Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 10 การพยาบาลเด็กที่มีปัญหาเซลเจริญผิดปกติ, น.ส.มานิตตา แสงจันทร์…
บทที่ 10 การพยาบาลเด็กที่มีปัญหาเซลเจริญผิดปกติ
มะเร็งเม็ดเลือดขาว ALL (Acute lymphoblasticleaukemia)
เป็นมะเร็งที่พบบ่อยที่สุดในเด็ก พบมากในช่วงอายุ 2-5 ปี
ความหมาย
Leukemia หมายถึง มะเร็งของระบบโลหิต เกิดจากความผิดปกติของเซลล์ตอนกําเนิด(Stem cell)ที่อยู่ในไขกระดูก (Bone Marrow)ที่แบ่งตัวผิดปกติ
ส่งผลให้จํานวนเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนมีจํานวนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วทั่ว
ผู้ป่วยจึงเกิดอาการซีด เลือดออก และติดเชื้อได้ง่าย
ชนิดที่พบบ่อยที่สุดในเด็กคือมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน
acute lymphoblastic leukemia แบ่งได้เป็น 2 ชนิด คือ
T-cell lymphoblastic leukemia
B-cell lymphoblastic leukemia
ชนิด
มะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรังชนิด CLL (Chronic
มะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรังชนิด CML
อาการ
คือ เบื่ออาหาร น้ําหนักลด ซีด อ่อนเพลีย
เลือดออกง่าย จากเกร็ดเลือดต่ํา
มีเม็ดเลือดขาวปริมาณมากแต่เป็นชนิดตัวอ่อน
เม็ดเลือดขาวไปเบียดบังอวัยวะต่างๆ
มะเร็งต่อมน้ำเหลือง(Lymphoma)
ประกอบ
ม้าม,ไขกระดูก,
ต่อมทอนซิล, ต่อมไทมัส,
ตําแหน่งที่พบบ่อย
คือต่อมน้ําเหลืองบริเวณคอ(Cervical
อาการเริ่มต้นที่พบบ่อย
จะคลําพบก้อนที่บริเวณต่างๆ
คอ
รักแร้
มีไข้หนาว สั่น เหงื่อออกมากตอนกลางคืน คันทั่วร่างกาย
เบื่ออาหาร น้ําหนักลด อ่อนเพลียไม่ทราบสาเหตุ
ไอเรื้อรัง หายใจไม่สะดวก ต่อทอนซิลโต
ปวดศีรษะ (พบในมะเร็งต่อมน้ําเหลืองในระบบประสาท)
แนวทางการรักษาในปัจจุบัน
2.การฉายรังสี(Radiation Therapy) คือการรักษาด้วยรังสีปริมาณสูง เพื่อทําลายเซลลoมะเร็ง
การรักษาด้วยการปลูกถ่ายเซลล์ต้นเนิด (Transplantation)
การใช้ยาเคมีบําบัด (Chemotherapy)
มะเร็งไต Wilm Tumor
หมายถึง
ภาวะที่เนื้อไตชั้นพาเรนไคมา(Parenchyma) มีการ
เจริญผิดปกติจนกลายเป็นก้อนเนื้องอกภายในเนื้อไต ส่วนใหญ่จะคลำได้หน้าท้อง
จะไม่ให้คลําบ่อย เพราะอาจทําให้ก้อนแตก หรืออาจเกิดการแพร่กระจายของมะเร็ง
Neuroblastoma
เป็นเนื้องอกชนิดร้ายแรงที่พบได้บ่อยในเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี
เป็นเนื้องอกที่มีต้นกําเนิดมาจากเซลล์ของระบบประสาท
อาการที่นำมาพบแพทย์
มีก้อนในท้อง
ท้องโต
ปวดท้อง
อื่นๆ
ตาโปนมีรอยช้ํารอบตา(raccoon eyes)
มีไข้ปวดกระดูก
พบมากสุดคือต่อมหมวกไต
การตอบสนองต่อการรักษาจะไม่ดี
มีอัตราการตายสูง
การดูแลเด็กที่ได้รับยาเคมีบําบัด
การรักษาด้วยยาเคมีบําบัด
Chemotherapy
ระยะ
ระยะให้ยาแบบเต็มที่ (intensive or consolidationphase)
เป็นการให้ยาหลายชนิดร่วมกันภายหลังที่ผู้ป่วยอยู่ในระยะโรคสงบแล้ว
เพื่อให้ยาทําลายเซลล์มะเร็งให้เหลือน้อยที่สุด
ระยะเวลา
4 สัปดาห์
ยาที่ใช้
Metrotrexate
6 – MP
Cyclophosephamide
ระยะป้องกันโรคเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลาง (CN่prophylaxis phase)
เป็นการให้ยาเพื่อป้องกันไม่ให้โรคลุกลามเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลาง
เพราะผู้ป่วยโดยทั่วไปหลังการให้ยา มักมีโอกาสกลับเป็นโรคอีกครั้ง
ยาที่ใช้
Metrotrexate
Hydrocortisone
ARA – C
ระยะชักนําให้โรคสงบ (induction phase)
เป็นการให้ยาเพื่อทําลายเซลล์ในเวลาอันสั้นให้มากที่สุด อันตรายต้อเซลล์น้อยที่สุด
ทำให้ไขกระดูกสร้างเซลล์เม็ดเลือดขาวได้ปกติ
ใช้ระยะเวลา
4 – 6 สัปดาห์
ยาที่ใช้
Vincristine,
Adriamycin,
L – Asparaginase
ระยะควบคุมโรคสงบ (maintenance phase or
continuation therapy)
เป็นการให้ยาเพื่อควบคุม และรักษาโรคอย่างถาวร
ยาที่นิยม
ใช้
6 – MP
โดยการรับประทานทุกวันร่วมกับ
การให้ Metrotrexate
การรักษาประคับประคอง
คือ
เป็นการรักษาโรคแทรกซ้อน และอาการข้างเคียงจากการให้ยาโดยต้องทําควบคู่กับการรักษาแบบจําเพาะ
แบ่งเป็น 2 แนวทาง
การรักษาทดแทน (Replacement therapy)
การให้เลือดเพื่อให้ระดับฮีโมโกลบินไม่น้อยกว่า 7-8 กรัม/ดล. ในระยะแรกก่อนโรคสงบ
การรักษาด้วยเกร็ดเลือด
ถ้ามีผู้ป่วยเลือดออกจากจำนวนเกร็ดเลือดต่ำ ต้องให้เกร็ดเลือดก่อน
วิธีการให้ยาพเคมีบำบัด IT IM IV
ทางกล้ามเนื้อ หลังฉีดต้องระวัง
เลือดออก
ทางหลอดเลือดดํา vein
ต้องระวังการรั่วของยาออกนอกหลอดเลือด ที่ทําให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง
ทางช่องไขสันหลัง
intrathecal
ยาเคมีที่ใช่บ่อย
Cyclophosphamide และ Ifosfamide
รักษามะเร็งเม็ดเลือดขาว
ผลข้างเคียงที่ต้องระวังคือ
การตกค้างของยาในกระเพาะปัสสาวะ
ทําให้เกิด Hemorrhagic cystitis คือเลือดออกในกระเพาะปัสสาวะ
Methotrexate
รักษามะเร็ง Acute leukemia
โดยยับยั้งการสร้าง DNA
และ RNA และมีฤทธิ์กดการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง
Mercaptopurine(6-MP)
รักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันโดย
ยับยั้งการสร้าง Purineยับยั้งการสร้างกรดนิวคลีอิกของ cell มะเร็งยาตัวนี้ ผู้ป่วยจะได้รับกลับไปรับประทานต่อที่บ้าน
L-asparaginase
เป็นยารักษาโรคมะเร็ง ALL ที่มีโอกาสเกิดการแพ้ยาสูงมาก Anaphylaxis จึงต้อง Test dose ก่อนให้ยา
Bactrim
ป้องกันการติดเชื้อฉวยโอกาส เนื่องจาก
ผู้ป่วยมีภูมิต้านทานต่ํา
Ondasetron(onsia)
ป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียน
ในผู>ป่วยมะเร็งที่ต้องเขhารับการรักษาด้วยยาเคมีบําบัด
การดูแลเด็กที่ได้รับยาเคมีบําบัดที่สําคัญคือ
การเกิดการรั่วซึมของยาเคมี
บําบัดออกนอกหลอดเลือด (Extravasation of Cytotoxic agent )
การดูแลคือการปะคบเย็นครั้งละประมาณ 20 นาที ทําซ้ําอย่างน้อยวันละ
4 ครั้ง ในช่วง 1-2 วันแรก หรือตามแผนการรักษาของแพทย์
น.ส.มานิตตา แสงจันทร์ 62111301072 เลขที่ 69 รุ่น 37