Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
วิทยาการระบาดเป็นการช่วยค้นหา สาเหตุการระบาดของโรคเเละช่วยวางเเนวทางในการแ…
วิทยาการระบาดเป็นการช่วยค้นหา สาเหตุการระบาดของโรคเเละช่วยวางเเนวทางในการแก้ปัญหาเเละป้องกัน
วิทยการระบาด
วิทยาการระบาดครอบคลุมประเด็นดังนี้
1.การกระจายของโรค 2.ปัจจัยต่อการเกิดโรค 3.ประชากรมนุษยุ์ 4.การเปลียนเเปลงของโรค 5.ภาวะที่เป็ฯโรคเเละไม่เป็น
โรคติดเชื้อเเละโรคไร้เชื้อ 7.การป้องเเละควบคุม
จุดมุ่งหมายของการระบาด
1.เพื่ออธิบายการกระจายของโรค เเละปัญหาสุขภาพ
-บุคคุล สถานที่ เเละวลา
2.เพื่อรู้สาเหตุเเละปัจจัยการเกิดโณค
เพื่ออธิบายธรรมชาติของการเกิดโรค
4.เพื่อเป็นเเนวทางในการป้องกันโรค
5.เพื่อประเมินสิ่งที่เป็นอยู่ การเกิดใหม่เเละมาตราการใหม่
6.เพื่อจัดเตรียมนโยบายในการตัดสินใจปัญหาสิ่งเเวดล้อม
ประโยนช์ของวิทยาการระบาด
1.การวินิจฉัยการชุมชน
2.การค้นพบโรคในระยะเเรกเริ่ม
3.ช่วยค้นสาเหตุเเละปัจจัยการเกิดโรค
4.ช่วยอธิบายธรรมชาติการเกิดโรค
5.ใช้ในการควบคุมโรค
6.การวางเเผนสุขภาพเเละการบริหารงาน
7.การให้บริการด้านการเเพทย์เเละสุขภาพ
8.ใช้ในการป้องกันเเละรักษาโรค
9.เป็นประโยนช์ต่อวิจัยทางวิทยาศาสตร์
10.การให้สุขศึกษาแกชุมชุน
ปัจจัย3ทางระบาดวิทยา
Environment = สิ่งเเวดล้อมทางกายภาพ ,ชีวภาพ,ทางเคมี,เศรษฐกิจเเละสังคม
agent=สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคมีชีวิตหรือไม่ก็ได้ อาจจะเป็นปรสิต สารเคมี ความร้อนหรือเเสง สภาพเศรษฐกิจหรือสังคม การขาดสารอาหาร
host = สิ่งมีชีิวิตที่สามารถอาศัยอยู่ใน host ได้
ปัจจัยที่กำหนดความเร็ว
1.ปัจจัยทางชีววิทยา - ความต้านทานโดยธรรมชาติ,-ภูมิคุ้มกันโดยเฉพาะ , -สารสื่อประสาท
2.ปัจจัยทางพฤติกรรม = การย้ายถิ่นฐาน
ความสัมพันธ์
ธรรมชาติของโรค หมายถึง วงจรการเกิดโรคตามธรรมชาติ ซึ่งเริ่มต้นจากคนปกติ
ระยะโรค
(pathogenesis period)1.ระยะมีความไวต่อการเกิดโรค = ยังไม่เกิดโรค เเต่มีปัจจัยต่อการเกิดโรค
ระยะก่อนมีอาการของโรค = มีพยาธิสภาพเเต่ไม่มีอาการ ได้จากการค้นหาโรค
3.ระยะมีอาการโรค = เกิดโรคเเล้วร่างกายผิดปกติ
4.ระยะมีความพิการของโรค = เป็นโรคเเล้วมีความพิการ มี 3 กลุ่ม -เป็นเเล้วหายสนิท,-เป็นโรคเเล้วไม่หายสนิท,
-เป็นเเล้วตาย
เเนวทางการป้องกันเเละควบคุมโรค
1.การป้องกันเเบบปฐมภูมิ
1.งานส่งเสริมสุขภาพ เช่น อนาัยเด็กเเละเเม่ การโภชนาการ
การวางเเผนครอบครัง ฯลฯ
2.การคุ้มกันเฉพาะ ป้องกันสาเหตุการเกิดโรค เช่น การฉีดวัคซีน
2.การป้องกันขั้นทุติยภูมิ คือ เป็นการป้องกันโรคที่เกิดขึ้นเเล้ว
2.1 การค้นหาผู้ป่วยในระยะที่ไม่มีอาการ เช่น การตรวจสุขภาพประจำปี การตระดับน้ำตาลในเลือด ฯลฯ
2.2 การวินิจฉัยผู็ป่วยได้อย่างรวดเร้ซเมื่อพบอาการ เช่น การตรวจทางห้องปฎิบัติการ การทดสอบร่างกาย ฯลฯ
3.การป้องกันขั้นตติยภูมิ คือ การป้องกันในระยะพิการ หรือว่าป่วยมาก
1.การจำกัดความพิการ ้ช่น ให้ความรู้้ หรือ ส่งต่อ ให้ยาหรือเครื่องมือเเพทย์ในการช่วยลดควาพิการ
2.การฟื้นฟูสุขภาพ การทำกิจกรรมกายภาพบำบัด
New Theory of prevention
primordial prevention หมายถึง การป้องกกันไม่ให้ความเสี่ยงเกิดขึ้น
การกระจายของโรค
person -อายุ,เพศ,อาชีพ,สถานะทางสังคม,สถานะสมรส
place = อัตราการตาย ของเเต่ละท้องถิ่น , ประโยนช์ของการศึกษาเรื่องสถานที่ เพื่อวางเเผนการควบคุม ,การเปรียบเทียบอนามัยชุมชน ,
การกระจายของโรคในท้องถิ่น อาจทำได้โดย spot map เเต่ข้อเสียคือ ท้องถิ่นใดที่มีประชากรหนาเเน่น คือ จำนวนผู้ป่วยสูง
time = - ระยะสั้น คือการมีผู้ป่วยในช่วงใดช่วงหนึ่ง อาจเป็นวัน สัปดาห์หรือเดือน , - ระยะยาว คือ การมีผู้ป่วยในช่วงระยะหลายปีหรือค่อยๆเปลี่ยนเเปลงบ่อยขึ้น , - การเปลี่ยนแปลงเป็นรอบ คือ เป็นช่วงหรือระรอก
ลักษณะการติดเชื้อทั่วไป
Sporadic คือ นานๆครั้ง Endemic คือ ติดเป็นประจำ Epidemic ปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นผิดปกติอย่างใดอย่างหนึ่งในที่ๆหนึ่ง Pandermic คือ การระบาดหลายที่หรือ หลายประเทศ
กลวิธีการระบาดทางวิทยา
การเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา หมายถึง การติดตามเเละการสังเกต
วิธีดำเนินงานเฝ้าระวัง
การเฝ้าระวังรับ (Passive surveillance) คือ กำหนดให้ผู้บริการตามสถานบริการ บันทึกตามบัตรรายงาน ผู้รับผิดชอบต้องคอยตรวจสอบคุณภาพของข้อมูล
การเฝ้าระวังเชิงรุก (active surveillance ) คือ ผู้รวบรวมข้อมูลเข้าไปติดตามโรคตลอดเวลา เมื่อพบจะบันทึกรวบรวมทันที
การเฝ้าระวังเฉพาะ (sentinel suveilance) คือ รวบรวมข้อมูลเฉพาะพื้นที่ เช่นเอดส์ในชุ่มชน
การเฝ้าระวังเฉพาะ (Special surveilance ) คือ มีจุดมุ่งหมาย หรือค้นหาโณคใหม่หรือโรคที่เกิดมาผิดปกติ เช่น การเกิดอุทกภัย หรือภัยธรรมชาติ
เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทบาในระดับจังหวัด 1.บัตรรายงานผู้ป่วย ใช้บันทึกผู็ป่วยใหม่
2.บัตรเปลี่ยนเเปลงรายงานผู้ป่วย สามารถเปลี่ยนแปลงข้อมูลได้
3.รายสถาณการ์ณของโรคประจำสัปดาห์ตามวันรับรักษษผู้ป่วย
4.รายงานปฎิบัติประจำเดือน
การ feedback
1.การรายงานประจำ
2.การรายงานเฝ้าระวังประจำสัปดาห์
3.การงานเฝ้าระวังประจำเดือน 4.การรายงานเฝ้าระวังโรคประจำปี
ขอบเขตการเฝ้าระวัง
1.การเฝ้าระวังการป่วย
2.การเฝ้าระวังการตาย
การเฝ้าระวังการระบาด
การเฝ้าระวังการใช้วัคซีน
5.การเฝ้าระวังอิทธิพลต่อการเกิดโรค
วัตถุประสงค์ 1.เพื่อทราบการกระจายของโรคเเละเเนวโน้มการเปลี่ยนการเจ้ฐป่วยในชุมชน 2.ทราบประชากรที่เสี่ยงต่อการเกิดโรค กำหนดขอบเขตที่มีความเสี่ยงสูง
ประโยนช์ของการเฝ้าระวัง
1.รู้ทันโรคเร็ว
2.สามารถวางแผนได้
3.มีเเนวทางในการป้งอกัน
4.เป็นเเนวทางในการประเมินได้
5.เป็ฯ เเนวาทงในการรักษาเเละค้นหาสาเหตุของการระบาด
ขั้นการดำเนินงานเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา
1.การรวบรวม
การเรียบเรียง
3.การวิเคราะห์
4.การแปลผล
บทบาทการพยาบาล
1.บันทึกเเละรายงานโรคเเละนำข้อมูลย้อนกลับมาใช้ในการดูเเลสุขภาพชนชน
ติดตามข้อมูลข่าวสารเเละวางแผนการป้องกันการระบาด
3.พยาบาลเเละทีมสุขภาพร่วมมือกันรับผิดชอบของกลุ่มเฉพาะที่รับผิดชอบ
4.เฝ้าระวังปัญหาหรือกลุ่มที่นอกเหนือจากนโยบายระดับประเทศ โดยเก็บรวบรวมข้อมูล,ด้วยตนเอง
