Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
พยาธิสรีรวิยาระบบทางเดินอาหาร - Coggle Diagram
พยาธิสรีรวิยาระบบทางเดินอาหาร
ริดสีดวง
ประเภท
Internal hemorrhoid : เหนือต่อ Pectinate line
External hemorrhoid : ใต้ต่อ Pectinate line
การโป่งพองของหลอดเลือดที่ถวาร
กลไกและอาการ
ลดการไหลเวียนของเลือดดำกลับสู่ Inferier vena cava
เกิดการคลั่งของหลอดเลือดดำ
เพิ่ม Intra-abdominal pressure
การโป่งพองของหลอดเลือดดำบริเวณ Anal Canal
Portal hypertension, consatipation, pregnancy
การอุดกั้น และตีบแคบ : ลดการเคลื่อนไหว (Peristalsis)
พยาธิสรีรวิทยา
ความดันภายในลำไส้สูง : อาเจียน เยื่อบุช่องท้องอักเสบ
การคั่งของอาหาร น้ำย่อย อากาศ ในลำไส้เหนือส่วนที่อุดกั้น
ลดปริมาณเลือด หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตต่ำ : Hypovolemic shock
การขับของเหลวและเกลือแร่เข้าโพรงช่องท้อง ทำให้เกิดการเสียน้ำและเกลือแร่
ลำไส้บีบตัวอย่างรุนแรง เพื่อเอาชนะสิ่งที่อุดตันทำให้ผนังลำไส้บวม
การเพิ่มจำนวนแบคทีเรียในลำไส้ หากแบคทีเรียเข้าช่องท้องและเลือด ทำให้เกิดภาวะ Septicemia และ septic shock
ลำไส้ขาดเลือด : ลำไส้ทะลุ ลำไส้ตาย
อาการ
คลื่นไส้อาเจียน : เป็น Reflex ของ Visceral pain
อาเจียนสีและมีกลิ่นอุจจาระ : อุดกั้นที่ lleum ส่วนปลาย
อาเจียนแบบต่อเนื่อง : ลำไส้พองออกและมีของเหลวคั่ง
อาเจียนสีน้ำดี : อุดกั้นที่ lleum
ปวดท้องทันทีทันใด
ปวดเป็นพักๆ ปวดบิด
ปวดตลอดเวลาและรุนแรง : ภาวะลำไส้บิดเป็นเกลียวเกิดการขาดเลือด
ผายลมและถ่ายอุจจาระ
การอุดกั้นบางส่วน จะผายลมและอุจจาระได้
การอุดกั้นทั้งหมด จะไม่ผายลมและอุจจาระไม่ได้
ท้องอืด เคาะโปร่ง : อุดกั้นที่ลำไส้ใหญ่มากกว่าลำไส้เล็ก
สาเหตุ
ภายนอก
ยา
พังผืดในช่องท้อง
การเลื่อน : ส่วนของลำไส้เคลื่อนผ่านช่องว่าง/จุดอ่อนของผนังหน้าท้อง
การกดเบียด
ภายใน
พังผืดภายในลำไส้
สารพิษ น้ำย่อย กรดดเกลือ
สิ่งอุดกั้น
การเลื่อน : ลำไส้ส่วนหนึ่งเคลื่อนตัวเข้าไปในลำไส้ที่อยู่ติดกัน
การติดเชื้อในกระแสเลือด การติดเชื้อในช่องท้อง
อุบัติเหตุ/การผ่าตัดบริเวณหน้าท้อง
ลำไส้ใหญ่ (Large intestine)
Inflammatory bowel disease : IBD
อาการไข้ ปวดท้องท้องเสีย
ประเภท
Crohn's disease
การอักเสบตำแหน่งที่ไม่ต่อเนื่องกันถึงชั้น serosa พบตั้งแต่ปากถึงทวารหนัก
ภาวะแทรกซ้อน คือ Pertorate/ Fistula
Ulcerative colitis
การอักเสบแบบต่อเนื่องใน Colon แค่ชั้น Submucosa
อาการ
เกิด Iron deficiency
Megacolon
มีการเสียเลือดปริมาณน้อยๆ อย่างเรื้อรัง
เบื่ออาหารเกิดจาก Cytokine ยับยั้งศูนย์อยากอาหาร
ความหมาย
การอักเสบเรื้อรังของลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่ ซึ่งไม่มีการติดเชื้อ
ท้องถ่าย (Diarrher)
ความหมาย
การถ่ายอุจจาระมากกว่า 3 ครั้วใน 1 วัน หรือถ่ายมูกเลือดเพียงครั้งเดียว
กลไก
อุจจาระเคลื่อนผ่านลำไส้ใหญ่อย่างรวดเร็ว เนื่องจากเพิ่มการเคลื่อนไหวและเพิ่มสารคัดหลั่ง
สาเหตุ
ลดการดูดซึม
การขาดแลคเตส (Lactase deficiency)
ท้องเสียจากสภาพจิตใจ
แผลในลำไส้ใหญ่ สารเคมี การติดเชื้อในลำไส้
Imperforated anus
ความหมาย
ภาวะไม่มีทวารหนัก เป็นความผิดปกติโดยกำเนิด
สาเหตุและกลไก
Membrane ที่กี้นระหว่างส่วนปลายของลำไส้ และด้านนอกทวารหนักของตัวอ่อนไม่สลายตัว
การอุดตันลำไส้ใหญ่ เพิ่มความดันในลำไส้ส่วนบน
ไม่มีรูทวารหนัก
อาการ
อาเจียน
ทารกไม่ถ่าย Meconium : ท้องผูกแต่กำเนิด
ขาดน้ำและเกลือแร่ และอาจมรภาวะ Malnutrition
ภาวะแทรกซ้อน
ลำไส้อักเสบ
ช่องท้องอักเสบ
ลำไส้ทะลุ
Megacolon
ความหมาย
ภาวะที่มีลำไส้ส่วน Colon ขยายใหญ่ เป็นความผิดปกติโดยกำเนิด
สาเหตุและกลไก
การอุดตันลำไส้ใหญ่
ลำไส้ใหญ่ไม่บีบตัว
ความดันในลำไส้ส่วนบนเพิ่มมากขึ้น อาจดันให้อุจจาระเป็นครั้งคราว
ผนังลำไส้ใหญ่ไม่มีการเจริญของ Ganglion ที่ควบคุมการหดตัวของกล้ามเนื้อผนังลำไส้
ภาวะแทรกซ้อน
ลำไส้ทะลุ
ช่องท้องอักเสบ
ลำไส้อักเสบ
อาการ
ทารกไม่ถ่าย Meconium : ท้องผูกแต่กำเนิด
ขาดน้ำและเกลือแร่ และอาจมีภาวะทุกโภชนาการ
อาเจียน
ท้องผูก (Constipation)
ความหมาย
ภาวะที่อุจจาระเคลื่อนที่ผ่านลำไส้ช้ากว่า 3 วัน และลักษณะอุจจาระแห้งและแข็งกว่าปกติ
สาเหตุ
การทำลาย/ยับยั้ง Reflex การขับถ่าย
ความผิดปกติทวารหนัก
การอุดตัน
ความผิดปกติ Metabolism
ลดกากอาหาร
ลำไส้ใหญ่ยาวมากๆ : เพิ่มการดูดน้ำ
การขาด Ganglionic cell ในผนังลำไส้ : ไม่มีการบีบตัว
โรคผิวหนัง (Scleroderma)
ความหมาย
กล้ามเนื้อบริเวณหลอดอาหารส่วนปลาย และหูรูดปลายหลอดอาหาร (Lower esophageal : LES) มีลักษณะแข็งกระด้าง ไม่ยืดหยุ่น
สาเหตุ
Fibrous tissue แทนที่กล้ามเนื้อเรียบ
กลไก
หลอดอาหารส่วนปลายแข็งกระด้าง ไม่ยืดหยุ่น
อาหารผ่านเข้าสู่กระเพาะยาก/ผ่านไม่ได้
ลด/ไม่มี Peristalsis ในหลอดอาหารส่วนล่าง
การสะสมอาหารในหลอดอาหาร
Lower esophageal sphincter : LES แข็งกระด้าง ไม่ยืดหยุ่น
โรคกรดไหลย้อน
หูรูดส่วนปลายหลอดอาหารปิดไม่สนิท
โรคหลอดอาหารอักเสบ
อาหารและกรดในกระเพาะอาหารย้อนขึ้นมาที่หลอดอาหาร
หลอดอาหารตีบ
อาการ
แสบบร้อนอก/เจ็บหน้าอก
ปวดขณะกลืน
กลืนลำบาก
หลอดอาหารเคลื่อนไหวผิดปกติ
หูรูดไม่คลายตัว (Achalasia)
ความหมาย
ความผิดปกติของกลุ่มเซลล์ประสาทในผนังหลอดอาหารส่วนล่าง
สาเหตุ
ความผิดปกติของกลุ่มเซลล์ประสาทในผนังหลอดอาหารส่วนล่าง
กลไกและอาการ
หลอดอาหารขยายใหญ่ขึ้น
การสะสมอาหารในหลอดอาหาร
หูรูดส่วนปลายหลอดอาหารไม่คลายตัว
สำลักเข้าหลอดลม ปอดอักเสบได้
การติดเชื้อ เกิดเป็นแผลเรื้อรัง หลอดอาหารแตกและเสียชีวิต
อาหารผ่านเข้าสู่กระเพาะยาก/ผ่านไม่ได้
หลอดอาหาร (Esophagus)
หลอดอาหารตีบ (Esophageal Atresia : EA)
กลไกและอาการ
น้ำลายมาก (Hypersalivation) ทำให้น้ำลายเข้าสู่กระเพาะไม่ได้/ลดลง
ท้องป่องเพราะอากาศเข้าสู่กระเพาะ
เป็นความพิการแต่กำเนิดที่ต้องช่วยเหลืออย่างรีบด่วน
ภาวะแทรกซ้อน
ปอดอักเสบ
ภาวะเลี้ยงไม่โต
หายใจลำบาก
คอหอย (Pharyne)
การกลืนบกพร่อง/กลืนลำบาก
ความรู้สึกว่าถูกขัดขวางขณะกลืนอาหาร
สาเหตุ
Machanism
ลดปริมาณนน้ำลาย
ตีบ อุดกั้น กดเบียด
อักเสบ ติดเชื้อ
โรคมะเร็ง
ลดความยืดหยุ่น
Motor
หมดสติ
กล้ามเนื้ออ่อนแรง
ช่องปาก (Oral cavity)
บาดแผลในช่องปาก
สาเหตุ
การบาดเจ็บ สารเคมี ความร้อน
ความเครียด
การติดเชื้อไวรัส
กลไกและอาการ
เจ็บ
รับประทานอาหารลดลง
กลืนลำบาก
ประเภท
Aphthous ulcer
Chronic ucer : cancer
Solitary lesion
ความผิกปกติของช่องปาก
ปัจจัย
พันธุกรรม
ภาวะแวดล้อม
ปากแหว่ง
เพดานโหว่
พยาธิสรีรวิทยา
พูดไม่ชัด
ความผิดปกติของขากรรไกร ฟัน และการบดเคี้ยว
มีปัญหาการดูด การกลืน
กระเพาะอาหาร (Stomach)
กระเพาะอาหารอักเสบ
อาการ : ปวดท้อง อึดอัดแน่นท้อง อาเจียนเป็นเลือด
ภาวะอักเสบที่ : Gastric mucosa
การสร้างและหลั่งน้ำย่อยผิดปกติ
สาเหตุ
Barrier น้อยเกิน
ใช้ NSAIDs
หลั่งกรดมากเกินไป
ภาวะแทรกซ้อน
เลือดออก มีอาการ อาเจียนเป็นเลือด
เกิด Fibrosis/ scar ทำให้มีการอุดกั้นในทางเดินอาหาร
เกิด Perforation
ประเภท
Sliding hiatal hernia
รอยต่อระหว่างกระเพาะอาหารกะบหลอดอาหารถูกดันขึ้นเหนือกระบังลม
Paraesophageal hiatal hernia
การดันกระเพาะอาหารขึ้นเหนือกระบังลม
Hiatal hernia