Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 6 แนวโน้มการศึกษาไทยในอนาคต - Coggle Diagram
บทที่ 6
แนวโน้มการศึกษาไทยในอนาคต
ปัญหาการการศึกษาไทย
1. ปัญหาการศึกษาที่พบจากการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่ 2
จากการปฏิรูปการศึกษารอบแรก สถานะของประเทศไทยในสังคมโลก ประเทศไทยเป็นประเทศขนาดกลาง มีรายได้เฉลี่ยต่อหัวของประชากรค่อนข้างต่ำคุณภาพของประชาชนยังด้อยกว่าประเทศอื่นๆ มาตรฐานความเป็นอยู่ ส่วนใหญ่ยังอยู่ในระดับต่ำ การที่เศรษฐกิจสังคมโลกมีการแข่งขันเพื่อตัวใครตัวมันมากขึ้น จึงเกิดความไม่สมดุล และการเติบโตทางการผลิตการค้าชะลอตัว ทำให้เศรษฐกิจไทยซึ่งพึ่งพาเศรษฐกิจโลก ฟื้นตัวได้ยาก อีกทั้งภาครัฐยังให้ความสำคัญกับการศึกษาปฐมวัยน้อยเกินไป ทั้งๆ ที่เด็กวัยนี้เป็นหัวเลี้ยวหัวต่อที่สำคัญที่สุด สมองกำลังพัฒนาสูง เรียนรู้ได้ไว หากพลาดโอกาสการศึกษา จะมีผลกระทบต่อชีวิต ในระดับประถมศึกษาถึงระดับมัธยมศึกษา
2.ปัญหาการศึกษาที่พบจากรายงานการวิจัยทางการศึกษา
ปัญหาการศึกษาไทยจากรายงานการวิจัย ผู้เขียนได้วิเคราะห์สภาพปัญหาหลักของการศึกษาไทยมีทั้งหมด 6 ด้าน ดังนี้
1)ปัญหาคุณภาพผู้เรียน
2)ปัญหาคุณภาพครูและการผลิตครู
3)ปัญหาคุณภาพการอุดมศึกษาไทย
4) ปัญหางบประมาณทางการศึกษา
5) ปัญหาบริหารงานการศึกษา
6) ปัญหานโยบายการจัดการศึกษา
แนวทางการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง (พ.ศ. 2552-2561)
2. กรอบแนวทางการปฏิรูปการศึกษา
กรอบแนวทางการปฏิรูปเน้นการปฏิรูประบบการศึกษาอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่ส่วนหนึ่งส่วนใดของระบบ และมีการเชื่อมโยงกับการพัฒนาระบบอื่น ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง เกษตรกรรม สาธารณสุข การจ้างงาน โดยส่งผลให้คนไทยยุคใหม่เป็นบุคคล ดังนี้1) สามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง รักการอ่าน และมีนิสัยใฝ่เรียนรู้ตลอดชีวิต2) มีความสามารถในการสื่อสาร สามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา คิดริเริ่มสร้างสรรค์ 3) มีจิตสาธารณะ มีระเบียบวินัย เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม สามารถทำงานเป็นกลุ่ม4) มีศีลธรรม คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม จิตสำนึกและความภูมิใจในความเป็นไทย และสามารถก้าวทันโลก
3. นโยบายการแก้ปัญหาการศึกษาไทย
การปฏิรูปการศึกษาต้องมาจากการบูรณาการทุกภาคส่วนของสังคม ชุมชนโดยมีสถานศึกษาเป็นหลักในการดำเนินงานภายใต้วิถีทางเดียวกัน 5 ประเด็นหลัก คือ กระจายอำนาจการบริหารงานการศึกษา พัฒนาระบบบริหารการจัดสถานศึกษา ส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา การสร้างโอกาสทางการศึกษา และการจัดทำแผนปฏิบัติด้านการศึกษาอาเซียน
1.ข้อเสนอแนะแนวทางปฏิรูปการศึกษาไทย
รัฐบาลจะมุ่งเน้นให้คนไทยได้เรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ โดยมีเป้าหมายหลัก 3 ประการ คือ 1) พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา และเรียนรู้ของคนไทย 2) เพิ่มโอกาสทางการศึกษาและเรียนรู้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ 3) ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนของสังคมในการบริหารและจัดการศึกษา
กระบวนทัศน์ใหม่กับการจัดการศึกษาไทยที่ยั่งยืน
คือ แนวคิด วิธีการ เครื่องมือในการแก้ปัญหา สามารถตัดสินใจได้ในระดับบุคคล หรือระดับหน่วยงาน ตระหนักในศักยภาพของตนเอง ไม่จำเป็นต้องรอนโยบายหรือคำสั่งจากระดับชาติหรือส่วนกลาง ได้แก่ วิธีการสอน การจัดกระบวนการเรียนรู้ การบริหารจัดการศึกษา และการเป็นผู้นำทางการศึกษา เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาผู้เรียนให้ก้าวสู่ความเป็นผู้รอบรู้สอดคล้องกับโลกที่เปลี่ยนแปลงไป
การจัดการศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
3.การบริหารการศึกษาไทยตามหลักธรรมาภิบาล
การจัดการศึกษาตามหลักพระพุทธศาสนา
แนวโน้มการจัดการศึกษาไทยในอนาคต
2. การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ในอนาคต
เป็นการกำหนดแนวทางยุทธศาสตร์ในการจัดการเรียนรู้ โดยร่วมกันสร้างรูปแบบและแนวปฏิบัติในการเสริมสร้างประสิทธิภาพของการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยเน้นที่องค์ความรู้ ทักษะ ความเชี่ยวชาญและสมรรถนะที่เกิดกับตัวผู้เรียน เพื่อใช้ในการดำรงชีวิตในสังคมแห่งความเปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน
3. บทบาทครูกับการจัดการศึกษาในอนาคต
บทบาทหน้าที่ของครูในศตวรรษที่ 21 นี้ ครูต้องปรับเปลี่ยนบทบาทเป็นครูเพื่อศิษย์ ครูต้องมีทักษะใหม่ ๆ ที่แตกต่างไปจากเดิม เช่น ครูต้องใช้ทักษะการจัดการความรู้ (knowledge management) และชุมชนนักปฏิบัติ (community of practice) เพื่อเรียนรู้ทักษะการเป็นครู ครูต้องมีการวินิจฉัยเพื่อทำความรู้จักและเข้าใจศิษย์ ครูควรสามารถออกแบบการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน (problem-based learning) ครูต้องมีบทบาทและทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวก (facilitator) ครูควรชวนให้ผู้เรียนประเมินการเรียนรู้ของตนเองระหว่างการทํางาน(after action review) และกับครูด้วยกันต้องมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันในชุมชน (professional learning communities)
1.การจัดหลักสูตรการศึกษาไทยในอนาคต
มีผลมาจากกระแสโลกาภิวัตน์ได้กระทบต่อสังคมและประชากร เศรษฐกิจและอุตสาหกรรม วิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม และการเมืองการปกครอง ซึ่งมีทั้งที่เป็นแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงทางด้านบวกและด้านลบ
4. การจัดการความรู้ในอนาคต
ต้องมีการใช้และการบูรณาการเทคโนโลยีที่มากขึ้น ตระหนักถึงปัจจัยด้านเศรษฐกิจที่มี่อิทธิพลต่อการจัดการศึกษา การศึกษาแบบไร้พรมแดน การแลกเปลี่ยนครูและนักเรียนในประสบการณ์ระดับโลกมากขึ้น มีความสร้างสรรค์มากขึ้น ความรู้ถูกสร้างขึ้นมีมากขึ้น โดยบทบาทครูจะเปลี่ยนแปลงไปคือเปลี่ยนแปลงบทบาทพื้นฐานที่เป็นผู้ถ่ายทอดเป็นผู้ออกแบบการเรียนรู้ให้แก่ผู้เรียน การเรียนของผู้เรียน เรียนรู้ชีวิตจริง หลักสูตรยึดโครงงานเป็นฐาน มีความคิดสร้างสรรค์ เน้นสิ่งที่ผู้เรียนรู้ สามารถทำได้และเป็นได้ ให้ความสำคัญกับการสืบค้นมากกว่าตำรา มีโลกกว้างกับเพื่อนร่วมชั้นและผู้เรียนอื่น ๆ มีเสรีภาพในการเรียน เรียนรู้ร่วมกันด้วยหลักสูตรบูรณาการให้ความสำคัญกับสิ่งที่เรียน การประเมินผลโดยการทดสอบมาตรฐานและการประเมินอื่น ๆ ร่วมกัน