Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 6 มาตรฐานและกฎหมายบรรจุภัณฑ์ - Coggle Diagram
บทที่ 6 มาตรฐานและกฎหมายบรรจุภัณฑ์
หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการบรรจุภัณฑ์
สำนักพัฒนาอุตสาหกรรมรายสาขา
มีหน้าที่ความรับผิดชอบเกี่ยวกับการศึกษาวิเคราะห์และวิจัยข้อมูลทางเทคโนโลยี เศรษฐศาสตร์อุตสาหกรรม เน้นการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากพืช เพื่อก าหนดและพัฒนาความก้าวหน้า ทางเทคโนโลยีตามภาวะการตลาด
สำนักพัฒนาอุตสาหกรรมสนับสนุน
มีหน้าที่ให้บริการ แนะน า ส่งเสริมและพัฒนาบรรจุภัณฑ์แก่ผู้ประกอบการ กลุ่มบุคคลและบุคคลทั่วไปที่ให้ความสนใจใน อุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์ ทั้งทางด้านวิชาการ ด้านเทคโนโลยีการออกแบบและอื่นๆ
ศูนย์บริการการออกแบบ
กรมส่งเสริมอุตสาหกรรมการส่งออก ในสภาพเศรษฐกิจ ปัจจุบันที่มีการแข่งขันกันทางด้านการค้าอย่างต่อเนื่อง ทุกประเทศจ าเป็นต้องปรับกลยุทธ์ทางด้าน การค้าให้ทันต่อเหตุการณ์และสภาพการแข่งขัน ประเทศไทยได้เล็งเห็นความส าคัญของการพัฒนาตัว สินค้า เนื่องจากคุณภาพและค่าแรงต่ าไม่ใช่สิ่งจูงใจและข้อได้เปรียบอีกต่อไปในกระแสโลกาภิวัตน์
ศูนย์การบรรจุหีบห่อไทย
สนับสนุนนโยบายการบรรจุภัณฑ์ของประเทศ
เสริมสร้างขีดความสามารถขององค์การ เพื่อสนองความต้องการของผู้ประกอบการ
รวบรวม แลกเปลี่ยนและบริการข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการ
บรรจุภัณฑ
ประสานงานระหว่างผู้ผลิตและผู้ใช้ทั้งในและต่างประเทศ
สถาบันค้นคว้าและวิจัยผลิตภัณฑ์อาหาร
วิจัยและพัฒนาวิชาการด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางอาหารเพื่อปรับปรุง เศรษฐกิจของโรงงานอาหารและการเกษตรในประเทศไทย
บริการวิชาการเกี่ยวกับคุณภาพวัตถุดิบ เทคโนโลยีการผลิต ระบบการควบคุม คุณภาพของผลิตภัณฑ์อาหาร เพื่อการบริโภคทั้งภายในประเทศและเพื่อการส่งออก
ให้ความช่วยเหลือทางด้านเทคโนโลยีอาหารและบริการความรู้ทางด้านนี้แก่ผู้สนใจ
ให้ความร่วมมือกับหน่วยงานของภาครัฐ เอกชนในการวิจัย การศึกษาค้นคว้า และ ฝึกอบรมเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหาร
เป็นแหล่งข้อมูลทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางอาหาร
พระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบบรรจุภัณฑ์
พระราชบัญญัติมาตราชั่ง ตวง วัด
พระราชบัญญัติฉบับนี้ร่างขึ้นเพื่อ คุ้มครองผู้บริโภคให้ได้บริโภคสินค้าตามปริมาณที่ก าหนด ซึ่งจะได้ผลดีเพียงใดขึ้นอยู่กับความร่วมมือ ของผู้ประกอบการในการดูแลเอาใจใส่ในการบรรจุสินค้าของตนเองให้ถูกต้องตามกฎหมาย
พระราชบัญญัติมาตรฐานอุตสาหกรรม
มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหรือที่รู้จักกันในนามของ “สมอ.” เป็นหน่วยงานระดับกรม สังกัด กระทรวงอุตสาหกรรม โดยได้รับการจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติมาตรฐานอุตสาหกรรม
. พระราชบัญญัติอาหาร
การขอขึ้นทะเบียนต ารับอาหาร ตามพระราชบัญญัติอาหาร พุทธศักราช 2522 ก าหนดให้ผู้ผลิตหรือผู้น าเข้าซึ่งอาหารควบคุมเฉพาะ ต้องน าอาหารนั้นมาขอขึ้นทะเบียนอาหารก่อน เมื่อได้รับใบส าคัญการขึ้นทะเบียนแล้วจึงผลิตหรือน าเข้าเพื่อจ าหน่ายได้ หากฝ่าฝืนต้องระวางโทษ จ าคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจ าทั้งปรับ
การขอขึ้นทะเบียนฉลากอาหาร อาหารควบคุมเฉพาะที่ก าหนดคุณภาพ ก าหนดให้ มีฉลากที่ต้องขึ้นทะเบียนอาหารและยาเพื่อขออนุญาตใช้ฉลาก เมื่อได้รับอนุญาตแล้วจึงท าการผลิต อาหารที่ต้องขออนุญาตใช้
พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค
พระราชบัญญัติคุ้มครอง ผู้บริโภค พุทธศักราช 2522 ถือได้ว่าเป็นกฎหมายฉบับแรกของประเทศไทยที่มีการจัดตั้งหน่วยงาน ของรัฐขึ้นเพื่อคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภคโดยตรง เนื่องจากกฎหมายอื่นๆ ที่บัญญัติขึ้นควบคุมผู้ ประกอบธุรกิจนั้นเป็นการคุ้มครองผู้บริโภคทางอ้อม
สัญลักษณ์รหัสแท่งหรือบาร์โค้ด (Bar Code)
ความหมายของบาร์โค้ด
บาร์โค้ด (Bar Code) คือ สัญลักษณ์รหัสแท่งที่ใช้แทนข้อมูล ตัวเลขจะมีลักษณะเป็น แถบที่มีความหนาบางแตกต่างกันขึ้นอยู่กับตัวเลขที่กำกับอยู่
การออกแบบตำแหน่งที่ติดรหัสแท่งบนบรรจุภัณฑ์
ขนาดความกว้างของรหัสแท่ง ควรจะเป็นไปตามมาตรฐานที่ก าหนด การขยายหรือ ย่อส่วนควรปรึกษาที่สถาบันฯ ก่อน แต่ความสูงของแท่งไม่ควรน้อยกว่า 15 มิลลิเมตร
พื้นที่ว่างก่อนและหลังของตัวสัญลักษณ์รหัสแท่ง ควรมากกว่า 3.6 มิลลิเมตร ทั้ง 2 ข้าง พื้นที่ว่างทั้งสองข้างนี้มักจะได้รับการละเลยท าให้การอ่านไม่ได้ประสิทธิผลเท่าที่ควร
การพิมพ์สัญลักษณ์บาร์โค้ดบนบรรจุภัณฑ์ที่เป็นวัสดุโปร่งใส เช่น การใช้พลาสติกใส เป็นพื้นที่ว่างด้านหลังของสัญลักษณ์บาร์โค้ด แสงที่ออกมาจากเครื่องสแกนเนอร์ จะมองผ่านทะลุวัสดุ ได้ ท าให้เกิดปัญหาในการอ่าน เช่น พลาสติกที่มีสีนวลเมื่อไม่มีการพิมพ์พื้นว่างด้านหลังแท่งบาร์ เวลาอ่านเครื่องสแกนเนอร์จะมองเห็นวัสดุโปร่งใส จึงไม่เหมาะที่จะใช้พลาสติกชนิดนั้นเป็นพื้น ด้านหลัง ของแท่งบาร์โค้ดพลาสติกใส จึงควรใช้สีพิมพ์เป็นพื้นด้านหลังแท่งบาร์ อาทิเช่น สีขาว สีเหลือง สีส้ม
สีน้ าตาลเข้มเป็นสีมืดจึงใช้เป็นสีของแท่งบาร์ได้ แต่ต้องมีความระมัดระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากสีน้ าตาลมีส่วนผสมของสีแดงอยู่ด้วย ถ้ามีส่วนผสมของสีแดงมากเกินไปเครื่องสแกนเนอร์อาจ ประสบปัญหาในการแยกสีระหว่างแท่งบาร์และพื้นที่ด้านหลัง จะท าให้ไม่สามารถอ่านบาร์โค้ดได้
ความหนาของสีที่พิมพ์แตกต่างกัน แม้ว่าจะเป็นสีเดียวกันก็ตามท าให้มีผลต่อ ประสิทธิภาพในการอ่าน
ควรหลีกเลี่ยงการใช้สีสะท้อนแสงส าหรับแท่งบาร์ และพื้นที่ว่างด้านหลังของแท่ง บาร์ เพราะสีสะท้อนแสงท าให้เครื่องสแกนเนอร์อ่านบาร์โค้ดได้ยากหรืออาจอ่านไม่ได้เลย
ผลิตภัณฑ์ที่มีบรรจุภัณฑ์เป็นผ้าหรือบรรจุรูปร่างไม่อยู่ตัว จะไม่สามารถพิมพ์รหัส แท่งได้ เนื่องจากเส้นใยจะท าให้เครื่องสแกนเนอร์อ่านผิดพลาดได้ วิธีที่ดีที่สุดคือ การพิมพ์รหัสแท่งบน แผ่นป้ายสินค้าที่แขวนติดกับตัวสินค้านั้น
ระบบรหัสแท่งที่ใช้กัน
EAN (European Article Numbering) กลุ่มประเทศทางยุโรปจัดตั้งคณะท างาน ด้านวิชาการเพื่อสร้างระบบบาร์โค้ดขึ้นในปี พ.ศ.2520 ระบบ EAN ได้ใช้กันอย่างแพร่หลาย ยกเว้น ประเทศสหรัฐอเมริกาและแคนาดา ปัจจุบันใช้ชื่อสมาคม EAN International มีส านักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ กรุงบรัสเซล ประเทศเบลเยี่ยม ส าหรับประเทศไทย กระทรวงอุตสาหกรรมได้ก าหนดมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสัญลักษณ์รหัสแท่งตามระบบมาตรฐานของ EAN
UPC (Universal Product Code) เริ่มใช้เดือนพฤษภาคม พุทธศักราช 2513 โดย ตั้งมาตรฐานรหัสแท่งระบบ UPC ขึ้นส าหรับพิมพ์บนสินค้าอุปโภคบริโภค เช่น ฉลากและหีบห่อ ในปัจจุบันใช้อยู่ในประเทศสหรัฐอเมริกาและแคนาดาเท่านั้น
ITF (Interleaved 2 0f 5) เป็นรหัสแท่งที่ดัดแปลงจากระบบ EAN ส่วนใหญ่ใช้พิมพ์ ด้านนอกของกล่องลูกฟูกหรือหน่วยขนส่ง
Code 39 เป็นรหัสที่นิยมใช้กันในวงการอุตสาหกรรมทั่วไป สามารถเข้ารหัสได้ทั้งตัว เลขและตัวอักษร (0-9 A-Z % / + และ - ) และมีความยืดหยุ่นของจ านวนหลักที่ใช้ในการเข้ารหัส ดังได้แสดงตัวอย่างสัญลักษณ์ ITF และ Code 3
ประโยชน์ของรหัสแท่ง
ช่วยให้การขาย / คิดเงินได้รวดเร็วขึ้น
ยกระดับมาตรฐานสินค้า
สะดวกในการควบคุมระบบสินค้าคงคลังและลดค่าใช้จ่ายในการเก็บสินค้า การตรวจสอบจ านวนสินค้า
การปูพื้นฐานในการทำธุรกิจแบบไร้กระดาษ
มาตรฐานบรรจุภัณฑ์
ความหมายและความสำคัญของมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม คือ ข้อก าหนดหรือมาตรฐานที่ทางส านักงานมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมจัดท าขึ้น โดยอาศัยแนวทางจากมาตรฐานสากล เช่น มาตรฐาน ASTM หรือ มาตรฐาน ISO เป็นต้น เพื่อเป็นแนวทางส าหรับผู้ประกอบธุรกิจในการผลิตสินค้าให้มีคุณภาพในระดับ ที่เหมาะสมกับการใช้งานให้มากที่สุด และเพื่อสร้างความมั่นใจส าหรับผู้บริโภคที่ใช้สินค้าที่ได้รับการ รับรองมาตรฐานจากส านักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม นอกจากนั้นยังเป็นการเพิ่มความ เชื่อมั่นในคุณภาพของสินค้าไทยทั้งตลาดภายในประเทศและต่างประเทศอีกด้วย
การทดสอบคุณภาพบรรจุภัณฑ์
การทดสอบคุณภาพขวดแก้ว การตรวจสอบคุณภาพบรรจุภัณฑ์ขวดแก้ว
การทดสอบกระดาษและบรรจุภัณฑ์กระดาษ
การทดสอบพลาสติกและบรรจุภัณฑ์พลาสติก
การทดสอบบรรจุภัณฑ์โลหะ