Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Kortdurende schematherapie - Coggle Diagram
Kortdurende schematherapie
Protocollen
SCGT:
cognitief gedragstherapeutische interventies uit de schematherapie
SEPT:
kortdurende schematherapie met experientiele technieken
18 sessies en 2 follow up sessies
Schematherapie
Er is niet voldaan aan de belangrijkste
basisbehoeften:
1: gevoel van veiligheid, 2: voorspelbaarheid, 3: liefde/verzorging/aandacht, 4: acceptatie en waardering, 5: empathie, 6: begeleiding en bescherming, 7: validatie van emoties en behoeften.
Waardoor
maladaptieve schema's ontstaan:
een breed en hardnekkig patroon of thema dat opgebouwd is uit herinneringen, lichamelijke gewaarwordingen, emoties en gedachten ten aanzien van zichzelf en de relatie met anderen
schema-overgave:
'bevriezing': zie je wel dat het zo gebeurt, ik wist het wel
schemavermijding:
vluchtgedrag, afleiding
schemaovercompensatie:
vechtgedrag
Schemacopingstijl
Copingstijl waardoor schema's blijven bestaan
Modus:
de gemoedstoestand waarin patient verkeert nadat een of meer schema's zijn getriggerd.
Doel:
patienten helpen bij het op een adequate manier voldoen aan hun basisbehoeften/emotionele kernbehoeften door het veranderen van maladaptieve schema's, copingstijlen en modi die naar voren komen als een schema getriggerd wordt
Fases in therapie
1: onderzoek en psychoeducatie;
opsporen centrale levensthema's, schema's koppelen aan zich herhalende problemen en de levensgeschiedenis van de patient; in contact brengen met emoties die ontstaan wanneer schema getriggerd wordt; disfunctionele copingstijlen en schemamodi in kaart brengen
2: schema's aanpakken
dmv empathische confrontatie en realiteitstoetsing
Er wordt
gefocust
op de drie hoogst scorende schema's en modi (YSQ en SMI-1)
Indicatie:
diverse, al lange tijd bestaande emotionele problemen, waarbij ervan uit wordt gegaan dat de ontwikkeling hiervan in de kindertijd en adolescentie heeft plaatsgevonden
Groepstherapie
Groepsdynamica:
het onderlinge contact tussen patienten vergroten in plaats van de contacten steeds via een van de therapeuten te laten verlopen
Door groepsdynamiek is er
meer kans op schema en modustriggering
, en door het onderlinge proces te bespreken hebben patienten gelegenheid om inzicht te krijgen in de werking daarvan
Kans om een
corrigerende ervaring
op te doen doordat ook andere clienten steun, herkenning en veiligheid kunnen bieden
Fases
1: Startfase (1-3):
herhaaldelijk uitleg over schema's en modi. Groepstherapeuten zijn uitnodigend, warm en actief. Contact tussen patienten stimuleren. Vergroten cohesie en veiligheid.
2: Werkfase (4-15):
bewustwording schema's en modi, anders leren omgaan met schema's en modi. Toepassing cognitieve / gedragsmatige technieken of experientiele technieken.Therapeuten intervenieren minder snel, patienten krijgen meer ruimte; groepsproces komt op gang
3: Afrondende fase (16-18):
afscheid kan tijdelijk voor meer schema en modustriggering zorgen, therapeut legt dit uit. Maken van een signaleringsplan, registreren van positieve veranderingen en flitskaartjes/ gezonde volwassene versterken dmv experientiele technieken. Terugvalpreventie en afscheid nemen.
4: Follow up
Houding therapeut
Therapeut zorgt voor een
klimaat
waarin plaats is voor veilige hechting, autonomie en competentie, oprechte uiting van behoeften en emoties, spontaniteit en speelsheid en realistische grenzen
Limited reparenting:
therapeut zorgt voor respect, veiligheid, warmte en empathsche confrontatie. Therapeut bevordert het mentaliserend vermogen van de patient. Zorgt voor een correctieve emotionele ervaring voor de patient
(Contra)indicaties
SCGT:
eerste protocol bij patienten die snel emotioneel overspoeld/ontregeld raken. Een eerste stap voor mensen die eerst een meer cognitief kader nodig hebben om hun emotionele binnenwereld te begrijpen; ook bij patienten die in aanleg minder 'sociale olie' hebben en minder het vermogen hebben om contact te maken met het gevoelsleven.
Patienten die gemiddeld genomen hoger scoren op de schemalijsten, herkennen zich makkelijker in schema's en ervaren het SCGT protocol als toegankelijker
SEPT:
patienten die gemiddeld genomen hoger scoren op de modilijst ervaren de SEPT moduel als toegankelijker
Minimaal 1 van de 19 schema's moet een gemiddelde score van 2,5 of hoger hebben. Meer last = meer erkenning.
Bij lage scores is er vaak minder inzicht of moeite om zich kwetsbaar op te stellen. Voortraject: 5-10 sessies levensverhaal schrijven; voor-nadelen analyse werken aan schema's en modi
Contraindicaties:
ernstige suicidaliteit, automutilatie, agressiedoorbraken, sociaal maatschappelijke problemen staan op de voorgrond; ernstige verslavingsproblematiek en zwakbegaafdheid
Protocol SEPT
Fase 1 (1-3):
kennismaking, opbouwen van contact; psychoeducatie over modi en schema's; experientiele technieken: uitbeelde van S&M, imaginatie oefening gericht op gezonde modi en veilige plek oefening.
Fase 2 (4-15
, vooral op verleden gericht, vanaf 14 op heden): diagnostische imaginatie, drieluik met jeugdfoto's, imaginatie met rescripting, historisch rollenspel, meerstoelentechniek
Fase 3 (16-18): meerstoelentechniek gericht op onthechte beschermer (niet wegsturen, maar contact maken, vragen een stap opzij te doen), vijfstoelentechniek
Follow up:
vasthouden van behaalde resultaten
Valkuilen
Therapeut moet zich bewust zijn van eigen schema's, schemagedrag en schemamodi
Blijf de schema's en modi hanteren die in het kennismakingsgesprek zijn vastgesteld, pas bijstellen bij tussentijdse evaluatie
Teveel tijd besteden aan het gesprek, zodat er geen tijd meer is voor schematechniek