Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 5.7 การพยาบาลบุคคลที่มีกลุ่มโรคจากเหตุการณ์สะเทือนขวัญและความเครียด …
บทที่ 5.7 การพยาบาลบุคคลที่มีกลุ่มโรคจากเหตุการณ์สะเทือนขวัญและความเครียด
ความหมาย
เป็นกลุ่มโรคพบที่ได้ภายหลังการประสบเหตุการณ์ในชีวิต ซึ่งแต่ละโรคจะมีความแตกต่างกันไปตามระยะเวลาและความรุนแรง ามแตกต่างกันไปตามระยะเวลาและความรุนแรงของเหตุการณ์ที่มากระทบ ในแต่ละโรคนั้นไม่ได้ขึ้นกับความรุนแรงของเหตุการณ์ แต่ขึ้นกับการปรับตัวต่อการเผชิญกับเหตุสะเทือนขวัญและความเครียดของบุคคลที่มีหลากหลายแตกต่างกัน
โรคเครียดแบบเฉียบพลัน (acute stress disorder : ASD)
มีอาการและอาการแสดงตั้งแต่ 3 วันขึ้นไปจนถึง 1 เดือนหลังเผชิญหรือถูกคุกคามจากเหตุการณ์สะเทือนขวัญ เช่น ถูกทำร้ายร่างกายรุนแรง ประสบอุบัติเหตุรุนแรง การถูกล่วงละเมิดทางใดทางหนึ่ง
อาการ
มีอาการในรูปแบบต่าง ๆเกี่ยวกับเหตุการณ์สะเทือนขวัญที่เผชิญหรือถูกคุกคามผุดขึ้นมาซ้ำ ๆ
2) มีความนึกคิดและอารมณ์เปลี่ยนไปในทางลบหลังเกิดเหตุการณ์สะเทือนขวัญที่เผชิญ
3) มีพฤติกรรมหลีกเลี่ยงเมื่อเจอสิ่งเร้าที่สัมพันธ์กับเหตุการณ์สะเทือนขวัญ
4) มีอาการตื่นตัวเปลี่ยนไปอย่างมากหลังประสบเหตุการณ์สะเทือนขวัญ
สาเหตุ
มีความผิดปกติของสารสื่อประสาทได้แก่ norepinephrine และdopamine
มีการใช้สารเสพติดหรือความผิดปกติด้านระบบประสาทอัตโนมัติที่ไวเกินไป
มีการหลั่ง glucocorticoid ออกมามากจากการทำลายเซลล์บริเวณ hippocampus
การบำบัดรักษา
1) การบำบัดด้วยยา ซึ่งยาหลักที่ใช้ในการบำบัด คือ ยาในกลุ่ม SSRIs เช่น sertraline, paroxetine
2) การบำบัดทางจิตใจ สิ่งสำคัญคือการให้กำลังใจ ส่งเสริมให้ผู้ป่วยได้พูดระบายความคิด ความรู้สึกเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เผชิญมา
โรคเครียดหลังผ่านเหตุการณ์สะเทือน
ขวัญ (post-traumatic stress disorder : PDST)
โรคที่มีอาการและอาการแสดงตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไปบางรายอาจช้าเป็นปีก็ได้ หลังหรือถูกคุกคามเผชิญเหตุการณ์สะเทือนขวัญ
เช่น ถูกทำร้ายร่างกายรุนแรง ประสบอุบัติเหตุรุนแรง การถูกล่วงละเมิดทางใดทางหนึ่ง ลักษณะที่เผชิญเหตุการณ์สะเทือนขวัญนั้นอาจเกิดขึ้นโดยตรงด้วยตนเอง
การบำบัดรักษา
1) การบำบัดด้วยยา เพื่อบรรเทาความรุนแรงของอาการโดยในระยะแรกจะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถปรับตัวที่ดีขึ้น เช่น ผู้ป่วยมีอาการซึมเศร้า, วิตกกังวลสูง
2) การบำบัดทางจิตใจ เป็นการบำบัดที่สำคัญที่สุดเพื่อลดอาการของผู้ป่วย
ภาวะการปรับตัวผิดปกติ
(adjustment disorder)
อาการ
ตอบสนองภายใน 3 เดือนนับเริ่มต้นความกดดันที่เกิดขึ้นในชีวิตที่พบได้ในชีวิตประจำวัน เช่น เลิกกับคนรัก, ปัญหาทางธุรกิจ, ปัญหาในชีวิตสมรส หรือความกดดันที่เกิดขึ้นในชีวิตที่เกิดตามพัฒนาการ
เมื่อความกดดันที่เกิดขึ้นหายไป ภาวะการเปลี่ยนแปลงด้านอารมณ์และพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจะคงอยู่ไม่นานเกิน 6 เดือน
สาเหตุ
ผู้ที่มีประวัติความเจ็บป่วยรุนแรง เรื้อรัง ทุพพลภาพ
ความสัมพันธ์ร่วมกันของลักษณะภาวะความกดดันที่เกิดขึ้นในชีวิตทั้งที่พบได้ในชีวิตประจำวันและที่เกิดขึ้นตามพัฒนาการกับสภาวะแวดล้อมของผู้ป่วยในขณะนั้น เช่น ขณะบุคคลตั้งครรภ์ใกล้คลอดแล้วสามีเกิดประสบอุบัติเหตุ