Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Adenomyosis ภาวะโพรงเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ - Coggle Diagram
Adenomyosis
ภาวะโพรงเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่
2.นิยาม
เยื่อบุโพรงมดลูกที่ไปเจริญเติบโตอยู่ผิดที่นอกโพรงมดลูก โดยอาจแทรกตัวอยู่ในผนังหรือกล้ามเนื้อมดลูก หรืออาจเล็ดลอดเข้าไปในช่องท้องจนไปเจริญเติบโตอยู่ตามอวัยวะต่างๆในอุ้งชิงกราน เช่น เยื่อบุช่องท้อง รังไข่ ผนังลำไส้ และผนังกระเพาะปัสสาวะ และบางครั้งอาจกระจายไปสู่อวัยวะที่อยู่ไกลออกไป เช่น กระบังลม ปอด และ ช่องเยื่อหุ้มปอด
3.สาเหตุ/ปัจจัย
1.มีประวัติครอบครัว
2.คนที่มีการทำงานของรังไข่นาน เช่นมีประจำเดือนตอนอายุยังน้อย
ผู้ป่วยมีประจำเดือนตอนอายุ13ปี
3.คนที่มีภูมิต้านทานต่ำ
4.กลุ่มที่มีประจำเดือนผิดปกติแต่กำเนิด
4.อาการและอาการแสดง
1.ปวดท้องตื้อๆและปวดนานทุกครั้งของการมีรอบเดือน
2.ปวดท้องน้อยก่อนหรือหลังมีรอบเดือน
ผู้ป่วยปวดท้องน้อยหลังมีประจำเดือนทุกครั้ง
3.มีประจเดือนมาผิดปกติ เช่น มามากกว่าปกติ
ผู้ป่วยมีประจำเดือนมามากเปลี่ยนผ้าอนามัย4-5ผืนต่อวัน
4.มีอาการลำไส้แปรปรวนคือ ท้องอืด ท้องเสียเป็นต้น
6.การวินิจฉัยโรค
1.การซักประวัติคนไข้ คือ ประวัติการเจ็บป่วยปวดท้องและประจำเดือนมาผิดปกติจะทำการตรวจร่างกายผู้ป่วย เช่นการตรวจภายในพบว่าคลำพบก้อน มีปุ่มปรุประ
ผู้ป่วยมาตรวจภายในแล้วแพทย์แจ้งว่าคลำพบก้อนแต่ยังไม่ทราบว่าเป็นอะไร
2.การตรวจพิเศษ เช่นการทำอัลตราซาวน์ ส่องกล้อง การทำ MRI ในกรณีที่สงสัยมะเร็ง
ผู้ป่วยอัลตราซาวน์1เดือนก่อนมาโรงพยาบาลแล้วพบก้อนเนื้อแพทย์จึงนัดมาผ่าตัดออก
3.ถ้าอัลตราซาวน์แล้วพบว่ามีก้อนเนื้อที่ชัดเจนจะสามารถบอกทันทีว่ามีก้อนเนื้อแน่นอนแต่กลุ่มที่ไม่พบก้อนเนื้อชัดเจนก็จะส่องตรวจภายในอุ้งเชิงกรานและติดชิ้นเนื้อไปตรวจ
7.การรักษา
การใช้ยาฮอร์โมน มีทั้งแบบฉีดและแบบเม็ดรัประทาน มีระยะเวลาในการรับประทาน หากใช้ยาไม่หายต้องจำเป็นต้องผ่าตัด
ผู้ป่วยเคยได้รับยาฮอร์ชนิดหนึ่งแต่ไม่ทราบว่าเป็นยาชนิดใด แต่แพทย์บอกว่าให้รับประทานยานี้จะช่วยให้ก้อนที่อยู่ในโพรงมดลูกลูกฝ่อลง ดังนั้นอาจจะเป็นฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน เพราะจะช่วยให้เยื่อบุโพรงมดลูกฝ่อลงทั้งในและนอกมดลูก จึงทำให้ก้อนซีสต์จะเล็กลงไปด้วย นิยมใช้ในรูปแบบของยาฉีดคุมกำเนิดและยารับประทานคุมกำเนิด
การผ่าตัด
ผู้ป่วยอาการไม่ดีขึ้นจึงได้รับการผ่าตัดTotal abdominal hysterectomy with bilateral salpingo-oophorectomy (TAH C BSO)คือ การผ่าตัดทางหน้าท้องเอามดลูกออกทั้งหมดรวมทั้งคอมดลูก ปกมดลูก และรังไข่ออกทางหน้าท้อง
การใช้ยาร่วมกับการผ่าตัด
8.ข้อวินิจฉัยการพยาบาล
ข้อที่1.ไม่สุขสบายเนื่องจากปวดท้อง
1.ประเมินอาการและอาการแสดงของการปวดแผล ได้แก่ หน้านิ่วคิ้วขมวดนอนไม่หลับเพื่อวางแผนการพยาบาลในการช่วยเหลือและใช้ Pain score เพื่อประเมินความปวด
2.ถ้าผู้ป่วยปวดแผลมากขึ้นให้ประเมินอาการปวดว่าอยู่ในระดับใด และรีบรานงานแพทย์เมื่อผู้ป่วยมีอาการปวด Pain score > 5 คะแนน เพื่อพิจารณาให้ได้รับยาแก้ปวดและเพื่อบรรเทาอาการปวดให้แก่ผู้ป่วย
ข้อที่2 มีโอกาสเกิภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด(ท้องอืด ปอดอักเสบหรือ ปอดแฟบ และการติดเชื้อ)เนื่องจากเนื้อเยื่อได้รับบาดเจ็บและมีทางเปิดของแผล
1.ประเมินอาการและอาการแสดงของการมีภาวะแทรกซ้อนจาการติดเชื้อ เช่น มีไข้ หนาวสั่น
2.อาการหายใจลำบาก นอนราบไม่ได้ไข้สูง แม้จะให้ยาปฏิชีวนะแล้วก็ตามอาจเกิดจากมีหนองในเยื่อหุ้มปอด ปอดแฟบ เป็นฝีในปอดหรือหัวใจวาย
ข้อที่3กังวลเนื่องจากเป็นห่วงหลานที่บ้าน
1.รับฟังปัญหาของผู้ป่วยเปิดโอกาสให้ผู้ป่วยระบายความรู้สึกและชักถามปัญหา
1.พยาธิสภาพ
เยื่อบุโพรงมดลูกที่เจริญแทรกเข้าไปอยู่ในกล้ามเนื้อมดลูกแทนที่จะอยู่แต่เพียงผิวด้านในของมดลูก การเจริญแทรกนี้ยังแบ่งออกเป็น 2 แบบ คือ อยู่เป็นกลุ่มก้อนเฉพาะที่ หรือกระจายไปทั่วเนื้อมดลูกทั้งหมด ทำให้เนื้อมดลูกโตขึ้นเฉพาะที่หรือโตขึ้นทั้งก้อน เวลาตรวจจะพบว่ามดลูกโตขึ้นคล้ายกับโรคเนื้องอกมดลูก และมักจะมีอาการปวดร่วมด้วย โดยเฉพาะช่วงที่มีประจำเดือน