Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การดูแลมารดาทารกในระยะที่ 1 ของการคลอด, นางสาวณัฐธิดา ติ๊บคำ เลขที่ 24…
การดูแลมารดาทารกในระยะที่ 1 ของการคลอด
บทบาทพยาบาลในระยะของการคลอด
1. มีความรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางสรีระวิทยา
2. มีความสามารถและชำนาญในเทคนิคต่าง ๆ
3. มีความตื่นตัวในการค้นพบความผิดปกติตั้งแต่ระยะเริ่มแรก
4. มีความสามารถในการค้นหาความต้องการของหญิงที่อยู่ในระยะคลอด
5. มีสัมพันธ์ภาพที่ดีมีความเห็นอกเห็นใจหญิงตั้งครรภ์
การรับใหม่ผู้คลอด
การให้การต้อนรับ
การต้อนรับด้วยไมตรีจิต สุภาพ อ่อนโยน
หลักการประเมินผู้คลอดแรกรับใหม่
การซักประวัติ
ประวัติจากอาการนำ
การเจ็บครรภ์ (Labor pain)
การเจ็บครรภ์จริง (True labor pain)
เจ็บครรภ์เตือน (False labor pain)
มูก(Show)
มีอะไรออกมาทางช่องคลอดหรือไม่
สิ่งที่ออกมามีลักษณะอย่างไร
มีมูก หรือน้ำเดินเวลาใด
มีน้ำเดินก่อนเจ็บครรภ์นาน เท่าใด
น้ำคร่ำเปียกผ้านุ่งกี่ผืน
มีน้ำเดินหรือถุงน้าแตก(Rupture of membranes)
ถ้ามีเกิดขึ้นเมื่อ ไร
ลักษณะเป็ นอย่างไร
จำนวนเท่าไร
ประวัติการตั้งครรภ์และการคลอดในอดีต
ประวัติการแท้งการขูดมดลูก
ประวัติภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ เช่น ความดันโลหิตสูง บวม
ประวัติการคลอด
จำนวนครั้งของการคลอด
อายุครรภ์ขณะคลอด
ชนิดของการคลอด
ประวัติของทารก
น้ำ หนักแรกเกิด
ความพิการแต่กำเนิด
ภาวะสุขภาพทารกแรกเกิดและภาวะสุขภาพทารกปัจจุบัน
จำนวนบุตรที่มีชีวิตอยู่
ประวัติความผิดปกติหรือภาวะแทรกซ้อนต่างๆในระยะคลอดและหลังคลอด
รกค้าง
ตกเลือดขณะคลอด
ประวัติการตั้งครรภ์ปัจจุบัน
ลำดับของการตั้งครรภ์
อายุครรภ์
ภาวะแทรกซ้อนหรืออาการผิดปกติขณะตั้งครรภ์
เบาหวาน
ความดันโลหิตสูงร่วมกับการตั้งครรภ์ภาวะโลหิตจาง
เลือดออกทางช่องคลอด
ประวัติความเจ็บป่วยทางอายุรกรรม และศัลยกรรม ทั้งปัจจุบันและอดีต
มีประวัติการเจ็บป่ วยด้วยโรคใดบ้าง
เริ่มเป็นเมื่อไรได้รับการรักษา หรือไม่อย่างไร
ประวัติการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์
โรคเรื้อรังต่างๆ เช่น โรคปอด โรคไต โรคหัวใจ โรคตับเบาหวาน
การผ่าตัดต่างๆที่เกี่ยวข้องกับอวัยวะในอุ้งเชิงกราน
ภาวะผิดปกติที่สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรม
ประวัติการแพ้ยาและสารอาหารต่างๆ การผ่าตัด
ประวัติการเจ็บป่วยของบุคคลในครอบครัว
โรคหรือความผิดปกติที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม
โรคติดเชื้อต่างๆ
ข้อมูลส่วนบุคคล
ชื่อ – สกุล, อายุ ,อาชีพ ,ระดับการศึกษา
ประวัติด้านจิตสังคม
ประสบการณ์ การตั้งครรภ์และการคลอด
การวางแผนการตั้งครรภ์และการคลอด
ความรู้และเจตคติ ต่อการคลอด
ความกลัวและความวติกกังวลเกี่ยวกับการคลอดและทารกในครรภ์
การตรวจร่างกาย
การตรวจร่างกายทั่วไป
ลักษณะรูปร่าง
ความสูงน้อยกว่า 145 เซนติเมตร อาจมีปัญหา เชิงกรานแคบ
ท่าเดินที่ผิดปกติ อาจบอกถึงความผิดปกติบริเวณสะโพก คลอดยาก
ลักษณะทั่วไปประเมินสภาพของผู้กคอด
อาการซีดจากภาวะ
ความดันโลหิดสูงร่วมกับการตั้งครรภ์
อาการบวม(Edema)
สัญญาณชีพ
ความดันโลหิต
ปกติอยู่ระดับ 110-120/70-80 mmHg
อุณหภูมิ
สูงเกิน 37.5 องศาเซลเซียส รายงานแพทย์
อัตราชีพจร
ถ้ามากกว่า 90 ครั้งต่อนาที เบา เร็ว แสดงว่ามารดาอาจมีการติดเชื้อ
การหาซใจ
ปกติควรอยู่ระหว่าง 16-20 ครั้งต่อนาที
น้ำหนัก
ประเมินภาวะบวมจากความดันโลหิตสูงร่วมกับการตั้งครรภ์
ภาวะอ้วน
ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
ผลการตรวจเลือด
Hematocrit (Hct),
Hemoglobin(Hb)
VDRL, HBsAg
Anti-HIV
ผลการตรวจปัสสาวะ
น้ำตาล
โปรตีนในปัสสาวะ
ผลการตรวจพิเศษอื่นๆ
Ultrasonography
NST
การตรวจรางกายเฉพาะ
การดู
ขนาดของท้อง
ลักษณะมดลูก
การเคลื่อนไหวของทารก
ลักษณะทั่วไปของท้อง
การคลำ
เพื่อความสัมพันธ์ของระดับยอดมดลูกกับอายุครรภ์
ส่วนนำทารก ระดับของส่วนนำ และทรงของทารก
การคาดคะเนน้ำหนักแรกเกิดของทารก
ความสูงของยอดมดลูกเมื่อครรภ์ครบกำหนด
อยู่ระหว่าง 33-37 cms.
การฟัง
การฟังเสียงหัวใจทารก
ฟังตรงสะบักซ้าย
ประมาณ 110-160 ครัง/นาที
มีศีรษะเป็นส่วนนำ ได้ยินที่ต่ำกว่าระดับสะดือ
ท่ากันเป็นส่วนนำ เสียงการเต้นของหัวใจจะ ได้ยินเหนือระดับสะคือ
ประเมินภาวะ Fetal distress
อัตราการเต้นของหัวใจทารก เร็วมากกว่า 160 ครั้ง/นาที
อัตราการเต้นของหัวใจทารกช้าน้อยกว่า 110 ครั้ง/นาที
มีขี้เทา
จังหวะการเต้นของหัวใจทารกไม่สม่ำเสมอ
การตรวจภายใน
สภาพปากมดลูก
ลักษณะนุ่ม หรือแข็ง ยืดขยายได้ง่าย
การเปิดขยายของปากมดลูก (Cervical dilatation)
เส้นผ่าศูนยก์ ลาง 1–10 เซนติเมตร
ความบางของปากมดลูก
ถ้าความหนาเหลือเพียง 1 เซนติเมตร cervical effacement 50%
ถ้าความหนาเหลือเพียง 0.5 เซนติเมตร cervical effacement 75 %
ถ้าความหนาเหลือเพียง0.2-0.3 เซนติเมตร cervical effacement 100 %
การบวมของปากมดลูก
มักพบในผู้คลอดที่เบ่งก่อนเวลา
ตำแหน่งของปากมดลู
ดูว่าส่วนนาเป็นอะไร
ดูระดับของส่วนนำ
Plane
High plane หมายถึง ส่วนนำ อยู่เหนือระดับของ ischial spines
Mid plane หมายถึง ส่ วนนำอยู่พอดี กับระดับของ ischial spines
Low plane หมายถึง ส่วนนำอยู่ต่ากว่าระดับ ของ ischial spines
Station
เป็นการแบ่งระดับของส่วนนา บอกได้ว่าส่วนนา ที่อยู่ต่ำาสุดของทารกถึงระดับใด
ตรวจหาท่าของทารก (Position)
รอยต่อแสกกลาง (Sagittal suture)
คลำจากการตรวจดู sagittal suture
ลักษณะของถุงน้า
MI = ถุงน้ายังอยู่
MR = ถุงน้า แตกแล้ว
ML = ถุงน้าคร่ำรั่ว
SRM =ถุงน้ำแตกเอง
ARM = ได้รับการเจาะถุงน้ำ
การตรวจหาขนาดของก้อนโน
การเตรียมผู้คลอด
1. ด้านจิตใจ
*[อธิบายให้ทราบเกี่ยวกับภาวะสุขภาพของมารดาและทารกในครรภ์
อธิบายเกี่ยวกับการรับไว้เพื่อรอคลอด
เปิดโอกาสให้ซักถามข้อสงสัย
ด้านร่างกาย
การทำความสะอาดบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก และฝีเย็บ
การสวนอุจจาระ
การทำความสะอาดร่างกาย
จัดให้พักผ่อนในห้องรอคลอดและดูแลอย่างใกล้ชิด
การบันทึกรายงาน
รวบรวมข้อมูลปัญหา การพยายามที่ผู้คลอดได้รับ และผลการประเมิน
การติดตามความก้าวหน้าในการคลอด
การหดรัดตัวของมดลูก
ใช้ Electronic feto monitoring (EFM)
ประเมินโดยการวางมือบนยอดมดลูก
การเปิดขยายและความบางของปากมดลูก
ปากมดลูกเปิดหมด คือ 10 เชนติเมตร
บางหมด 100%
การเคลื่อนต่ำของส่วนนำและการหมุนของศีรษะทารก
ครรภ์แรก discent > 1 ซม.
ครรภ์ discent > 2 ซม.
Sugittal suture ของศีรษะทารกหมุนแนว A-P
ตำแหน่ง FHS
ตำแหน่งของเสียงหัวใจทารกจะเคลื่อนต่ำลง
เบนเข้าหาแนวกึ่งกลางลำตัวของผู้คลอด
มูก, ถุงน้ำคร่ำ, อาการผู้คลอด
อายุครรภ์ไม่ครบกำหนดน้ำคร่ำมีลักษณะใส สีเหลืองจางๆ คล้ายสีฟางข้าว
ใกล้ครบกำหนดคลอด น้ำคร่ำจะขุ่นคล้ายน้ำมะพร้าว
การบันทึกความก้าวหน้า
Patograph
ประเมินสภาพของทารกในครรภ์ (fetal condition)
ประเมินการใหยาและการรักษา(drug and treatment)
ประเมินสภาพของมารดา (maternal condition)
ประเมินความก้าวหน้าของการคลอด (progression of labor)
Friedman's curve
Latent phase
ช่วงปากมดลูกระยะช่วงประมาณ 8-10 cm.
Active phase
Acceleration phase
ช่วงปากมดลูกระยะช่วงประมาณ 3-5 cm.
Phase of maximum slope
ปากมดลูกมีการเปิดขยายเพิ่มขึ้น
Deceleration phase
ช่วงปากมดลูกระยะช่วงประมาณ 7-8 cm.ขึ้นไป
การพยาบาลระยะคลอด
ปัญหาการพยาบาลข้อที่ 1 มีโอกาสเสี่ยงต่อการดำเนินการคลอดที่ล่าช้าหรือผิดปกติในระยะเจ็บครรภ์
วัตถุประสงค์
ผู้คลอดปลอดภัยจากภาวะเสี่ยงต่อการดำเนินการคลอดที่ล่าช้าและผิดปกติในระยะเจ็บครรภ์
ข้อมูลสนับสนุน
S : ผู้ป่วยบอกว่ารู้สึกเจ็บครรภ์
การพยาบาล
1. สร้างสัมพันธภาพกับผู้คลอดในระยะแรกรับ
2. ศึกษารายละเอียดตางจากรายงานประวัติการฝากครรภ์ที่สำคัญ
3. อาการสำคัญที่มาโรงพยาบาล เช่นอาการแสดงที่บ่งชี้ถึงการเจ็บครรภ์
4. การประเมินสภาพผู้คลอดแรกรับ ชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูง ชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูง การตรวจร่างกายและหน้าท้อง การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
5.แนะนำให้รับประทานอาหารที่เพียงพอ
6.แนะนำการเบ่งคลอดที่ถูกวิธี และเวลาที่เหมาะสมในการเบ่งคลอด
บทบาทของพยาบาล
Non-pharmacological tech
ประคับประคองจิตใจ
สร้างความไว้วางใจ
ให้ข้อมูลตามต้องการ
ส่งเสริมให้เกิดความสุขสบายและผ่อคลาย
สนับสนุนช่วยเหลือทางด้านจิตใจ
ให้ข้อมูล,ความรู้
ลดสิ่งกระตุ้น/จัดสภาพแวดล้อม
เบี่ยงเบนความสนใจ
Lamarze
สิ่งของ
Bladley
เสียง,สัมผัส
การถู/ นวด / ลูบ
ถูกระเบนเหน็บ
ลูบที่ท้อง
ประโยชน์
เพิ่มการไหลเวียนเลือด
เพิ่มสารอาหารและออกซิเจนบริเวณนั้น
ระดับเอนดอร์ฟินเพิ่ม
ประคบร้อน/เย็น
Hydrotherapy
Aquatic/water exercise
ในน้ำมีแรงดันช่วยการไหลเวียน
ลดปัญหาเรื่องปวดข้อ ปวดเอว ปวดหลัง
ช่วยฝึกหายใจ
การเปลี่ยนแปลงพลังงาน
การสัมผัส
การกดจุด
ลดความเจ็บปวด
การหายใจ
ระยะ Latent phase
สูดลมหายใจเข้าออกจมูกช้าๆ นับ 1-2-3-4 ค่อยๆผ่อนลมหายใจออก
ในระยะ Active phase
หายใจแบบตื้นๆ เบา เร็ว ไปเรื่อยๆ
ระยะ Transition phase
หายใจตื้น เบา เร็ว ประมาณ 4 ครั้ง เป่าออกทางปาก 1 ครั้ง
pharmacological tech
การใช้ยาระงับปวดชนิดทั้งระบบ
เช่น Meperidine
การป้องกันอันตราย
ระยะที่ 1
ป้องกันการคลอดล่าช้า
Latent เวลาเกิน 20 ชั่วโมง ครรภ์แรก 14 ชั่วโมง ในครรภ์หลัง
Active ปากมดลูกเปิด 1.2 ซม/ชม.ครรภ์แรก 1.5 ซม./ชม. ครรภ์หลัง
ป้องกันผู้คลอดอยู่ในภาวะอัยตราย
ทารกอยู่ในภาวะเครียด
FHS <120,>160 ครั้ง/นาที
ระยะที่ 2
เจ็บครรภ์แรงขึ้น
มีเลือดสดๆออกมา
ลองเบ่งเห็น Gaping sign
เห็นส่วนนำ
ที่มา
เอกสารประกอบการเรียนวิชามารดาและทารก เรื่อง การประเมินภาวะสุขภาพ การดูและช่วยเหลือมารดาและทารกในระยะคลอดปกติ ในระยะที่ 1 ของการคลอด อ.บำเพ็ญ คำดี
นางสาวณัฐธิดา ติ๊บคำ เลขที่ 24 ชั้นปีที่ 2 รหัสนักศึกษา 62120301024