Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Somatiek 1.2 Ademhalingsstelsel - Coggle Diagram
Somatiek 1.2
Ademhalingsstelsel
Bouw en werking
Functie:
voorziet van zuurstof,
verwijdert kooldioxide
Ademhaling
Normaal:
middenrif en buitenste tussenribspieren
Diepe inademing
hulpademhalingsspieren: de spieren in hals en schoudergordel die ribben verder omhoog trekken
Regulering via ademhalingscentra id hersenstam en hogere hersencentra : :red_flag:
Onderdelen ventilatie =
in-/uitstromen lucht
:red_flag:
neusholte
mondholte
keelholte = pharynx
strottenhoofd = larynx
luchtpijp = trachea
bronchieën
bronchiolen
900 mio longblaasjes = longweefsel
Pleura = dubbel vlies om de longen
Werking gaswisseling
in longblaasjes (alveoli) :red_flag:
In longen: zuurstof diffundeert uit longblaasjes naar haarvaten voor binding aan hemoglobulen.
Kooldioxide diffundeert van haarvaten naar longblaasjes
In weefsels: omgekeerd
Aandoeningen
Stoornissen :red_flag:
Diffusie = gaswisseling
Perfusie = bloedstroom door longen
Ventilatie = verversen lucht in de luchtwegen
Problemen
Stridor
hoogklinkend geluid bij ademhaling
door (sub)acute obstructie centrale of bovenste luchtweg
kan levensbedreigend zijn
kan binnen minuten/uren verslechteren
1e hulp: vrijmaken luchtweg
Bradypneu :red_flag:
trage ademhaling, <10 p m.
komt voor bij:
acute astma
uremie (nierfalen)
diabetische coma
alcohol- of medicijnvergiftiging
intracraniale hypertensie (verhoogde hersendruk)
Heesheid of stemverlies
Oorzaken
belemmering/verlamming stembanden agv tumor of poliepen
tumor vd longtop met zenuwcompressie
keelkanker is risico bij alcohol, > 50 jr, roken
Contact met arts als:
.> 3 wkn heesheid bij alcohol, hees en > 50 jr
heesheid bij medicatie
.> 6 wkn heesheid zonder oorzaak en niets helpt
Hemoptoë = ophoesten bloed door:
acute lage luchtweginfectie ca 70%
longbloeding door longtumor, longontsteking of longembolie
Actie: arts
Tachypneu :red_flag:
snelle ademhaling >20 p.m.
kan zuurstoftekort zijn en komt voor bij:
astma/COPD
aandoening bloedcirculatie, shock, hartaanval
Cyanose :red_flag:
blauwe verkleuring huid en slijmvliezen
Centrale cyanose
minder zuurstof in bloed =
probleem circulatie of ademhaling
Perifere cyanose
verminderde doorbloeding kleine bloedvaten
bv koude handen, ernstig bloedverlies, -bloedarmoede
Dyspneu :red_flag:
(gevoel) van kortademigheid
dyspneu d'effort
bij inpanning
dyspneu de repos
in rust
acute dyspneu
bij aandoeningen luchtwegen of longen
hartproblemen
aandoeningen strottenhoofd of stembanden
Snelle actie arts!
Wheezing = piepende ademhaling door
vernauwing lagere luchtwegen, bij:
astma/COPD
anafylactische reactie
blokkade luchtweg door tumor
vreemd voorwerp voorbij stembanden bij kinderen
Trommelstokvingers door
chronisch zuurstoftekort of verminderde doorbloeding
Hyperventilatie =
snelle e/o te diepe ademhaling door angstaanval
Farmacologie
Factoren die van invloed zijn:
leeftijd, geslacht, gewicht
genetische eigenschappen
hebben van aandoeningen
gebruik andere geneesmiddelen
dieet
(over)gevoeligheid
therapietrouw
Effect op farmacokinetiek
en farmacodynamiek
Kinderen
(bij)werking = onbedoeld effect
kunnen heel anders zijn dan bij volwassenen
Ouderen gebruiken lagere dosering:
verminderde nierfunctie en langzamer eliminatie, werkzame stof blijft langer ih lichaam
gebruiken vaak ook andere middelen die op elkaar effect hebben
Oorzaken therapie ontrouw
vergeten in te nemen
angst voor bijwerkingen
ontkenning aandoening
ongeloof in werking
aanname voldoende behandeling
angst voor verslaving
hoge kosten
onverschiligheid
problemen met gebruik/inname
Farmacokinetiek =
processen
waarin middel ih lichaam onderworpen wordt
Absorptie of resorptie =
opname werkzame stof in bloed
meestal oraal
Antagonisten: blokkeren een reactie
agonisten = bevordert of versterkt een reactie
Distributie = verspreiding werkzame stof
via bloed naar de weefsels
Eliminatie = verwijderen vd werkzame
stof uit het lichaam
Halfwaardetijd = :red_flag:
tijd nodig om plasmaconcentratie vd stof te halveren
Klaring = zuivering :red_flag:
maat eleminatiecapaciteit lichaam door lever en nier
Via:
nieren in de urine (wateroplosbare metabolieten)
gal in de ontlasting
uitademing (narcosegassen)
therapeutische breedte = :red_flag:
verschil net wel effectief en net niet toxisch
Farmacodynamiek =
hoe het werkzaam bestanddeel werkt