
    - - hiện tượng xôp bào, hoại tử tb thượng bì, thâm nhiễm viêm chủ yếu là bạch cầu trung tính
      - điển hình
        
        Sự thấm nhập nhiều BC trung tính quanh mạch máu nông xen kẽ với hoại tư tb tạo sừng rải rác
      - +- hoại tử toàn bộ bề dày lớp thượng bì
      - mạn tính
        
        hiện tượng tăng gai + tăng hạt nhẹ và tăng sừng
        
        k điển hình
        
        càn CĐPB với phát ban dạng chàm mạn tính
    - - CĐ (+)
      - CĐPB
        
        VDTX dị ứng
        
        phát ban dạng chàm
    - - Mục tiêu điều trị
        
        là khôi phục chức năng của hàng rào thượng bì
      - ngưng và tránh tiếp xúc với tác nhân gây kích ứng
      - Thoa corticosteroid
        
        cấp tính, nhẹ
      - Corticosteroid hệ thống
        
        viêm cấp tính, lan rộng, k đáp ứng với điều trị tại chỗ
      - UVB phổ hẹp/ PUVA
        
        mạn tính k đáp ứng với đều trị khác
      - retinol hệ thông( acitretin)/ thuốc đều hòa MD hệ thống( methotrexate, cyclosporin, liêu phá sinh học)
        
        dạng tăng sưng LBT-LBC, dạng kết hợp vảy nến
      - chất dưỡng ẩm, làm mềm da
        
        tăng cường giữ nước
        
        khôi phục chức năng hàng rào bảo vệ da
        
        ngăn ngừa+ điều trị
      - lui bệnh sau 2W ngừng tx chất gây kích ứng
  - - - thời gian tx
      - cơ địa dễ nhạy cảm
      - đặc tính của hóa chất tx
    - - là một đáp ứng miễn dịch quá mẫn muộn loại IV và cần phải cỏ sự mẫn cảm trước đó
      - sự mẫn cảm đổi với lần đầu tiếp xúc
      - tái tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng
        
        kích hoạt một nhóm các tế bào T đã được mẫn cảm
        
        giải phóng các cytokine và yếu tố hóa hướng động
    - - phụ thuộc
        
        độ nặng, vị trí và thời gian tiến triển
      - 48h sau tx
        
        mảng hông ban giới hạn rõ, + ngứa nhiều, bề mặt có mụn nước, bóng nước, ri dịch +- phù nề tại vùng da có tiếp xúc
      - mạn tính
        
        lichen hóa, mảng da dày tróc vảy
    - - TB- nặng
        
        hiện tượng xốp bào +- tạo bóng nước trong thượng bì
      - mạn tính
        
        tăng sản thượng bì dạng vảy nến
      - cấp tính
        
        htg xốp bào+ thâm nhiễm viêm ở lớp bì với thấm nhập BC đơn nhân, mô bào và BC ái toan
    - - CĐxđ
        
        xn áp da ( patch test) là tiêu chuẩn vàng để tìm nguyên nhân
        
        VDTX dai dẳng không đáp ứng điều trị
        
        VDTX tái phát
        
        Nghi ngờ VDTX dị ứng
        
        VDTX k điển hình
      - CĐPB
        
        phát ban dạng chàm khác
        
        VDCĐ
        
        VD ứ đọng
        
        VDTX kích ứng
        
        VDTB
    - - Phát hiện và tránh các tác nhân gây VDTX dị ứng
      - cấp tính
        
        thoa cor x 2-3W
      - nặng / lan tỏa
        
        predni uống 1mg/kg/d x 1 tuần ---> giảm liều trong 3-4W
      - Kháng histamin
        
        giảm ngứa
        
        tránh thoa kháng histamin / thuốc tê
      - +- 6W mới lui hoàn toàn