Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุที่มีการเจ็บป่วยทางจิตบุคคลที่มีความผิดปกติทา…
การพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุที่มีการเจ็บป่วยทางจิตบุคคลที่มีความผิดปกติทางเพศ
ความหมาย
ความผิดปกติทางเพศ (sexual dysfunctions)
เป็นกลุ่มอาการความผิดปกติที่รบกวนความสามารถ
ของบุคคลในการตอบสนองทางเพศหรือการมีควมสุขทางเพศ
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเอง (gender dysphoria)
เป็นความรู้สึกอึดอัดคับข้องใจที่เกิดจากความไม่สอดคล้องกันของเพศที่จิตใจต้องการเป็นกับเพศกําเนิดที่เป็นอยู่
พฤติกรรมทางเพศที่วิปริต (paraphilic dysfunctions)
เป็นความผิดปกติที่บุคคลมีจินตนาการอารมณ์เร้าทางเพศ หรือการแสดงออกทางพฤติกรรมทางเพศที่ไม่ใช่วิธีปกติที่คนทั่วไปกระทํา
ลักษณะอาการและอาการแสดงของบุคคลที่มีความผิดปกติทางเพศ
ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศ sexual dysfunction
มีลักษณะอาการและอาการแสดง 10 ประเภท ซึ่งอาการและอาการแสดง 1-7 ต้องมีอาการอย่างน้อยต่อเนื่อง 6 ดือน
9.ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศอื่นที่ไม่เข้าเกณฑ์การวินิจฉัย other specified sexual dysfunction
10.ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศที่ยังไม่สามารถวินิจฉัยได้ unspecified sexual dysfunction
7) ภาวะหลั่งเร็วผิดปกติ(premature (early) ejaculation)
8)ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศอันเป็นผลจากการใช้ยาหรือสารเสพติด (substance/medication-induced sexual dysfunction)
1.ภาวะหลั่งช้า (delayed ejaculation)
5) การเจ็บปวดบริเวณอุ้งเชิงกราน/ความผิดปกติเ มื่อมีการสอดใส (genitor-pelvic
pain/penetration disorder)
4) ความผิดปกติเกี่ยวกับความสนใจ/ความรู้สึกตื่นเต้นทางเพศในหญิง ( female sexual
interest/arousal disorders)
3.ความผิดปกติเกี่ยวกับึวามรู้สึกถึงจุดสุดยอดในหญิง (female orgasmic disorder)
2.ความผิดปกติเกี่ยวกับการแข็งตัวของอวัยวะเพศชาย (erectile disorder)
6) การมีความต้องการทางเพศน้อยผิดปกติในชาย (male hypoactive sexual desire disorder)
ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศอันเป็นผลจากการใช้ยาหรือสารเสพติด
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศในเด็ก (gender dysphoria in children)
ทําให้เกิดการบกพร่องในหน้าที่ทางสังคม โรงเรียน หรือหน้าที่ที่สําคัญด้านอื่น อย่างน้อย 6 เดือน ร่วมกับมีลักษณะอาการและอาการแสดงอีก 5 อย่าง
เด็กผู้ชายจะชอบอย่างมากในการแต่งตัวคล้ายผู้หญิง
มีความชอบอย่างมากในการแสดงบทบาทของเพศตรงข้ามในการละเล่นต่างๆ
มีความชอบอย่างมากในการเล่นของเล่น เกมส์ หรือกิจกรรมต่างๆ ที่เป็นของเพศตรงข้าม
มีความต้องการอย่างมากที่จะมีเพื่อนเล่นเป็นเพศตรงข้าม
เด็กผู้ชายจะปฏิเสธการเล่นของเล่น เกมส์ หรือกิจกรรมที่เป็นของผู้ชาย
มีความไม่ชอบอย่างมากในอวัยวะเพศของตน
มีความต้องการอย่างมากที่จะมีลักษณะทางเพศทั้งปฐมภูมิ (primary sex characteristics)และทุติยภูมิ (secondary sex characteristics) ที่เหมือนกับเพศที่ต้องการ
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศในวัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ (gender dysphoria in adolescents and adult)
ทําให้เกิดการบกพร่องในหน้าที่ทางสังคม หน้าที่การงาน หรือหน้าที่ที่สําคัญด้านอื่น เป็นเวลาอย่างน้อย 6 เดือน โดยมีการแสดงออกอย่างน้อย 2 ข้อต่อไปนี้
มีความไม่สอดคล้องกันอย่างชัดเจนของเพศที่ต้องการเป็นกับลักษณะทางเพศทั้งปฐมภูมิและทุติยภูมิ
มีความต้องการอย่างมากที่จะกําจัดลักษณะทางเพศทั้งปฐมภูมิและทุติยภูมิ เพราะมีความไม่สอดคล้องกันอย่างมากกับเพศที่ต้องการเป็น (ในวัยรุ่นตอนต้น มีความต้องการอย่างมากที่จะป้องไม่ให้มีลักษณะทางเพศทุติยภูมิเกิดขึ้น)
มีความต้องการอย่างมากที่จะมีลักษณะทางเพศทั้งปฐมภูมิและทุติยภูมิของเพศตรงข้ามกับเพศที่ถูกกําหนดมา
มีความต้อการอย่างมากที่จะเป็นเพศตรงข้ามกับเพศที่ถูกกําหนดมา
มีความต้องการอย่างมากที่จะให้ผู้อื่นปฏิบัติกับตนเหมือนที่ปฏิบัติกับเพศตรงข้ามกับเพศที่ถูกกําหนดมา
มีความต้อการอย่างมากที่จะทําให้ผู้อื่นเชื่อว่า ตนมีความรู้สึกและการแสดงออกแบบเดียวกับเพศตรงข้ามกับเพศที่ถูกกําหนดมา
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเองที่ไม่เข้าเกณฑ์การวินิฉัย (other specified gender
dysphoria)
มีอาการทางคลินิกที่เด่นชัดถึงภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเอง
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเองที่ยังไม่สามารถวินิจฉัยได้ (unspecified gender
dysphoria)
มีอาการทางคลินิกที่เด่นชัดถึงภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเอง
พฤติกรรมทางเพศที่วิปริต paraphilic dysfunctions
เป็นความผิดปกติที่บุคคลมีจินตนาการ อารมณ์เร้าทางเพศ หรือการแสดงออกของพฤติกรรมทางเพศที่ไม่ใช่วิธีปกติที่คนทั่วไปกระทำ
1.บุคคลมีอารมณ์ตื่นเต้นทางเพศอย่างมากจากการแอบดูผู้อื่นเปลื่อยกายหรือมีเพศสัมพันธ์(voyeuristic disorder)
2.บุคคลมีอารมร์ตื่นเต้นทางเพศอย่างมากจากการได้เปิดอวัยวะเพศของตนให้บุคคลแปลกหน้าดู (exhibitionistic disorder)
3.บุคคลมีอารมณ์ตื่นเต้นทางเพศอย่างมากจากการได้สัมผัสและเสียดสีกับผู้อื่น (frotteuristic disorder)
4.บุคคลมีอารมณืตื่นเต้นทางเพศอย่างมากจากการได้รับการดูถูกเหยียดหยาม(sexual masochism disorder)
5.บุคคลมีอารมณ์ตื่นเต้นทางเพศอย่างมากจากการได้เห็นผู้อื่นได้รับความเจ็บปวดทุกข์ทรมาน(sexual sadism disorder)
6.บุคคลมีอารมณ์ตื่นเต้นทางเพศอย่างมากจากการได้มีกิจกรรมทางเพศกับเด็กก่อนวัยเจริญพันธุ์ (pedophilic disorder)
7.บุคคลมีอารมณ์ตื่นเต้นทางเพศอย่างมากกับวัตถุสิ่งของ (fetishistic disorder)
8.บุคคลมีอารมณ์ตื่นเต้นทางเพศอย่างมากจากการได้แต่งตัว สวมเสื้อผ้าของเพศตรงข้าม (transvestic disorder)
9.บุคคลมีการแสดงออกทางพฤติกรรมทางเพศที่วิปริต ส่งผลให้เกิดความเครียดและสูญเสียหน้าที่ทางสังคมและหน้าที่การงาน แต่มีอาการไม่เข้าเกณฑ์การวินิจฉัยโรคดังกล่าวข้างต้น (other specified paraphilic disorders)
10.บุคคลมีการแสดงออกทางพฤติกรรมทางเพศที่วิปริต ส่งผลให้เกิดความเครียดและสูญเสียหน้าที่ทางสังคมและหน้าที่การงาน แต่มีอาการไม่ครบตามเกณฑ์การวินิจฉัยโรค (unspecified paraphilic disorders paraphilic disorder)
สาเหตุของความผิดปกติทางเพศ
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเอง gender dysphoria
ปัจจัยด้านชีวภาพ การมีระดับของฮอร์โมนของเพศตรงข้ามสูงกว่าปกติตั้งแต่ตั้งครรภ์
ปัจจัยทางจิตสังคม
ปัจจัยส่วนบุคคล
ปัจจัยด้านครอบครัวและสังคม
ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศ (sexual dysfunctions)
1.ภาวะหลั่งช้า delayed ejaculation ได้แก่ อายุเพิ่มมากขึ้น การมาจากครอบครัวเคร่งครัดในเรื่องเพศ
2.ความผิดปกติเกี่ยวกับการแข็งตัวของอวัยวะเพศชาย erectile disorder อาจเกิดจากการพยายามตนเองมากเกินไป
3.ความผิดปกติเกี่ยวกับึวามรู้สึกถึงจุดสุดยอดในหญิง female orgasmic disorder ได้แก่ พันธุกรรม การเจ็บป่วยทางกาย
4.ความผิดปกติเกี่ยวกับความสนใจ/ความรู้สึกตื่นเต้นทางเพศในหญิง female sexual interst/arousal disorder ได้แก่ อายุที่เพิ่มมากขึ้น ภาวะหมดประจำเดือน การขาดฮอร์โมน การขาดสารหล่อลื่น
5.การเจ็บปวดบริเวณอุ้งเชิงกราน/ความผิดปกติเมื่อมีการสอดใส่ genitor-pelvic pain /penetration ได้แก่ ภาวะหมดประจำเดือน การขาดสารหล่อลื่น การถูกทารุณกรรมทางเพศและทางกาย
6.การมีความต้องการทางเพศน้อยผิดปกติในชาย male hypoactive sexual desire disorder ได้แก่ อายุมากขึ้น ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้า
7.ภาวะหลั่งเร็วผิดปกติ premature early ejaculation ได้แก่ ความวิตกกังวล หรือในสถานการณ์ที่อาจถูกจับได้ว่ามีกิจกรรมทางเพศ
8.ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศอันเป็นผลจากการใช้ยาหรือสารเสพติด substance / medication-induced sexual dysfunction ได้แก่ ผลข้างเคียงของยารักษาอาการซึมเศร้าและยารักษาอาการทางจิต
พฤติกรรมทางเพศที่วิปริต (paraphilic dysfunctions)
ปัจจัยทางชีวภาพ ความผิดปกติของฮอร์โมน androgen กับการเกืดอารมณ์ตื่นเต้นทางเพศ หรือพบความผิดปกติของ temperal lobe
ปัจจัยทางจิตสังคม
แนวคิดทฤษฎีจิตวิเคราะห์ (psychoanalytic theory) อธิบายถึงความรู้สึกวิตกกังวลต่อการถูกตัดอวัยวะเพศในเด็ก (castration anxiety)
ทฤษฎีการเรียนรู้(leaning theories) มีความเชื่อในเรื่องของการได้รับแรงเสริมที่ไม่เหมาะสมในจังหวะเวลาที่มีความเปราะบาง
การพยาบาลบุคคลที่มีความผิดปกติทางเพศ
การประเมินสภาพ (assessment)
ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศ (sexual dysfunctions)
ประวัติทั่วไป
ประวัติทางเพศในอดีต
ประวัติด้านสัมพันธภาพ ประวัติทางเพศในปัจจุบัน
ประวัติการติตโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์และ HIV/AIDS
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเอง (gender dysphoria)
ประวัติทั้งปัจจุบันและในวัยเด็ก
ประวัติของครอบครัว
พฤติกรรมทางเพศที่วิปริต (paraphilic dysfunctions)
การทําร้ายตนเอง
ปัญหาที่นําผู้ป่วยมาโรงพยาบาล (presenting problems)
ประเมินควมคิดความรู้สึกที่มีต่อผลกระทบที่เกิดขึ้นจากพฤติกรรมทางเพศที่ผิดปกติ
การวางแผนและการปฏิบัติทางการพยาบาล
ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศ (sexual dysfunctions)
การมีหน้าที่ทางเพศที่ดี
มีแบบแผนการแสดงออกทางเพศที่มีประสิทธิภาพ
ยอมรับตนเองทางเพศ
แสดงออกถึงความเข้าใจในรสนิยมทางเพศของตน
แสดงออกถึงการมีสัมพันธภาพที่ดีกับคู่
มีความรู้และทักษะในการปฏิบัติตนทางเพศที่ถูกต้อง
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเอง (gender dysphoria)
ข้อบ่งชี้ที่แสดงให้เห็นว่าการพยาบาลได้ผลทางบวก ได้แก่
เด็กที่มีปัญหา gender dysphoria
ตัดสินใจใช้ชีวิตตามความต้องการของตนบนพื้นฐานของข้อมูลที่เพียงพออย่างมี
ผู้ใหญ่ที่มีปัญหา gender dysphoria
พร้อมที่จะเผชิญกับเรื่องยุ่งยากต่างๆ ที่จะตามมาเมื่อตัดสินใจใช้ชีวิตแบบเพศที่ตนเป็นอยู่หรือตามเพศที่ตนต้องการ
พฤติกรรมทางเพศที่วิปริต (paraphilic dysfunctions)
ข้อบ่งชี้ที่แสดงให้เห็นว่าการพยาบาลได้ผลทางบวก ได้แก่
การลดหรือเลิกพฤติกรรมทางเพศที่เป็นปัญหา
มีพฤติกรรมที่สร้างสรรค์ในการตอบสนองความต้องการทางเพศทดแทนพฤติกรรมทางเพศที่เป็นปัญหา
การบำบัดรักษาของบุคคลที่มีความผิดปกติทางเพศ
ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศ
1.ภาวะหลั่งช้า delayed ejaculation ทำจิตบำบัดแบบปรับความคิดและพฤติกรรม
2.ความผิดปกติเกี่ยวกับการแข็งตัวของอวัยวะเพศชาย erectile disorder เน้นที่การหาสาเหตุของความผิดปกติ และจัดการที่ต้นเหตุ
3.ความผิดปกติเกี่ยวกับึวามรู้สึกถึงจุดสุดยอดในหญิง female orgasmic disorder การบำบัดแบบปรับความคิดและพฤติกรรม ร่วมกับการฝึกการช่วยตนเอง
4.ความผิดปกติเกี่ยวกับความสนใจ/ความรู้สึกตื่นเต้นทางเพศในหญิง female sexual interst/arousal disorder เน้นที่การค้นหาสาเหตุที่ทำให้เกิดความผิดปกติแล้วจัดการที่สาเหตุ
5.การเจ็บปวดบริเวณอุ้งเชิงกราน/ความผิดปกติเมื่อมีการสอดใส่ genitor-pelvic pain /penetration ให้ผู้ป่วยฝึกการผ่อนคลายกล้ามเนื้อบริเวณอุ้งเชิงกรานร่วมกับกาค่อยๆสอดใส่ dilator ทางช่องคลอด
6.การมีความต้องการทางเพศน้อยผิดปกติในชาย male hypoactive sexual desire disorder ผูป่วยได้รับการปรับความคาดหวังเกี่ยวกับความถี่ในการมีเพศสัมพันธ์ของคู่ให้สอดคล้องกัน และแก้ไขปัญหา สัมพันธภาพ ร่วมกับการรักษาอาการวิตกกังวลและซึมเศร้า
7.ภาวะหลั่งเร็วผิดปกติ premature early ejaculation ใช้เทคนิการบำบัดเฉพาะที่เรียกว่า start stop technique
8.ความบกพร่องในหน้าที่ทางเพศอันเป็นผลจากการใช้ยาหรือสารเสพติด substance / medication-induced sexual dysfunction ) การบำบัดที่สำคัญคือการปรับเปลี่ยนกลุ่มยาที่ใช้ในการรักษา ให้มีผลข้างเคียงต่อการทำหน้าที่ทางเพศให้ลดลง ร่วมกับการบำบัดพฤติกรรมการใช้สารเสพติดของผู้ป่วย
ภาวะความไม่พึงพอใจในเพศตนเอง (gender dysphoria)
เด็กที่มีปัญหา gender dysphoria การรักษาจะประกอบด้วยการรักษาที่ตัวเด็กแบบรายคน การรักษาครอบครัวและการรักษาแบบกลุ่ม
การรักษาผู้ใหญ่ที่เป็น gender dysphoria มีทั้งการทำจิตบำบัด (psychotherapy) และการรักษาด้วยฮอร์โมนเพศร่วมกับการรักษาด้วยการผ่าตัด
ในการรักษาผู้ป่วย gender dysphoria เพศชาย อาจรักษาด้วยการฉีด testosteroneสัปดาห์ละครั้ง ทุกสัปดาห์หรือสัปดาห์เว้นสัปดาห์ เพศหญิงอาจจะรักษาด้วย estrogen, testosterone - blocker หรือprogesterone
พฤติกรรมทางเพศที่วิปริต (paraphilic dysfunctions)
1) การบำบัดทางชีวภาพ SSRIs จะช่วยปรับสภาพอารมณ์และลดความพลุ่งพล่านภายในใจ
2) การบำบัดทางจิตสังคม
การทำจิตบำบัดแบบอิงการหยั่งรู้ (insight-oriented psychotherapy) ที่ช่วยให้บุคคลเกิดความเข้าใจและยอมรับตนเอง เห็นคุณค่าของตนเอง
การบำบัดการปรับความคิดและพฤติกรรม (CBT)
การใช้พฤติกรรมบำบัด (behavioral therapy)