Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลบุคคลที่มีความผิดปกติทางด้านอารมณ์ - Coggle Diagram
การพยาบาลบุคคลที่มีความผิดปกติทางด้านอารมณ์
อารมณ์แปรปรวน : Mood Disorders (โรคจิตเวชทางอารมณ์) เป็นความผิดปกติทางอารมณ์เป็นอาการเด่น โดยบุคคลอาจมีอารมณ์เศร้ามากผิดปกติ อ่อนเพลีย ร้องไห้ เศร้ามาก อยากตาย หรือ อาจมีอารมณ์ดีมากผิดปกติ ครื้นเครง พูด มาก อาจมีอาการเพียงลักษณะใดลักษณะหนึ่ง หรือทั้งสองลักษณะร่วมกัน
บุคคลที่มีอารมณ์แปรปรวน
• อาจแสดงอารมณ์เศร้ามากผิดปกติ (Depressive) ซึมเศร้ามาก ร้องไห้มาก ปฏิเสธ สังคม อ่อนเพลีย หดหู่ใจ อยากตาย
• อาจมีอารมณ์ครื้นเครง คลุ้มคลั่ง เริงร่า มากกว่าปกติ (Mania) หัวเราะโดยไม่มีเหตุผล ตลอดเวลา
• อาจมีอาการทั้งเศร้าและคลุ้มคลั่งมากในเวลา เดียวกัน
ปัจจัยเหตุ
ปัจจัยด้านพันธุกรรม
ปัจจัยด้านจิตสังคม
ทฤษฎีจิตวิเคราะห์ของ Freud
ทฤษฎีพัฒนาการ และประสบการณ์การเรียนรู้
ปัจจัยด้านชีวภาพ
ชีวเคมี เกี่ยวข้องกับระดับอารมณ
ความผิดปกติของระบบประสาท
ความผิดปกติของการเผาผลาญสารชีวเคมีบางตัว
ปัจจัยด้านการรู้คิด
Beck : ความคาดหวังในทางลบ 3 ประการที่ก่อให้เกิดอารมณ์เศร้า
ความรู้สึกในทางลบจะท าลายพัฒนาการทางความคิดของบุคคล ทำลายความรู้สึกมีคุณค่าของตนเอง
ความเศร้าเกิดจากการที่บุคคลมีความคิดเกี่ยวกับตนเองในทางลบ
เกณฑ์การวินิจฉัยโรค
สมาคมจิตแพทย์ของสหรัฐอเมริกา (DSM-V)
องค์การอนามัยโลก (ICD-10)
การจำแนกโรคอารมณ์แปรปรวน
โรคอารมณ์คลุ้มคลั่งสลับเศร้า (Bipolar Disorders)
เกณฑ์การวินิจฉัยโรค มีอาการต่อไปนี้มากกว่า 3 อาการ
ความรู้สึกคุณค่าในตนเองสูงเกินจริง
ต้องการพักผ่อนน้อยหรือนอนไม่หลับ
พูดมาก พูดไม่หยุด
ความคิดฟุ้งซ่าน กระสับกระส่าย อยู่ไม่สุข วุ่นวาย
มีกิจกรรมมากกว่าปกติ สัมพันธภาพกับผู้อื่นเสีย
ชนิด
2.Bipolar II
มีทั้งอารมณ์เศร้า สนุก ครื้นเครง ตามเกณฑ์การวินิจฉัยอาการคลุ้มคลั่งและอาการผสม
ไม่เคยมีอาการเหล่านี้มาก่อน
3.Cyclothymic Disorder
มีอาการปรากฏเป็นช่วงๆ อย่างน้อยเป็น เวลา 2 ปี
มีอาการคลุ้มคลั่งและเศร้า อาการอาจไม่ครบเกณฑ์การวินิจฉัยโรคซึมเศร้ารุนแรง
ในช่วงกว่า 2 ปี อาจไม่มีอาการตามเกณฑ์นานถึง 2 เดือน
ไม่มีอาการแสดงโรคซึมเศร้ารุนแรง โรคคลุ้มคลั่งและอาการผสมเกิดขึ้นในช่วง 2 ปีแรก
ไม่ใช่อาการที่รวมอยู่ในอาการของโรคจิตเภท
ไม่ใช่ผลจากอาการทางกาย หรือผลจากการใช้ยาในการรักษาโรคทางกาย
1.Bipolar I
มีทั้งอารมณ์เศร้า (depress) หรืออารมณ์แบบผสม (mixed)
เคยมีอาการเศร้ามาก่อน
การวินิจฉัยมุ่งที่อาการแสดงปัจจุบันหรืออาการที่ผ่านมาในช่วงการเจ็บป่วยครั้งปัจจุบัน
โรคอารมณ์แปรปรวนชนิดอื่นๆ
3.1 เป็นความผิดปกติที่มีผลต่อสภาพทางร่างกายโดยตรง สัมพันธ์กับความล้มเหลวในการทำหน้าที่การทำงานและการเข้าสังคม
3.2 เป็นผลจากการใช้ยาและสารเสพติด สารบางชนิด เช่น แอลกอฮอล์ แอมเฟตตามีน โคเคน ฝิ่น ยานอนหลับ ยากดประสาท ยาลด ความวิตกกังวล เป็นต้น
โรคอารมณ์ซึมเศร้า (Depressive Disorders)
1.3 โรคซึมเศร้าในช่วงก่อนมีประจำเดือน
(Premenstrual Disphoric Disorder)
อารมณ์เศร้า วิตกกังวลเด่น อาการเปลี่ยนแปลง ขึ้นๆลงๆ และกดดันในสัปดาห์ที่มีประจำเดือน
อาการรบกวนการทำงาน การเรียน กิจวัตรประจำวัน
จะมีอาการเกิดขึ้นประจำในช่วงรอบเดือนส่วนใหญ่ของปีที่ผ่านมา
1.2 โรคซึมเศร้าดิสไธมิก (Dysthymic Disorder)
คล้ายโรคซึมเศร้ารุนแรง แต่อาการน้อยกว่า
มักเป็นอารมณ์เศร้าตั้งแต่วัยเด็กหรือวัยรุ่น
เป็นมาไม่น้อยกว่า 2 ปี (ในเด็กและวัยรุ่น เป็นมาไม่น้อยกว่า 1 ปี)
มี 2 ลักษณะ : Early Onset (อาการเริ่มเป็น ก่อนอายุ 21), Late Onset (อาการเริ่มเป็นหลังอายุ 21 ปีขึ้นไป)
1.1 โรคซึมเศร้ารุนแรง (Major Depressive Disorder)
1) การวินิจฉัยดูที่อาการแสดงครั้งเดียวหรือกลับเป็นอีกมากกว่า 2 ครั้ง
2) พิจารณาตามระดับความรุนแรงของอาการ : mild, moderate, severe
3) มีอาการโรคจิตชัดเจน มีการสูญเสียการรับรู้ ความจริง หลงผิด ประสาทหลอน
4) มีอาการของโรคซึมเศร้าเรื้อรัง ต่อเนื่องและนานเป็นเวลาอย่างน้อย 2 ปีขึ้นไป
5) มีอาการของโรคที่เกิดขึ้นตามฤดูกาล
6) เป็นโรคซึมเศร้าที่เกิดในช่วงเวลาหลังคลอด โดยมีอาการภายใน 4 สัปดาห์หลังคลอด
การบำบัดรักษา
การรักษาด้วยไฟฟ้า
การรักษาด้วยจิตบำบัด
การรักษาด้วยยา
ยาต้านอาการเศร้า (Antidepressant) : Amitriptyline ,Imipramine ,Nortriptyline
ยารักษาโรคอารมณ์คลุ้มคลั่ง : Chlorpromazine, Haloperidol, Lithium
การใช้สัมพันธภาพเพื่อการบำบัด
การพยาบาลบุคคลที่มีอารมณ์แปรปรวน
กระบวนการพยาบาลผู้ป่วยอารมณ์ซึมเศร้า
1.1 การประเมินภาวะสุขภาพ
มุ่งที่ระดับของอารมณ์เศร้าว่าอยู่ที่ระดับใด โดยประเมินทั้ง 4 ด้าน : affective, behavior, cognitive และ physiological
แนวทางการประเมินภาวะสุขภาพ
2.อารมณ์เศร้าระดับต่ำ (Mild depression)
3.อารมณ์เศร้าระดับกลาง (Moderate depression)
1.อารมณ์เศร้าตามสถานการณ์ (Transient depression)
4.อารมณ์เศร้าระดับรุนแรง (Severe depression)
1.2 การวินิจฉัยการพยาบาล
1.3 การวางแผนการพยาบาล
ระยะสั้น – มุ่งให้การพยาบาลตามข้อวินิจฉัยการพยาบาล
ระยะยาว – มุ่งการดูแลอย่างต่อเนื่อง เน้นการดำรงชวิตที่เหมาะสมในอนาคต
1.4 การปฏิบัติการพยาบาล
3) การสอนผู้ป่วย
4) การให้คำปรึกษา
2) การใช้เทคนิคการสื่อสารและสร้างสัมพันธภาพ
5) การพัฒนาพฤติกรรมที่เหมาะสม
1) การป้องกันอันตราย
6) การแนะนำแหล่งบริการที่สะดวกสำหรับผู้ป่วย และครอบครัว
1.5 การประเมินผล
พิจารณาถึงความสำเร็จของการปฏิบัติการพยาบาลว่าบรรลุตามเป้าหมาย
รวบรวมข้อมูลโดยการใช้คำถาม
กระบวนการพยาบาลผู้ป่วยอารมณ์คลุ้มคลั่งสลับเศร้า
1.3 การวางแผนการพยาบาล
ระยะสั้น – เน้นที่แผนการดูแล และกิจกรรมการพยาบาลที่ต้องเร่งปฏิบัติในขณะอยู่รพ.
ระยะยาว - เน้นที่ด้านสัมพันธภาพ และการป้องกันการกลับเป็นซ้ำ
1.4 การปฏิบัติการพยาบาล
3) ใช้กระบวนการให้คำปรึกษาแก่ผู้ป่วยและครอบครัว
4) พัฒนาทักษะในการดูแลตนเองด้านสุขภาพจิตและจิตเวช
2) ใช้เทคนิคการสร้างสัมพันธภาพเพื่อการบำบัด
5) ใช้เทคนิคการสอน การปรับตัว และเทคนิคการดำเนินชีวิตที่เหมาะสม
1) การดูแลความปลอดภัย
1.2 การวินิจฉัยการพยาบาล
1.5 การประเมินผล
5) อาการหูแว่ว หลงผิด ประสาทหลอนในผู้ป่วยลดลง
6) ผู้ป่วยมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นดีขึ้น
4) ผู้ป่วยรับประทานอาหารได้ นอนหลับพักผ่อนได
7) ผู้ป่วยและญาติมีสัมพันธภาพดีต่อกัน
3) อาการหงุดหงิด กระสับกระส่าย สับสน ในผู้ป่วยลดน้อยลง
8) ผู้ป่วยดูแลตนเองได้ ไม่กลับเป็นซ้ำ
2) ผู้ป่วยได้รับความปลอดภัยจากการกระทำของตนเอง
1) ผู้ป่วยได้รับอันตรายจากอาการต่างๆหรือไม
9) ครอบครัวผู้ป่วยหรือญาติผู้ดูแล ให้ความร่วมมือในการดูแล และติดตามการรักษาของผู้ป่วยอย่างสม่ำเสมอ
1.1 การประเมินภาวะสุขภาพ
ด้านพฤติกรรม
ด้านความรู้สึกนึกคิด
ด้านอารมณ์
ด้านสรีรวิทยา