Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Những vấn đề cơ bản về nhà nước và pháp luật - Coggle Diagram

- - - - Thượng đế chính là người sắp đặt trật tự xã hội
      - Thượng đế đã sáng tạo ra nhà nước nhằm bảo vệ trật tự chung, nhà nước là một sản phẩm của thượng đế.
    - - Nhà nước xuất hiện là kết quả sự phát triển của gia đình và quyền gia trưởng.
      - Thực chất nhà nước chính là mô hình của một gia tộc mở rộng và quyền lực, là từ quyền gia trưởng được nâng cao lên.
    - - Sự ra đời của nhà nước là sản phẩm của một khế ước xã hội được ký kết trước hết giữa những con người sống trong trạng thái tự nhiên không có nhà nước.
      - Chủ quyền nhà nước thuộc về nhân dân, trong trường hợp nhà nước không giữ được vai trò của mình , các quyền tự nhiên bị vi phạm thì khế ước sẽ mất hiệu lực, nhân dân có quyền lật đổ nhà nước và ký kết khế ước mới.
    - - Nhà nước xuất hiện trực tiếp từ các cuộc chiến tranh xâm lược chiếm đất, là việc sử dụng bạo lực của thị tộc này đối với thị tộc khác.
      - Thị tộc chiến thắng đặt ra một hệ thống cơ quan đặc biệt – nhà nước – để nô dịch kẻ chiến bại.
    - - Nhà nước xuất hiện do nhu cầu về tâm lý của con người nguyên thủy luôn muốn phụ thuộc vào các thủ lĩnh, giáo sĩ,…
  - - - Cơ sở kinh tế
        
        Sở hữu tập thể đối với tư liệu sản xuất và bình đẳng của cải
        
        Không có giai cấp và đấu tranh giai cấp
      - Tổ chức xã hội
        
        Thị tộc
        
        Được tổ chức theo huyết thống, nền tảng vật chất là kinh tế tập thể và quyền sở hữu công cộng
        
        Có sự phân công lao động tự nhiên giữa đàn ông và đàn bà, người già và trẻ nhỏ để thực hiện các loại công việc khác nhau
        
        Hội đồng thị tộc là tổ chức quyền lực cao nhất, quyết định tất cả vấn đề quan trọng, có trách nhiệm bầu ra người đứng đầu để thực hiện quyền lực và quản lý công việc chung
        
        Quyền lực thị tộc mang tính xã hội và có hiệu lực thực tế cao
        
        Không tách rời xã hội mà thuộc về xã hội, hòa nhập với xã hội, do toàn xã hội tổ chức ra
        
        Phục vụ lợi ích của cả cộng đồng
        
        Bào tộc: các thị tộc có liên kết với nhau
        
        Bộ lạc: Các bào tộc có liên kết với nhau
        
        Liên minh bộ lạc: Sự tổng hợp đơn thuần các đơn vị cơ sở có cùng nền tảng kinh tế và có sự tập trung quyền lực cao hơn
    - - Ba lần phân công lao động xã hội
        
        Lần thứ nhất: nghề chăn nuôi phát triển mạnh đã tách ra khỏi trồng trọt
        
        Chế độ tư hữu xuất hiện, kết cấu xã hội phân chia giai cấp chủ nô và nô lệ
        
        Sự thay đổi quan hệ hôn nhân
        
        Một vợ một chồng
        
        Chế độ mẫu hệ dần chuyển sang chế độ phụ hệ
        
        Gia đình cá thể trở thành lực lượng đe dọa sự tồn tại của thị tộc
        
        Lần thứ hai: thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp
        
        Việc tìm ra kim loại và chế tạo công cụ lao động bằng kim loại đã nâng cao năng suất lao động
        
        Nghề chế tạo đồ kim loại, nghề dệt, làm đồ gốm phát triển
        
        Nô lệ phát triển và trở thành lực lượng phổ biến khiến mâu thuẫn giai cấp ngày càng sâu sắc
        
        Lần thứ ba: Buôn bán phát triển và thương nghiệp xuất hiện
        
        Các ngành kinh tế phát triển, sản phầm làm ra ngày càng nhiều dẫn đến dư thừa và bị chiếm đoạt
        
        Sự phân hóa giữa chủ nô và nô lệ ngày càng sâu sắc, quá trình phân hóa tài sản nảy sinh và chế độ tư hữu ra đời
        
        Nhà nước xuất hiện khi có sự phân chia xã hội thành giai cấp, đại diện cho quyền lơi của giai cấp nắm ưu thế về kinh tế và chính trị
- - - - Một là bộ máy duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác.
      - Hai là tổ chức quyền lực công – tức là nhà nước vừa là người bảo vệ pháp luật vừa là người bảo đảm các quyền của công dân được thực thi.
- - - - Chủ nô là bộ phận thiểu số của xã hội nhưng nắm trong tay toàn bộ tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội
      - Nô lệ là lực lượng chủ yếu sản xuất ra của cải vật chất, "công cụ biết nói", phụ thuộc hoàn toàn vào chủ nô
      - Thợ thủ công và người lao động tự do có địa vị khác nô lệ nhưng vẫn trong quỹ đạo chi phối của chủ nô về chính trị, kinh tế, tư tưởng
    - - Công cụ bạo lực để duy trì sự thống trị và bảo vệ lợi ích của chủ nô, đàn áp nô lệ và những người lao động khác
    - - Đối nội
        
        Bảo vệ và củng cố chế độ tư hữu, đàn áp nô lệ và các tầng lớp khác bằng bạo lực
        
        Tổ chức một số hoạt động kinh tế như quản lý đất đai, tổ chức khai hoang, xây dựng và quản lý các công trình thủy nông,..
      - Đối ngoại
        
        Tiến hành chiến tranh xâm lược, cướp bóc của cải, bắt tù binh làm nô lệ và mở rộng phạm vi thống trị
  - - - Địa chủ phong kiến là tầng lớp thống trị, được chia ra nhiều đẳng cấp với đặc quyền khác nhau
        
        Vua hay quốc vương có thứ bậc cao nhất
        
        Các đẳng cấp phong kiến ở Châu Âu (công, hầu, bá, tử, nam,..) gắn với những mức độ khác nhau về số lượng điền trang, thái ấp mà họ chiếm hữu
      - Nông dân
        
        Có kinh tế cá thể, sở hữu nhà cửa, công cụ lao động, sức kéo, ruộng đất (thường với số lượng it)
        
        Bị bóc lột dưới hình thức nộp tô bằng hiện vật (thóc gạo, vật nuôi,..) hoặc bằng tiền, bị cưỡng bức lao động cho phong kiến
      - Thợ thủ công, thương nhân,..
    - - Nhà nước phong kiến là công cụ trong tay giai cấp địa chủ phong kiến, là phương tiện duy trì địa vị kinh tế, bảo vệ lợi ích và sự thống trị của giai cấp này
    - - Đối nội
        
        Bảo vệ chế độ sở hữu ruộng đất của địa chủ, duy trì các hình thức bóc lột nông dân và tầng lớp lao động khác
        
        Đàn áp sự chống đối của những người lao động bằng bạo lực và tuyên truyền hệ tư tưởng phong kiến, nô dịch các tầng lớp lao động bằng tư tưởng tôn giáo và hệ tổ chức tôn giáo
      - Đối ngoại
        
        Tiến hành chiến tranh xâm lược, mở rộng đất đai, lãnh thổ, cướp bóc của cải và phòng thủ chống bành trướng, xâm lược
  - - - Có vai trò tích cực trong việc giải phóng xã hội khỏi trật tự phong kiến
      - Giải phóng lực lượng sản xuất xã hội
      - Là kiểu nhà nước bóc lột cuối cùng trong lịch sử, công cụ duy trì nền thống trị của tầng lớp tư sản với nhân dân lao động
    - - Tư sản
        
        Nắm trong tay những tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội
        
        Giữ vai trò thống trị xã hội
      - Vô sản
        
        Bán sức lao động, làm thuê và chịu sự bóc lột của giai cấp tư sản
        
        Có sự lớn mạnh về số lượng và chất lượng, được phân chia thành nhiều giai cấp (nông dân, tiểu tư sản, trí thức,..)
      - Quá trình phát triển
        
        Thời kì thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản đến năm 1871: Quá trình hình thành, củng cố nhà nước tư sản
        
        Giai đoạn từ 1891-1917: Chủ nghĩa tư bản phát triển thành chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ nghĩa đế quốc,
        
        Giai đoạn từ 1917-1945: Giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng của chủ nghĩa tư bản, mâu thuẫn giai cấp gay gắt, chủ nghĩa quân phiệt và độc tài quân sự phát triển
        
        Giai đoạn từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay: Chủ nghĩa tư bản chuyển sang thời kì phát triển mới, khôi phục được kinh tế,vượt qua khủng hoảng và đạt được nhiều thành tựu to lớn
  - - - Là kiểu nhà nước cuối cùng trong xã hội lịch sử loài người
      - Nguyên nhân ra đời là do những tiền đề về chính trị, xã hội và kinh tế ra đời trong lòng xã hội tư sản
        
        Về kinh tế: Xác lập kiểu quan hệ sản xuất mới-quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa
        
        Về xã hội: Giai cấp vô sản lãnh đạo quần chúng lao động tiến hành cách mạng lật đổ ách thống trị của giai cấp tư sản, thiết lập nhà nước của những người lao động-nhà nước xã hội chủ nghĩa
        
        Về tư tưởng và chính trị: các lãnh tụ tư tưởng của giai cấp vô sản đã sáng lập ra chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật tư tưởng, đây là vũ khí tư tưởng khoa học để giai cấp công nhân tổ chức và tiến hành cách mạng vô sản
      - Sự ra đời của xã hội chủ nghĩa còn chịu tác động mạnh mẽ của các điều kiện lịch sử, thời đại và yếu tố dân tộc ở từng quốc gia
      - Ba hình thức ra đời nhà nước xã hội chủ nghĩa
        
        Công xã Pari năm 1871
        
        Cách mạng tháng 10 Nga năm 1917
        
        Nhà nước dân chủ nhân dân ra đời sau thắng lợi của nhân dân Liên Xô và các lực lượng tiến bộ đối với phát xít quốc tế
      - Chức năng
        
        Là bộ máy hành chính, cơ quan cưỡng chế , đồng thời là một tổ chức quản lí kinh tế-xã hội
        
        Là công cụ xây dựng một xã hội bình đẳng, tự do và nhân đạo, là nhà nước "nửa nhà nước"
    - - Lịch sử
        
        Cách mạng tháng 8 thành công đánh dấu sự ra đời của nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
        
        Sau các cuộc kháng chiến đánh đuổi kẻ thù xâm lược ra khỏi đất nước, Nhà nước dân chủ nhân dân ở Việt Nam chuyển sang làm nhiệm vụ cách mạng xã hội chủ nghĩa
      - Bản chất
        
        Là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân
        
        Do nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhâ dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp nông dân và đội ngũ tri thức
- - - - Là những mặt hoạt động chủ yếu của nhà nước trong nội bộ một nước
      - Gồm
        
        Tổ chức và quản lý nền kinh tế
        
        Tổ chức và quản lý nền văn hóa, giáo dục, khoa học-công nghệ
        
        Giữ vững an ninh, chính trị, trấn áp sự phản kháng của giai cấp đối kháng
        
        Bảo vệ trật tự pháp luật và quyền lợi của giai cấp cầm quyền
    - - Củng cố quan hệ với các nước và các dân tộc khác
      - Phòng thủ đất nước, chống sự xâm lược với bên ngoài, thiết lập quan hệ ngoại giao với các quốc gia khác