Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 3 การพยาบาลบุคคลที่มีปัญหาจิตสงัคม บุคคลที่มีภาวะสูญเสียและเศร้าโศก …
บทที่ 3 การพยาบาลบุคคลที่มีปัญหาจิตสงัคม บุคคลที่มีภาวะสูญเสียและเศร้าโศก
ความหมาย
การสูญเสีย (loss) เป็นการที่บุคคลพลัดพรากจากบุคคล สัตว์เลี้ยง สิ่งของ อวัยวะ หรือความรู้สึก ภาคภูมิใจในตนเอง ซึ่งบุคคลให้คุณค่าและให้ความหมายว่าเป็นส่ิงท่ีมีความสําคัญกับชีวิต เมื่อมีการสูญเสีย บุคคล จะมีปฏิกิริยาต่อการสูญเสียนั้น ๆ ซึ่งเป็นการแสดงออกที่เจ็บปวดทั้งด้านร่างกาย จิตใจ การรู้คิด และพฤติกรรม ซึ่ง แตกต่างกันออกไปในแต่ละบุคคล
อาาการและอาการแสดง
ระยะพัฒนาการตระหนักรู้ถึงการสูญเสีย (developing awareness) เป็นระยะท่ีบุคลเริ่มมีสติ
รับรู้มากขึ้นและตระหนักรู้ได้ถึงการสูญเสีย อาจเกิดขึ้นภายในไม่กี่นาทีหรือเป็นชั่วโมง ใช้เวลา 2 – 3 สัปดาห์แล้วจะดี ข้ึนเองใน 2 – 4 เดือนหลังตระหนักรู้ถึงการสูญเสีย โดยส่วนใหญ่จะไม่เกิน 6 เดือนภายหลังจากมีการสูญเสียเกิดขึ้น อาการที่เด่นชัดในระยะน้ี คือ การร้องไห้คร่ําครวญถึงการสูญเสียนั้น ความอยากอาหารลดลง นอนไม่หลับ หรืออาจมี การทําหน้าที่ในชีวิตประจําวันลดลงไปจากปกติ และบางคร้ังอาจแสดงอาการโกรธด้วย
ระยะพักฟื้น (restitution) เป็นระยะที่บุคคลจะมีการปรับตัวเพ่ือฟื้นคืนสู่ภาวะปกติ เริ่มยอมรับ ความจริง การหมกมุ่นคิดถึงสง่ิ ที่สูญเสียน้อยลง มองหาสิ่งใหม่ทดแทน และเริ่มมีความหวังใหม่ในชีวิต
ระยะช็อค (shock and disbelief) เป็นระยะแรกที่รับรู้ถึงการสูญเสีย บุคคลจะตกใจ ไม่เชื่อ
ปฏิเสธ อาจเกิดความรู้สึกมึนชาใน 2 -3 ช่ัวโมงถึง 2 -3 สัปดาห์
ภาวะเศร้าโศก (grief) เป็นปฏิกิริยาทางอารมณ์และจิตใจที่เกิดขึ้นภายหลังจากบุคคลเผชิญกับการ สูญเสียหรือคาดว่าจะมีการสูญเสียเกิดข้ึน
การเศร้าโศกแบบปกติ (normal grief)
ระยะเฉียบพลัน ระยะน้ีเกิดขึ้นในช่วง 4 – 8 สัปดาห์แรก บุคคลจะช็อค ไม่เช่ือ และไม่ยอมรับ การสูญเสียท่ีเกิดขึ้น มีอาการตื่นตะลึง ตัวชา และปฏิเสธ ซึ่งจะเป็นกลไกช่วยลดความรู้สึกเจ็บปวด
ระยะเผชิญกับการสูญเสีย หลังจากที่บุคคลผ่านช่วงวิกฤตในระยะเฉียบพลันแล้ว ภาวะของการ เศร้าโศกจะยังมีอยู่ในจิตใจ
การเศร้าโศกแบบผิดปกติ (maladaptive grief)
chronic grief reaction เป็นปฏิกิริยาความเศร้าโศกเร้ือรังยาวนาน โดยบุคคลจะมีภาวะ เศร้าโศก อยู่เป็นเวลาหลายปีโดยไม่มีท่าทีว่าความรู้สึกนั้นจะลดลง
delayed grief reaction เป็นปฏิกิริยาเศร้าโศกที่ล่าช้า บุคคลไม่สามารถแสดงความ เศร้าโศกออกมาได้ หรือเมื่อต้องเผชิญความสูญเสียจะมีการแสดงออกในช่วงที่มีการสูญเสียไม่มากพอ
ประเภทการสูญเสีย
การสูญเสียตามช่วงวัย (maturational loss) เช่น เด็กท่ีต้องหย่านมแม่ การต้องออกจากโรงเรียน เมื่อสําเร็จการศึกษา การออกจากครอบครัวเม่ือต้องไปใช้ชีวิตคู่ การเปลี่ยนบทบาทเมื่อแต่งงาน หรือการสูญเสียท่ี เกิดจากความเสื่อมตามช่วงวัย ในวัยกลางคนหรือผู้สูงอายุ
การสูญเสียภาพลักษณ์ หรือ อัตมโนทัศน์ (loss of body image or some aspect of self) เป็น การสูญเสียด้านร่างกายหรือจิตสังคม เช่น การสูญเสียอวัยวะในร่างกาย หรือการสูญเสียการทําหน้าท่ีของร่างกายจาก ภาวะการเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ
การสูญเสียสิ่งของภายนอก (loss of external object) คือ การสูญเสียสิ่งของต่าง ๆ ภายนอก ร่างกาย เช่น ทรัพย์สินเงินทอง ที่อยู่อาศัยหรือการถูกแยกจากสภาพแวดล้อมเดิม เช่น การย้ายถิ่นฐานที่อยู่ ย้ายที่ ทํางาน ซึ่งทําให้เกิดความไม่มั่นคง เป็นต้น
การสูญเสียความรักหรือบุคคลสําคัญในชีวิต (loss of a love or a significant other) เช่น การ ตายของบิดา มารดา ญาติพี่น้อง คู่สมรส บุตร เพื่อนสนิท จะทําให้บุคคลมีภาวะเศร้าโศกอย่างมาก ซึ่งอาจนําไปสู่ผล รุนแรงจนเกิดอาการซึมเศร้าตามมา
การพยาบาล
ระยะสั้น
เพื่อลดภาวะซึมเศร้าหรืออาการแสดงที่เป็นภาวะเศร้าโศกแบบผิดปกติให้กลับสู่ภาวะปกติ
เพื่อให้การรักษาพยาบาลเรื่องอาการและอาการแสดงทางกายให้กลับสู่ภาวะปกติโดยเร็ว
เพื่อส่งเสริมสนับสนุนให้ครอบครัวและแหล่งสนับสนุนช่วยเหลือทางสังคมของผู้ป่วย มีส่วนร่วมใน
การดูแลผู้ป่วย
ระยะยาว
เพื่อฝึกทักษะการยอมรับความจริงของชีวิตโดยเฉพาะในเร่ืองการสูญเสีย
เพื่อฝึกการใช้วิธีในการเผชิญปัญหาที่สร้างสรรค