Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

บทที่ 11 การพยาบาลผู้ป่วยที่มีพยาธิสภาพ ระบบกระดูกและกล้ามเนื้อในระยะเฉีย…

- - - - อาการปวด
      - การสูญเสียความสามารถการทำงาน การเคลื่อนไหวผิดปกติ
      - ลักษณะรูปร่างผิดไปจากเดิม
      - อาการร่วมอื่นๆ เช่น อ่อนแรง ชา มีก้อน ไข้ เบื่ออาหาร
      - โรคประจ าตัว เช่น DM HT
      - ประวัติในอดีต
      - การตรวจร่างกาย
    - - Bone scan
      - X-RAY
      - Myelography
      - MRI
      - Electromyography : EMG
    - - Serum calcium:
      - Serum Lactic dehydrogenase (LDH)
      - Serum phosphorus
- - - - เก๊าท์(Gout) เป็นโรคที่มีการอักเสบของข้อชนิดเป็นๆหายๆ จากการที่มีกรดยูริคในเลือดมากกว่าปกติ
      - สาเหตุ
        
        Primary Gout
        
        ชนิดนี้ส่วนใหญ่เกิดกับผู้ชายวัยสูงอายุ สาเหตุที่แท้จริงไม่ทราบแน่ชัดอาจเกิดจากไตไม่สามารถกำจัดกรดยูริคออกได้ตามปกติ มีกรดยูริคคั่งในเลือดหรืออาจจากการที่ร่างกายผลิตกรดยูริคมากเกินไป
        
        Secondary Gout
        
        เกิดในผู้ป่วยที่เป็นโรคที่มีผลิตสารพิวรีน (purine) เพิ่มขึ้นทำให้มี การสังเคราะห์กรดยูริคมากขึ้น พบมากในผู้ป่วยที่เป็นleukemia, acute care setting
      - อาการและอาการแสดง
        
        Asymptomatic hyperuricemia
        
        ไม่มีอาการของโรคเกาต์
        
        Acute gouty arthritis
        
        มีอาการอักเสบเกิดขึ้น มักเกิดขึ้นกับข้อโคนนิ้วหัวแม่เท้า
        
        Interval phase gout
        
        ช่วงไม่มีอาการ
        
        Chronic gout
        
        เกิดอาการอักเสบบ่อยครั้ง,
      - การวินิจฉัย
        
        X-Ray
        
        ในระยะอักเสบ มักไม่พบความผิดปกติ
        
        การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
        
        การตรวจหาผลึกยูเรต จากน้ำไขข้อ
      - การรักษา
        
        ระยะอักเสบ
        
        Colchicine
        
        Indometacin
        
        Corticosteroid
        
        2.ช่วงไม่มีการอักเสบ
        
        ยาขับกรดยูริค Probenecid, Sulfinpyazone
        
        Allopurinol
      - ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล
        
        ปวดข้อ เนื่องจากพยาธิสภาพของโรค
        
        ประคบข้อที่อักเสบด้วยความเย็นเพื่อลดอาการปวด
        
        มีความวิตกกังวลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของภาพลักษณ์
        
        เสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ ดื่มน้ำมากๆ
        
        ขาดความรู้เกี่ยวกับโรคและการรักษาพยาบาล
    - - เกิดจากความผิดปกติของภาวะภูมิคุ้มกันกันของร่างกาย
        อาการเด่น คือ ข้ออักเสบ มักเป็นกับข้อเล็กๆ เช่น มือและเท้า
        มักพบในคนอายุ 30-50 ปี
      - ลักษณะทางคลินิก
        
        อาการค่อยเป็นค่อยไป 50-70 %
        
        อาการเฉียบพลัน 10-15%
        
        อาการระหว่างเฉียบพลันกับค่อยเป็นค่อยไป 20%
      - การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
        
        - CBC
        
        - ESR
        
        - Rheumatoid factor
        
        - Synovial fluid
        
        - X-ray : osteoporosis
      - การรักษา
        
        การพักข้อ
        
        การออกก าลังกาย
        
        NSAID
        
        การผ่าตัด
        
        Synovectomy
        
        Repair soft tissue
        
        Osteotomy
        
        Arthroplasty
        
        Arthrodesis
      - ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล
        
        มีภาวะความเจ็บปวดและขอแข็งเนื่องจากมีการอักเสบของขอและกลามเนื้อ
        
        การเคลื่อนไหวรางกายไมเปนปกติเนื่องจากความเจ็บปวดและความพิการ
        
        ชวยเหลือตัวเองไดนอยเนื่องจากความเจ็บปวด/ความพิการ/ความออนเพลีย
    - - พยาธิสภาพ
        
        การสร้างเนื้อพื้น osteoid น้อยลง
        
        การทำลายกระดูกโดย Osteoclast มากขึ้น
        
        เกิด Microfracture ,Pathologic fracture
      - ลักษณะทางคลินิก
        
        ปวดหลัง ,ปวดกระดูกเรื้อรัง
        
        กระดูกโปร่งขึ้น พบ Pathologic fracture
        
        X-Ray
      - เป็นโรคเกิดจากมวลกระดูกมีความหนาแน่นลดลงทำให้กระดูกเกิดการเปราะบางและแตกหักได้ง่าย
      - การรักษา
        
        1. Calcium + Vitamin D supplement
        
        2. Hormonal replacement
        
        ออกกำลังกาย
        
        การออกก าลังกายแบบใช้แรงต้าน
        
        การออกก าลังกายแบบแอโรบิค
        
        หลีกเลี่ยงชา กาแฟ
    - - ลักษณะทางคลินิกของโรค
        
        โรคมะเร็งกระดูกชนิดปฐมภูมิ
        
        มีก้อนเกิดขึ้น
        
        มีการผิดรูปของอวัยวะ เช่น แขนขาผิดรูป
        
        ผู้ป่วยมักมีอาการปวด ซึ่งอาการปวดจะมีข้อแตกต่างจากอาการปวดทั่วๆไป
        
        โรคมะเร็งกระดูกชนิดทุติยภูมิ
        
        อาการของทางระบบประสาท เช่น อาการชา อาการอ่อนแรง จนกระทั่งเป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต
        
        เรื่องก้อนจะไม่ค่อยชัดเจน
      - มะเร็งกระดูก แบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม ตามลักษณะของเซลล์ที่ก่อกำเนิด . มะเร็งกระดูกชนิดปฐมภูมิ มะเร็งกระดูกชนิดทุติยภูมิ
      - การตรวจวินิจฉัย
        
        X-RAY กระดูก ดูต าแหน่งปวด
        
        MRI ซึ่งการตรวจ MRI นั้นมีข้อดีก็คือ สามารถบอกขนาดของมะเร็งที่แท้จริงได้
        
        CT Scan ปอด
        
        การทำ Bone Scan เพื่อดูการกระจายของมะเร็ง
      - การรักษา
        
        1. การผ่าตัด Osteotomy ซึ่งเป็นวิธีการรักษาหลักของมะเร็ง
        
        2. เคมีบำบัด
        
        3. รังสีรักษา
      - การพยาบาล
        
        สร้างสัมพันธภาพที่ดีตอผู้ปวยและญาติ
        
        บรรเทาอาการปวดและส่งเสริมความสุขสบายให้กับผู้ป่วย
    - - กระดูกหรือส่วนประกอบของกระดูก เกิดการแตก แยก หรือขาดการเชื่อมต่อเป็นบางส่วน
      - สาเหตุของกระดูกหัก
        
        1. การได้รับแรงกระแทกโดยทางตรงหรือทางอ้อมแล้วส่งผลให้กระดูกแตกหรือแยกออกจากกัน
        
        2. อุบัติเหตุจากการจราจร
        
        3. การหกล้มหรือตกจากที่สูง
        
        4. การเล่นกีฬาที่ใช้ก าลังมาก
        
        5. โรคกระดูก เช่น เนื้องอกกระดูก
      - ประเภทของกระดูกหัก (Fracture)
        
        Avulsion Fracture
        
        Colles’ Fracture
        
        Comminuted Fracture
        
        Compression Fracture
        
        Direct Fracture
        
        Dislocation Fracture
      - การรักษากระดูกหักและข้อเคลื่อน
        
        Recognition การวินิจฉัย
        
        - X-ray : A-P direction, lateral direction
        
        - ถ่ายภาพรังสีโดยใช้สารทึบแสง Contrast media หรือAngiography
        
        - CT-SCAN
        
        - MRI
        
        การจัดกระดูกให้เข้าที่ (reduction)
        
        1 การจัดเข้าที่แบบปิด (closed reduction):
        
        2 การจัดเข้าที่แบบเปิด(opened reduction)
        
        3.การดามกระดูกให้อยู่กับที่ (retention)
        
        เฝือก
        
        วัสดุยึดตรึงกระดูกภายใน เช่น screw , pin , K-wire , plate and nail
        
        วัสดุยึดตรึงกระดูกภายนอก เช่น external fixator
        
        การฟื้นฟูสมรรถภาพ Rehabilitation
        
        เครื่องมือไฟฟ้า เช่น เครื่องกระตุ้นกล้ามเนื้อไฟฟ้า EMS
        
        การนวด การดึง การดัด
        
        กายอุปกรณ์เทียม และกายอุปกรณ์เสริม
      - การรักษากระดูกหัก
        
        การรักษาแบบประคับประคอง
        
        closed reduction
        
        immobilization ให้อวัยวะที่หักนั้นอยู่นิ่ง
        
        skin หรือ skeletal traction
        
        การรักษาโดยการผ่าตัด
        
        การดึงถ่วงน้eหนัก Traction
        
        Skeletal traction
        
        On Skin traction
        
        Dressing Wound
        
        operational methods
        
        External fixation
    - - การตัดส่วนใดส่วนหนึ่งของแขนขา(ออกไปจากร่างกายโดยจะต้องตัดให้ตอแขนหรือตอขาที่เหลือในสภาพที่เหมาะสมแก่การใช้แขนขาเทียมได้ดี
      - ข้อบ่งชี้ในการทำผ่าตัด Amputation
        
        1.การได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ
        
        2.การติดเชื้อ
        
        3.เนื้องอกหรือมะเร็งกระดูก
        
        4.ความพิการแต่กำเนิด
        
        เส้นประสาทได้รับอันตรายท าให้เป็นอัมพาตแขนขา
        
        6.Vascular disease ทำให้เกิดเนื้อตายของอวัยวะ
      - ชนิดของการตัดแขนขา
        
        Closed amputation อวัยวะส่วนนั้นแลวเย็บปดปลายกระดูกด้วยกล้ามเนื้อและผิวหนังทันทีแล้วใส่ท่อ
        
        Open amputationเป็นการตัดแนวเดียวกันทั้งผิวหนังกล้ามเนื้อและกระดูกทำในผู้ป่วยที่มีการติดเชื้อและการติดเชื้อ
      - ระดับของการตัดแขน
        
        การตัดนิ้วมือ : Ray amputation
        
        การตัดระดับข้อมือ : Wrist disarticulation
        
        การตัดระดับข้อศอก : Elbow disarticulation
        
        การตัดต่ ากว่าข้อศอก : Below elbow amputation : B.E.
        
        การตัดเหนือข้อศอก : Above elbow amputation : A.E.
        
        การตัดระดับไหล่ : Shoulder disarticulation
      - ระดับของการตัดขา
        
        1.การตัดระดับนิ้วเท้า :Toe disarticulation
        
        การตัดระดับข้อเท้า :Syme’s amputation
        
        การตัดใต้เข่า : B-K Below knee amputation
        
        4.การตัดระดับเข่า :Knee disarticulation
        
        การตัดเหนือเข่า : A-KAbove knee amputation
        
        การตัดผ่านขัอสะโพก :Hip disarticulation
      - ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล amputation
        
        เสี่ยงต่อภาวะตกเลือดจากการผ่าตัดแขนขา
        
        ประเมินอาการและอาการแสดงของการตกเลือด
        
        ดูแลการทำงานของขวดระบาย
        
        ดูแลบันทึกสารน้ำเข้าและออก Urine output
        
        มีอาการปวด บวมบริเวณแผลหลังผ่าตัด
        
        ลักษณะปวดแปล๊บคล้ายเข็มแทง บีบรัด ปวดแสบปวดร้อน
    - - Hip arthroplasty
        
        การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมแบบทั้งหมด
        เป็นการผ่าตัดเปลี่ยนทั้งส่วนหัวของกระดูกต้นขา (femur) และเบ้าสะโพก (acetabulum)
        
        การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมเพียงบาง
        ส่วนเป็นการผ่าตัดเอาเฉพาะส่วนหัวของกระดูกต้นขาออกโดยไม่เปลี่ยนเบ้าสะโพก
        
        ข้อบ่งชี้ Hip arthroplasty
        
        โรคข้ออักเสบเรื้อรัง
        
        ข้ออักเสบรูมาตอยด์
        
        หัวกระดูกต้นขาตายจากการขาดเลือดไปเลี้ยง
        
        ผู้ป่วยข้อสะโพกหัก (Fracture)
      - อาการข้อสะโพกมีปัญหา
        
         กดเจ็บบริเวณข้อสะโพก
        
        ปวดข้อสะโพกเมื่อมีการเคลื่อนไหว อาจเดินไม่ได้หรือเดินกะเผลก
        
         ปวดมากแม้อยู่ในขณะพัก
      - ภาวะแทรกซ้อนที่อาจพบในการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม
        
        ช่วงขณะท่าผ่าตัด (intraoperative complications)
        
         มีการแตกหักของกระดูกต้นขาหรือกระดูกเบ้า
        
        ช่วงภายหลังการผ่าตัด (postoperative complications)
        
        2.1 การเคลื่อนหลุดของข้อสะโพกเทียม มักพบได้บ่อยในช่วง 3 เดือนแรกภายหลังผ่าตัด
        
        2.2 การติดเชื้อของข้อสะโพกเทียมเป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง
        
        2.3 การเกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดด่าที่ขา
  - - - กระดูกอักเสบติดเชื้อเฉียบพลัน (acute osteomyelitis)
        
        เชื้อที่เป็นสาเหตุ
        
        staphylococcus aureus 90%
        
        อาการและอาการแสดง
        
        ไข้ ปวด บวม แดง ร้อน
        
        เคลื่อนไหวน้อยลง ( pseudo paralysis)
        
        กดเจ็บที่ metaphysis
        
        การตรวจพิเศษ
        
         CBC , ESR ,CRP
        
         X-Ray มักพบความ ป.ป. ในระยะหลัง > 10 วัน
        
         Periosteal reaction
        
         Bone scan
        
         Aspiration
        
        การรักษา
        
        การรักษาโดยทั่วไป
        
        การใส่ splint หรือ traction
        
        การให้ยาปฏิชีวนะ
        
        4.การผ่าตัด
        
        การผ่าตัด ระบายหนอง ( Drainage)
        
        ภาวะแทรกซ้อน
        
        การติดเชื้อในกระแสโลหิต (Septicemia)
        
        การติดเชื้อแพร่กระจาย ( Disseminated infection)
        
        3.ข้ออักเสบเป็นหนอง ( Supperative arthritis)
        
        4.รบกวนการเติบโตของกระดูก ( Growth distubance)
        
        5.กระดูกอักเสบเป็นหนองเรื้อรัง ( Chonic osteomyelitis)
      - กระดูกอักเสบติดเชื้อเรื้อรัง (Chronic Osteomyelitis)
        
        สาเหตุ
        
        ภาวะต่อเนื่องจาการอักเสบเฉียบพลัน
        
        เกิดตามหลังการติดเชื้อจากอุบัติเหตุ(open fracture)
        
        เชื้อก่อโรค
        
        Staph. aureus , E. coli, Strep pyogenes, Proteus,Pseudomonas
        
        พยาธิสภาพ
        
        Sequestrum , Involucrum , Cloaca
        
        อาการทางคลินิก
        
        มี sinus tract ที่มีหนองไหลเป็นๆหายๆ
        
        อาจมีอาการปวด, ไข้
        
        อาจมาด้วย Pathological fracture
        
        การรักษา
        
        การใช้ยาปฏิชีวนะ
        
        การผ่าตัด การทำผ่าตัดเอากระดูกที่เน่าตายออก (sequestrectomyแต่ควรทำเมื่อเหมาะสม)