Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การพยาบาลทารกแรกเกิดที่มีภาวะเสี่ยงสูง, ปัญหาที่พบได้ในทารกคลอดก่อนกำหนด,…

- - - - ทารกแรกเกิดมีน้ำหนักน้อย (low birth weight infant) คือ ทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิด
        ต่ำกว่า 2,500 กรัม ในกลุ่มนี้อาจแบ่งย่อยเป็น
        
        ทารกที่มีน้ำหนักต่ำกว่า 1,500 กรัม (very low birth weight)
        
        ทารกที่มีน้ำหนักต่ำกว่า 1,000 กรัม (extreme low birth weight )
      - ทารกแรกเกิดมีน้ำหนักปกติ (normal birth weight infant) คือ ทารกที่มีน้ำหนัก
        แรกเกิด 2,500 - 4,000 กรัม
- - - - อายุมารดาน้อยกว่า 18 ปีหรือมากกว่า 35 ปี
      - โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิต หัวใจ
      - มีประวัติคลอดก่อนกำหนด
      - มดลูกขยายตัวมากเกินไป เช่น ครรภ์แฝด ภาวะน้ำคร่ำมากกว่าปกติ
      - ติดเชื้อในร่างกาย
      - ดื่มสุรา สูบบุหรี่ ใช้ยาเสพติดขณะตั้งครรภ์
    - - โครโมโซมผิดปกติ
      - ติดเชื้อ
- - - - ทารกเกิดก่อนกำหนด วัดนาน 3 นาที ลึก 2.5 ซม.
        ทารกครบกำหนด วัดนาน 3 นาที ลึก 3.0 ซม.
    - - ทารกเกิดก่อนกำหนด วัดนาน 5 นาที
        ทารกครบกำหนด วัดนาน 8 นาที
  - - - ปรับอุณหภูมิตู้อบเริ่มที่ 36 องศาเซลเซียส
      - ปรับอุณหภูมิตู้อบเพิ่มขึ้นครั้งละ 0.2 องศาเซลเซียส (max 38.0 องศาเซลเซียส )
      - ติดตามอุณหภูมิกายทุก 15 - 30 นาที
      - ถ้าวัดอุณหภูมิกายได้ 36.8 -37.2 องศาเซลเซียส 2 ครั้งติดกัน ให้ปรับอุณหภูมิตู้อบ
    - - ติด skin probe บริเวณหน้าท้อง โดยหลีกเลี่ยงบริเวณตับและ bony prominence
      - ปรับอุณหภูมิตู้อบเริ่มที่ 36.5 องศาเซลเซียส
      - ปรับอุณหภูมิตู้อบเพิ่มขึ้นครั้งละ 0. องศาเซลเซียส (max 38.0 องศาเซลเซียส )
      - ติดตามอุณหภูมิกายทุก 15 - 30 นาที (max 38.0 องศาเซลเซียส )
- - - - หายใจเร็ว
      - รับนมได้น้อย
      - น้ำหนักไม่ขึ้น
      - หอบเหนื่อย
      - ท้องอืด(เลือดไหลลัดไปปอด ทำให้เลือดไปเลี้ยงลำไส้ลดลง)
    - - การรักษาทั่วไป ให้ขาควบคุมอาการถ้ามีภาวะหัวใจวาย
      - การรักษาจำเพาะ โดยใช้ยา
  - - - ภาวะตัวเหลืองจากสรีรภาวะ (Physiological jaundice) เกิดจากมีการ
        สร้างบิลิรูบินมากเพราะเม็ดเลือดแดงอายุสั้นกว่าและความไม่สมบูรณ์ในการทำงานของตับ
      - ภาวะตัวเหลืองจากพยาธิภาวะ ( Pathological jaundice) เป็นภาวะที่
        ทารกมีบิลลิรูบินในเลือดสูงมากผิดปกติและเหลืองเร็ว ภายใน 24 ชั่วโมงแรกหลังเกิด
    - - มีการสร้างบิลลิรูบินเพิ่มขึ้นมากกว่าปกติ
      - มีการดูดซึมของบิลิรูบินจากลำไส้มากขึ้น จากภาวะต่างๆ เช่น ภาวะลำไส้อุดตัน
      - มีการกำจัดบิลิรูบินได้น้อยลงจากท่อน้ำดีอุดตัน การขาดเอนไซด์บางชนิดแต่กำเนิด
      - มีการสร้างบิลิรูบินเพิ่มมากขึ้นร่วมกับการกำจัดได้น้อยลง ได้แก่ การติดเชื้อ
      - มีการดูดซึมของบิลิรูบินจากลำไส้มากขึ้นจากภาวะที่เกี่ยวข้องกับการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
    - - การส่องไฟ (phototherapy)
      - การเปลี่ยนถ่ายเลือด (exchange transfusion)
    - - ปิดตาทารกด้วยผ้าปิดตา (eyes patches) เพื่อป้องกันการกระคายเคืองของแสงต่อตา
      - เช็ดทำความสะอาดตาและตรวจตาของทารกทุกวัน
      - ควรเปิดตาทุก 4 ชม.และเปลี่ยนผ้าปีดตาทุก 8-12 ชม.
      - ดูแลให้ทารกได้นอนอยู่บริเวณตรงกลางของแผงหลอดไฟ ห่างจากหลอดไฟ 35-50 ซม.
      - บันทึกและรายงานการเปลี่ยนแปลงของสัญญาณชีพทุก 1-4 ชม.
      - สังเกตลักษณะอุจจาระ ระหว่างการส่องไฟทารกอาจถ่ายอุจจาระบ่อยขึ้น
      - บันทึกลักษณะและจำนวนอุจจาระอย่างละเอียดเพื่อประเมินภาวะสูญเสียน้ำ
- - - - หลีกเลี่ยงการเหยียดแขนขา (extension) พยายามให้ทารกอยู่ในท่าแขน ขางอเข้าหากลางลำตัว (flexion) 'ไม่ว่าในขณะอุ้ม เคลื่อนย้ายและนอน ลำคอตรงไม่ก้มหรือเงยมากเกินไป
      - ห่อตัวทารกให้แขนงอ มือสองข้างอยู่ใกล้ๆ ปาก (hand to mouth ) หลีกเลี่ยงการห่อตัวแบบเก็บแขน(mummy restraint) เพื่อให้ทารกสามารถปลอบโยนตนเองได้
      - ใช้ผ้าอ้อมหรือผ้าห่มผืนเล็กม้วนวางรอบๆ กายของทารกเสมือนอยู่ในครรภ์มารดา (nesting)
- - - - การสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง
      - ให้ความอบอุ่นและควบคุมทารกให้อุณหภูมิปกติ
      - ให้ออกซิเจนที่เหมาะสม
      - งดอาหารทางปากชั่วคราว ให้สารน้ำและอาหารทางหลอดเลือด
      - ให้เลือด ถ้าความเข้มข้นของเลือดต่ำหรือเสียเลือด
      - หลังจาก 12 ชั่วโมง ให้ระวังอาการชัก
      - พิจารณาให้ยาปฏิชีวนะ
      - ระมัดระวังภาวะแทรกซ้อนต่าง
  - - - prematurity
      - infection
      - metabolic disorder
      - Impaired oxygenation
      - CNS problem
      - drug
      - Gastroesophageal reflux
  - - - คือภาวะเลือดออกในโพรงสมองเป็นภาวะแทรกซ้อนที่เป็นปัญหาสำคัญที่พบในทารกคลอดก่อนกำหนดพบอุบัติการณ์ประมาณร้อยละ 25
      - ความรุนแรงของ IVH แบ่งออกเป็น 4ระดับ
        
        grade 1 : มีเลือดออกที่ germinal matrix
        
        grade 2: มีเลือดออกในโพรงสมอง และขนาดของโพรงสมองปกติ
        
        grade 3: มีเลือดออกในโพรงสมอง และขนาดของโพรงสมองใหญ่ขึ้น
        
        grade4: มีเลือดออกในโพรง สมองร่วมกับเลือดออกในเนื้อสมอง
    - - มีการทำลายของทางเดินหายใจขนาดเล็กพบในทารกคลอดก่อนกำหนดที่เป็น RDS หรือโรคที่ต้องการความเข้มข้นสูง
      - อาการและอาการแสดง
        
        หายใจเร็วกว่าปกติ
        
        หน้าอกบุ๋ม (intercostal retraction)
        
        ความดันในปอดสูง(pulmonary hypertension) ในรายที่รุนแรง
      - ภาพถ่ายรังสีปอด (มี 4 ระยะ)
        
        ระยะที่ 1 : ปอดขยายตัวไม่เต็มที่ มีจุดฝ้าขาวเล็กๆทั่วปอด (ground glass appearance)
        
        ระยะที่ 2 : มีฝ้าขาวทั่วปอด
        
        ระยะที่ 3 : เข้าสู่ระยะเรื้อรัง เห็นก้อนในเนื้อปอด จากมี hyperaeration สลับกับ fibrosis
        
        ระยะที่ 4 : ระยะเรื้อรัง มีatelectasis และ hyperaeration กระจายในปอด จะมีความดันในเลือดสูง
    - - เป็นความผิดปกติ ในทารกในทารกคลอดก่อนกำหนดที่มีน้ำหนักน้อยมีลักษณะสำคัญ คือ การงอกผิดปกติของเส้นเลือด (neovascularization)บริเวณรอยต่อระหว่างจอประสาทตาที่มีเลือดไปเลี้ยงและจอประสาทตาที่ขาเลือด
      - ความรุนแรง มี 5 ระยะ
        
        stage1 : Demarcation line between vascularized and avascular retina
        
        Stage 2: Ridge between vascularized and avascular retina
        
        Stage 3: Ridge with extraretinal fibrovascular proliferation
        
        Stage 4: Subtotal retinal detachment: (a) extrafoveal detachment (b) foveal detachment
        
        Stage 5: Total retinal detachment
      - การป้องกันการเกิดROP
        
        ดูแลให้ทารกรับออกซิเจนเท่าที่จำเป็น
        
        ในทารกที่ได้รับออกซิเจน ติดตาม O, Saturation ดูแลให้ทารกมีระดับ O2 Saturation อยู่ระหว่าง 88-92 %
        
        ดูแลให้ทารกได้รับยาวิตามินอีตามแผนการรักษา
        
        ดูแลให้ทารกได้รับการตรวจ screening ROP
        
        ดูแลให้ทารกมีภาวะ ROP รุนแรงและอยู่ในเกณฑ์บ่งชี้ให้ได้รับการรักษาโดย ใช้แสงเลเซอร์
  - - - ซึม
      - ร้องนาน
      - -ไม่ดูดนม
      - -ซีด
      - ตัวลายเป็นจ้ำ (motting)
      - ผิวหนังเย็น
      - หายใจเร็ว หายใจลำบาก
      - ท้องอืด อาเจียน
      - สั่น ชัก
    - - ประเมินภาวะติดเชื้อในร่างกาย
      - ดูแลให้ได้รับยาปฏิชีวนะ และสังเกตอาการข้างเคียงของยา
      - ควบคุมอุณหภูมิกายให้อยู่ในระดับปกติ
      - ดูแลความสะอาดร่างกายและสิ่งแวดล้อม
      - ติดตามผลทางห้องปฏิบัติการ
      - แยกทารก