Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
พยาธิสรีรวิทยาระบบทางเดินอาหาร - Coggle Diagram
พยาธิสรีรวิทยาระบบทางเดินอาหาร
โครงสร้างของทางเดินอาหาร
ส่วนที่เป็นทางเดินอาหาร
ต่อมที่เกี่ยวข้องกับการทำงาน GIT
ต่อมน้ำลาย
ตับอ่อน/ตับ
โรคของช่องปาก
ความพิการแต่กำเนิด
โรคปากแหว่งเพดานโหว่ง
(Hare Lip and Cleft palate)
เกิดได้ตั้งแต่ทารกอยู่ในครรภ์มารดาในช่วงเดือนที่ 2 และ 3 ของ
การตั้งครรภ์ ทำให้เกิดความผิดพลาดในการสร้างอวัยวะ คือ ปากและเพดานปาก
ปากแหว่ง
เกิดจากการเชื่อมของขากรรไกรบนละส่วนยื่นจมูกด้านใกล้กลาง เพื่อเป็นเพดานปากปฐมภูมิ ไม่สมบูรณ์
ชนิด
ถ้ารอยแยกนี้ต่อเนื่องไปถึงจมูก=ปากแหว่งสมบูรณ์ อาจเกิดสองข้างก็ได้
เกิดด้านบนริมฝีปากเป็นช่องว่างเล็กๆหรือเว้าเล็กน้อย=ปากแหว่งไม่สมบูรณ์
เพดานโหว่
มักมีปากแหว่งรวมด้วยและมักมีลิ้นไก่แฉก
เกิกจากความบกพร่องของการเชื่อมของส่วนยื่นเพดานปากข้าง,ผนังกลางจมูก,ส่วนยื่นเพดานปากกลาง เพื่อเป็นเพดานปากทุติยภูมื
ภาวะที่แผ่นกระดูกของกระโหลกศรีษะที่ประกอบกันเป็นเพดานแข็ง 2 แผ่นไม่เชื่อมกัน
ชนิด
ชนิดสมบูรณ์:มีรอยแยกทั้งเพดานแข็งเพดานอ่อน อาจมีที่ขากรรไกรด้วย
ชนิดไม่สมบูรณ์:อยู่ที่ชองเพดานปาก มักเกิดที่เพดานอ่อน
การอักเสบ
Gingivitis(เหงือกอักเสบ)
สาเหตุ
เศษอาการหมักหมมหรือมีหินปูนพอกอยู่ฟันทำให็ Bacteria เจริญได้ดี
Periodonitis
การอักเสบของเนื้อเยื่อที่อยู่รอบฟัน เกิดที่เหงือกก่อนแล้วลุกลามทำลายเนื้อเยื่อ
อักเสบเรื้อรัง=เหงือกล่น
สาเหตุสำคัญของการสูญเสียฟันในคนอายุ 35 ปีขึ้นไป
Dental caries
รอยโรคมีการทำลายสารเคลือบฟัน คือ enamelและdentine
โรคแทรกซ้อนสำคัญ คือ Osteomyelitis และ Cellulitis
Recurrent herpes labialis
เกิดจาก herpes simplex virus
ระยะการเกิด
ระยะแรกเป็น vesicle ขนาดเล็กที่ mucocutaneous junction ของริมฝีปาก
ต่อมาแตกเป็นแผล อาจมี secondary infection
ถ้าร่างกายมีความต้านลดลง=เกิดรอยโรคซ้ำบริเวณเดิม
Aphthous ulcer(Canker sore)
แผลที่เกิดขึ้นซ้ำในช่องปาก มักหายภายใน 1 สัปดาห์
มักเป็นแผลตื้น อาจมีแผลเดียวหรือหลายแผลพร้อมกัน และคลุมด้วย exudate สีเทาและรอบๆเป็นสีแดง
Oral candidiasis (Thrush)
เกิดจากเชื้อรา Candida albicans
บริเวณอักเสบจะถูกคลุมด้วย fibro-suppurative exudate ที่มีเชื้อราปนอยู่
พบในเด็กเล็ก/ผู้ที่มีภูิมต้านทานต่ำ/ไดรับยาปฏิชีวนะ
Tonsillitis
Acute tonsillitis
Tonsil บวมโต มี exudateสีขาวคลุมอยู่ที่ผิว
ภาวะแทรกซ้อน คือ Peritonsillar abscess
เกิดจากเชื้อ Streptococcus Staphylococcus
Chronic hypertrophic tonsillitis
Tonsil มีขนาดใหญ่กว่า 2 cm เนื่องจากมี lymphoid hyperplasia
เกิดจากการอักเสบของ Tonsil ที่เป็นๆหายๆ
โรคของต่อมน้ำลาย
Mumps(คางทูม)
เป็นการอักเสบแบบ acute interstitial inflammation
ติดต่อกันทางน้ำลาย เสมหะ มักพบในเด็ก 5-10 ปี
เกิดจากการติดเชื้อไวรัสกลุ่ม Paramyxovirus
สำหรับผู้ชายอาจมีอัณฑะอักเสบ (Orchitis)/ผู้หญิงอาจมีรังไข่อักเสบ(Oophoritis)
อาจมีเยื่อหุ้มสมองอักเสบร่วมด้วย(Meningoencephalitis)
โรคหลอดอาหาร
ความพิการแต่กำเนิด
Esophageal atresia
ภาวะที่ไม่มีส่วนใดส่วนหนึ่งของหลอดอาหาร
Esophageal stenosis
ภาวะที่บางส่วนของหลอดอาหารตีบ
Achalasia
myenteric ganglion cell ในผนังหลอดอาหารที่ทำหน้าที่ควบคุมการหดตัวเพื่อบีบไล่อาหารมีจำนวนลดลงหรืไม่มี
ทำให้กลืนอาหารลำบากและสำลัก โดยเฉพาะในเวลากลางคืน
หลอดอาาหารส่วนบนจะมีผนังบางและโป่งออก
Esophageal varices
หลอดเลือดดำโป่งพองบริเวณหลอดอาหารส่วนล่าง ซึ่งเป็นเส้นเลือดที่ esophagus ส่วนล่างขยายตัว ทำให้ผนังเส้นเลือดบางลงซึ่งง่ายต่อกรฉีกขาด/แตก/มีเลือดออก
สาเหตุที่ทำให้เลือดออก คือ cirrhosis
หลอดเลือดดำมีลักษณะคดเคี้ยว จาก portal hypertension ทำให้เกิดแผลได้
โรคของกระเพาะอาหาร
ความพิการแต่กำเนิด
Congenital pyloric stenosis
Diaphragmatic hernia
พบส่วนที่เป็นทางเดินอาหารอยู่ในทรวงอก
Gastritis
การอักเสบของ gastric mucosa จากสารระคายเคืองและความบกพร่องของกลไกป้องกัน
เนื่องจาก mucosa เป็นอัตรายต่อเส้นเลือดทำให้เกิดการบวม เลือดออก รอยถลอก ทำให้เสียงเป็นมะเร็ง
แบ่งเป็น
Acute gastritis
เกิดจากการระคายเคืองจากอาหาร ยา แอลกอฮอล์รวมถึงการติดเชื้อ
พยาธิสภาพ
เริ่มจากการมีเลือดคั่งและบวมของเยื่อบุกระเพาะอาหาร
อาจพบรอยโรคที่เรียกว่า acute hemorrhagic erosive gastritis
Chronic gastritis
เกิดจากการท้นน้ำดีกลับ/การระคาย้คืองเรื้อรัง/การดื่มเหล้า/ยาASA/การติดเชื้อ Helicobacter pylori
รอยโรค คือ รอยแผลเป็นเกิดการลุกลามเลือดออกและเิดแผลในกระเพาะอาหาร
Peptic ulcer
ภาวะที่เยื่อบุกระเพาะอาหารถูกทำลายและเกิดแผลบริเวณเยื่อบุกระเพาะอาหาร พบได้ทุกเพศทุกวัย
เกิดจากความเสียสมดุลระหว่างปรืมาณกรดที่หลั่งในกระเพาะอาหาร กับความต้านทานของกรด
มี 2 ชนิด
Acute ulcer