Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 3 การพยาบาลหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะแท้ง - Coggle Diagram
บทที่ 3 การพยาบาลหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะแท้ง
ความหมาย
การสิ้นสุดการตั้งครรภ์ก่อน ในช่วงเวลาที่ทารกไม่
สามารถมีชีวิตอยู่ได้การกำหนดสิ้นสุดการตั้งครรภ์มีความแตกต่างกันในต่างประเทศใช้การสิ้นสุดการตั้งครรภ์ก่อนอายุครรภ์20 สัปดาห์และ/หรือน้ำหนักของทารกน้อยกว่า500กรัม (Murray & McKinney,
2014) สำหรับองค์การอนามัยโลกใชเ้กณฑ์การตั้งครรภ์ที่น้อยกว่า20 สัปดาห์ถือเป็นการแท้ง แต่สำหรับประเทศไทย ยังใช้เกณฑ์การตั้งครรภ์นอ้ยกว่า 28 สัปดาห์ถือว่าเป็นการแท้ง
ชนิดของการแท้ง
1.การแท้งที่เกิดขึ้นเอง
1.1 การแท้งคุกคาม (threatened abortion)
1.2 การแท้งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้(inevitable abortion)
1.3 การแท้งไม่ครบ (incomplete abortion)
1.4 การแท้งครบ (complete abortion)
1.5 การแท้งค้าง (missedabortion)
1.6 การแท้งเป็ นอาจิณ (habitual abortion)
การทำแท้ง (induced abortion)
2.1 การทำแท้งเพื่อการรักษา (therapeutic abortion หรือ legal abortion)
2.2 การทำแท้งผิดกฎหมาย(criminal abortion หรือillegal abortion)
สาเหตุ
สาเหตุด้านมารดา
1.1อายุ
1.2การติดเช้ือ
1.3 ความผิดปกติของต่อมไร้ท่อ
1.4 ภาวะทุพโภชนาการ
1.5 ความผิดปกติของอวัยวะสืบพันธุ์
1.6 แรงกระทบกระเทือน
1.7 ภาวะทางด้านอารมณ
1.8 การได้รับสารพิษ
1.9 สารเสพติดบางชนิด
1.10 immunological factors
สาเหตุด้านทารก/รก
2.1 กลุ่มที่มีความผิดปกติของจำนวนโครโมโซม (aneuploidy)
2.2กลุ่มที่มีจำนวนโครโมโซมปกติ(euploidy)
3 สาเหตุด้านนบิดา
อายุมากกว่า 40 ปี มีโอกาสที่จะเกิดการแท้ง ได้มากกว่าร้อยละ 20 และ
บิดาที่มีอายุน้อยกว่ามีโอกาสเกิดการแท้งร้อยละ 12
อาการและอาการแสดง
การแท้งที่เกิดขึ้นเอง (spontaneous abortion)
มีเลือดแดงสดหรือคล้ำ ปริมาณเล็กน้อยอาจปวดท้องน้อย
ร่วมด้วยหรือไม่มีก็ได้ อาจมีอาการปวดหลังหรือรู้สึกปวดหน่วงอุ้งเชิงกรานคลำมดลูกได้โตเท่ากับอายุครรภ์
1.2 การแท้งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ (inevitable/imminent abortion)
ปริมาณเลือดออกทางช่องคลอดมากกว่าแท้งคุกคาม มีอาการ
ปวดเกร็งทอ้งและอาจมีประวัติถุงน้ำคร่ำแตกตรวจภายในพบปากมดลูกเปิดหรือมีถุงน้ำคร่ำแตก การตรวจหน้าท้องอาจคลำขนาดมดลูกเท่าอายุครรภ์หรือเล็กกว่าขึ้นอยู่กับว่าชิ้นส่วนของทารกหลุดออกมาหรือยัง
การวินิจฉับ
1)จากประวัติการขาดประจำเดือน ประวัติการทำแท้ง อาการและอาการแสดง
2)การตรวจเลือด พบฮีโมโกลบินต่ำ เม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้น ในรายที่รุนแรงมีเกร็ดเลือดน้อยลง
3)การตรวจปัสสาวะ อาจพบเม็ดเลือดแดงและเม็ดเลือดขาวในปัสสาวะ
4)การเพาะเชื้ออจากปากมดลูก พบเชื้อแบคทีเรียเช่น anaerobic และ aerobic
5)ถ่ายภาพรังสีหน้าท้องพบวัตถุที่ใช้ในการทำแท้ง หรือตรวจพบว่ามีอากาศในช่องท้อง ในรายที่มดลูกหรือลำไส้ทะลุ
การรักษา
การแท้งที่เกิดขึ้นเอง (spontaneous abortion)
1) แนะนำให้นอนพักผ่อน ห้ามลุกจากเตียง 24 –48 ชั่วโมง อาจให้ยานอนหลับ เช่นฟีโนบาร์บิทอล(phenobarbital) ก่อนนอนในกรณีที่ไม่สามารถนอนหลับได้
2) ถ้ามีอาการปวดท้องอาจให้ยาระงับปวด เช่น พาราเซตามอล(paracetamol)
3) กรณีที่ตั้งครรภ์ไตรมาสที่หนึ่งของการตั้งครรภ์อาจตรวจปัสสาวะเพื่อทดสอบการตั้งครรภ์(pregnancy test)) โดยดูผลฮอร์โมน hCG เป็นระยะๆเป็นการประเมินว่ายังตั้งครรภ์อยู่หรือไม่ เพื่อพิจารณาแนวทางการรักษาพยาบาลต่อไป
การแท้งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ (inevitable/imminent abortion)
1) รับผู้ป่วยไว้ในโรงพยาบาล
2) ถ้ามีอาการปวดท้องมากให้ยาแก้ปวด เช่น มอร์ฟีน (morphine) เจาะเลือดหาความเข้มข้นของเลือด ถ้าซีดมากให้เลือด
3) ทำให้การต้งัครรภ์สิ้นสุดลงโดยพิจารณาจากอายุครรภ์ถ้าอายุครรภ์น้อยกว่า 12 สัปดาห์ ใช้วิธีการขยายปากมดลูกร่วมกับการขูดมดลูกหรือใช้เครื่องดูดสุญญากาศ
ภาวะแทรกซ้อน
1) เกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน จากการติดเชื้ออคลอสทริเดียม (clostridium perfringens)ทำให้เกิดการแตกของเม็ดเลือดแดง ผู้ป่วยจะถ่ายปัสสาวะสีดำเข้มแบบน้ำโคล่า
2) การแข็งตัวของเลือดบกพร่องแต่การเกิดจากสาเหตุแท้งติดเชื้อนี้เกิดจากendotoxin หรือ bacteria มีฤทธ์ทำลาย endothelial cell ของหลอดเลือดทาง intrinsic pathway ทำให้การไหลเวียนของเลือดในบริเวณเส้นเลือดฝอยช้าลง เป็นผลให้มีการกระตุ้น
การแข็งตัวของเลือด เกิดลิ่มเลือดอุดตันใน microcirculation ทำให้อวยัวะส่วนน้ันขาดเลือดและเสียหน้าที่