Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลสตรีที่มีภาวะแทรกซ้อนหลังคลอด (ติดเชื้อ) - Coggle Diagram
การพยาบาลสตรีที่มีภาวะแทรกซ้อนหลังคลอด
(ติดเชื้อ)
ความหมาย
ติดเชื้อภายหลังคลอดที่เกิดขึ้นได้ตั้งแต่ระยะหลังคลอดไปจนถึงระยะ 6 สัปดาห์หลังคลอด ทางเดินของเชื้อ อาจถูกนำเข้าในระหว่างรดคลอดยะระคลอด
ภาวะที่ทำให้เสี่ยงต่อการติเชื้อ
น้ำหนักตัวน้อยกว่าปกติตั้งแต่ระยะตั้งครรภ์ โภชนาการไม่ดี
เลือดจาง ทำให้ด่านป้องกันการติดเชื้อของร่างกายอ่อนแอ
ถุงน้ำทูนหัวแตกเกิน 24 ชั่วโมงก่อนคลอด
การตรวจทางช่องคลอดบ่อยๆ โดยเฉพาะในรายที่ถุงน้ำแตกแล้ว
เนื้อเยื่อของหนทางคลอดได้รับการกระทบกระเทือน มีการบวมเลือดของหนทางคลอด
การตรวจเสียงหัวใจของทารกทางช่องคลอด
การคลอดยาก คลอดยาวนานเกิน 24 ชั่วโมง ได้รับศูนย์ติศาสตร์ หัตถการ อาจทำให้เกิดเนื้อเยื่อมีการฉีกขาด รอยแยกเป็นหนทางชี้นำเชื้อเข้าสู่ร่างกาย
การป้องกันการติดเชื้อ
ควรรีบเปลี่ยนเสื้อผ้า ผ้าปูที่นอน และสิ่งอื่นๆ ที่ปนเปื้อนเลือด
แยกหญิงหลังคลอดออกจากผู้ติดชื้อ
ไม่ควรใช้ของปนกับผู้อื่น
ล้างมือบ่อยๆ ระวังไม่ให้เชื้อ E.coli จากทวารหนักขึ้นไปช่องคลอด
รักษาสภาพแวดล้อมให้สะอาด
การติดเชื้อของส่วนต่าง ๆ
1.การติดเชื้อของฝีเย็บ (Perineal infection) เกิดจากเชื้อ Staphylococcus aureus
อาการและอาการแสดง
เจ็บปวดบริเวณติดเชื้อ
มีการคั่งของเลือด บวม แดงร้อน
ห้อเลือด ผิวหนังสีคล้ำ
หนองไหล
ปวดเวลาถ่ายปัสสาวะ
จำนวนเม็ดเลือดขาวในเลือดเพิ่มขึ้น
การรักษาพยาบาล
ตัดไหมระบายน้ำหรือหนองออก
ส่งเพาะเชื้อและ sensitivity ตามแผนการรักษา
วัดสัญญาณชีพทุก 4 ชั่วโมง
ประเมินแผลฝีเย็บทุกวัน ดูอาการบวมแดง จำนวนและชนิดของสิ่งที่ซึมจากแผล
ตรวจดูผ้าก๊อซที่อัดไว้ในแผล ถ้ามีกลิ่นเหม็นเน่าควรจีบแจ้งให้แพทย์ทราบทันที
sits bathวันละ 2-3 ครั้งเพื่อให้หนองไหลได้ดีและบริเวณนั้นสะอาด
ให้ยาแก้ปวด
เปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยๆ เมื่อเปื้อนหนองที่ไหล
2.การติดเชื้อของเยื่อบุมดลูก
อาการและอาการแสดง
อุณหภูมิสูงถึง 38.5-40 องศา ชีพจรเร็วสัมพันธ์กับอุณหภูมิที่สูงขึ้น
เซลล์เม็ดเลือดขาวสูงเล็กน้อย
เจ็บปวดสัมผัส มดลูกเข้าอู่ช้า
น้ำคาวปลาสีน้ำตาลเข้ม มีกลิ่นเหม็น จำนวนน้ำคาวปลาอาจมากนานวัน
การรักษา
1.ให้ยาปฎิชีวนะตามแผนการรักษา
2.ในรายที่มีอาการรุนแรง ให้ยาปฎิชีวนะโดยให้ยาทางหลอกเลือดดำ จนไม่มีไข้ 24-48 ชั่วโมง
แล้วเปลี่ยนเป็นชนิดรับประทาน
3.ให้นอนท่า Foeler’position เพื่อช่วยให้น้ำคาวปลาไหลสะดวก
3.การติดเชื้อของเนื้อเยื่อยึดเหนี่ยวในอุ้งเชิงกราน
(Para metritis)
อาจมีการติดเชื้อของปากมดลูก แล้วแพร่กระจายผ่านทางหลอดเลือดดำและตามระบบน้ำเหลือง
อาการและอาการแสดง
ไข้สูง 39.5-40 องศา
มีก้อนอาจคลำได้ทางช่องคลอด
น้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็น
การรักษาพยาบาล
รับไว้ในโรงพยาบาลให้ยาปฎิชีวนะทางหลอดเลือดดำตามแผนการรักษา
สังเกตอาการเปลี่ยนแปลงอย่างใกล้ชิด วัดสัญญาณชีพจร
ดูผ้าอนามัย ดูสี กลิ่นน้ำคาวปลา
ให้นอนพักท่าFoeler’position
ดูแลให้ได้รับน้ำประมาณ 2000-3000 มล.
ให้การดูแลตามอาการ ลดความกลัว ความวิตดกังวล
4.การติดเชื้อของเยื่อบุช่องท้อง ( peritonitis )
การติดเชื้ออาจมากจากหลอดน้ำเหลืองของผนังมดลูกลุกลามไปยังเยื่อบุช่องท้อง
อาการและอาการแสดง
1.หนาวสั่น ไข้สูงมากกว่า 40 ชีพจรเร็วอาจถึง 140 ครั้ง/นาที
2.ท้องอืด หน้าท้องโป่งแข็งตึง ปวดท้องอย่างรุนแรง
3.สูบเสียน้ำจากร่างกายจากการอาเจียน
การรักษา
1.ให้ยาปฎิชีวนะและสารน้ำทางหลอดเลือดดำตามแผนการรักษา
2.อาจต้องงดน้ำและอาการทางปาก ป้องกันไม่ให้ปากแห้ง
3.ตรวจสัญญาณชีพบ่อยๆ C.P.V ประเมินเสียง การเคลื่อนไหวของลำไส้
4.ให้นอนท่าSemi-Fowler เพื่อให้หน้าท้องหย่อน
5.ในยาบรรเทาอาการปวด
6.ระมัดระวังเทคนิคปราศจากเชื้อ
5.มดลูกเข้าอู่ช้า ( Sub involution of uterus)
สาเหตุ
1.ภาวะใดๆที่ทำให้มดลูกหดรัดตัวไม่ดี ได้แก่มีเศษรกค้าง
มีก้อนเนื้องอกมดลูก
2.กระเพาะปัสสาวะเต็ม
3.การผ่าตัดเอาทารกออกทางหน้าท้อง
อาการและอาการแสดง
มีน้ำคาวปลาออกมามากหรือนานกว่าปกติ มีสีแดง มีกลิ่นเหม็น
(Foul lochia) ระดับยอดมดลูกไม่ลดลง กดเจ็บ ปวดมดลูก อุณหภูมิร่างกายสูง อาจเกิดการตกเลือดหลังคลอดระยะหลัง
6.หลอดเลือดดำอักเสบ ( Thrombophlebitis )
เป็นการอักเสบของหลอดเลือดดำ มีแนวโน้มที่จะเกิดหลังคลอด เพราะการแข็งตัวของเลือดมีสูงเนื่องจากไฟบริโนเจนเพิ่มขึ้น
ปัจจัยส่งเสริมให้มีการอักเสบของหลอกเลือดดำ
มีประวัติเคยมีการอักเสบของหลอดเลือดดำมาก่อน
เคยผ่าตัดเกี่ยวกับช่องท้องและอุ้งเชิงกราน
ได้รับการบาดเจ็บจาการคลอด
ได้รับการรักษาทางหลอดเลือดดำ
อาการและอาการแสเง
บริเวณพื้นผิว ปวดน่องเล็กน้อย บวม แดง ร้อน หลอดเลือดดำแข็ง
บริเวณลึกลงไป กดหลอดเลือดดำส่วนลึกเจ็บ มีไข้ต่ำ ขาบวม
7.การติดเชื้อของเต้านม (Mastitis)
สาเหตุ
เชื้อแบคทีเรียส่วนใหญ่มักเกิดจาก Staphylococcus มีน้ำนามคั่งมาก คัดตึง ทารกดูดไม่ออก การติดเชื้อของเต้านมอาจเกิดขึ้นเร็วในวันที่ 7 หลังคลอดหรืออาจเกิดหลังคลอดเป็นเวลาหลายสัปดาห์หรือเป็นเดือน
อาการและอาการแสดง
T.38.3-40 องศาเซลเซียส ชีพจรเร็ว บริเวณเต้านมแดง ร้อน แข็งตึง ขยายใหญ่ กดเจ็บ
การป้องกัน
ทำความสะอาดเต้านม
ขณะดูดนมให้ปากทารกอยู่บนลานนมให้มากที่สุดท่าที่จะเป็นไปได้
เปลี่ยนท่าในการให้นมบ่อยๆ
ถ้ามีอาการคัดตึงเต้านมให้บีบน้ำนมออกมาให้ลานนมอ่อนนุ่ม
สวมเสื้อยกทรงที่มีขนาดพอเหมาะพยุงเต้านมไว้
การรักษา
ตรวจดูอาการและอาการแสดงออก
ให้ยาปฎิชีวนะตามแผนการรักษา
ลดการกระตุ้นเต้านม
กรณีที่เต้านมอักเสบให้ทารกดูดนมต่อไปได้
สวมเสื้อชั้นในหรือพันผ้า (breast binder)