Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลผู้ป่วยทมี่ีพยาธิสภาพ ระบบกระดูกและกล้ามเนื้อในระยะเฉียบพลันและเร…
การพยาบาลผู้ป่วยทมี่ีพยาธิสภาพ ระบบกระดูกและกล้ามเนื้อในระยะเฉียบพลันและเรื้อรัง
bone
กระดูกสั้น (Short bones) เช่น กระดูกข้อมือ, ข้อเท้า
กระดูกแบน (flat bones) เช่น กระดูกเชิงกราน กระดูกสะบัก
กระดูกยาว (Long bones) เช่น กระดูกแขน ขา
กระดูกรูปแปลก (Irregular bones) เช่น กระดูกสันหลัง
หน้าที่ของกระดูก
ช่วยรองรับอวัยวะต่างๆให้ทรงและตั้งอยู่ในตำแหน่งที่ควรอยู่
เป็นส่วนที่ใช้ในการเคลื่อนไหว
เป็นที่ยึดเกาะของกล้ามเนื้อต่างๆและเอ็น
การประเมินสภาพของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ
การซักประวัติ
โรคประจำตัว เช่น DM HT
ประวัติครอบครัว ประวัติในอดีต(โรคทางพันธุกรรม)
การตรวจร่างกาย
การดู การคลำ การเคาะ การฟัง การวัด การขยับ
การตรวจพเิศษ
Arthrography ฉีดสารทึบแสงเข้าไปในข้อ แล้วถ่ายภาพรังสี
Arthroscopy การสอดใส่อุปกรณ์พร้อมเลนส์เข้าไปในข้อและ ตัดชิ้นเนื้อ
Arthrocentesis การเจาะเข้าไปในข้อโดยใช้ เข็มที่มีขนาดเหมาะสมกับข้อเพื่อนำน้ำไขข้อ Synovial fluid ไปวิเคราะห์
Bone scan , X-RAY ,Electromyography : EMG,ESR (Erythrocyte sedimentation rate) เพิ่มในภาวะอักเสบติดเชื้อ ,Serum K เพิ่มขึ้น มีการทำลายของ Skeleton muscle
การรักษา
การรักษาด้วยยา
การรักษาด้วยการผ่าตัด
การฟื้นฟูสภาพ
Gouty arthritis
การที่มีกรดยูริคในเลือดมากกว่าปกติ
พยาธิสรีรวิทยา
้ผลึกของ กรดยูริคเกาะตามข้อ รวมถึงเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ส่วน กรณี chronic tophaceous gout จะพบ tophi ที่กระดูกอ่อนของหูและ รอบๆ
สาเหตุ
Primary Gout เกิดจากไต ไม่สามารถกา จดักรดยูรคิออกได้ตามปกติ มีกรดยูริคคั่งในเลือด (hyperuricemia) หรืออาจจากการที่ร่างกายผลิตกรดยูริคมากเกินไป
Secondary Gout เกิดในผู้ป่วยที่เป็นโรคที่มีผลิตสารพิวรีน (purine) เพิ่มขึ้นทำให้มีการสังเคราะห์ กรดยูริคมากขึ้น
อาการและอาการแสดง
Asymptomatic hyperuricemia กรดuric ในเลือด > 7 mg/dl
Acute gouty arthritis อาการอักเสบ ข้อเท้า, ข้อเข่า, ข้อนิ้ว, ข้อมือ
ก้อนผลึก Urate บริเวณใต้ผิวหนัง ใบหู, ข้อศอก, ข้อเท้า เรียกวา่ Trophi
การวนิจิฉัย
X-Ray
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ การตรวจหาผลึกยเูรต จากน้ำไขข้อ
การรกัษา
ระยะอักเสบ (Colchicine, Indometacin ,Corticosteroid)
ช่วงไม่มีการอักเสบ (ยาขับกรดยูริค Probenecid, Sulfinpyazone , Allopurinol)
ข้อวินิจฉยัทางการพยาบาล
ประคบข้อที่อักเสบด้วยความเย็นเพื่อลดอาการปวด
มีความวิตกกังวลเกี่ยวกับการเปลื่ยนแปลงของภาพลักษณ์
ขาดความรู้เกี่ยวกับโรคและการรักษาพยาบาล
Rheumatoid arthritis
อาการเด่น คือ ข้ออักเสบ มักเป็นกับข้อเล็กๆ เช่น มือและเท้า
ลักษณะทางคลินิก
ข้อฝืดในตอนเช้า ข้ออักเสบหลายข้อและสมมาตร
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
CBC,ESR,Rheumatoid factor ,Synovial fluid ,X-ray : osteoporosis
การรกัษา
การพักข้อ
การออกกำลังกาย
NSAID
การผ่าตัด
Synovectomy เป็นการผ่าตัดเลาะเยื่อบุข้อที่หนา ออก
Repair soft tissue เป็นการผ่าตัดซ่อมแซมเอ็น กล้ามเนื้อ
Osteotomy เป็นการผ่าตัดเพื่อเปลี่ยนตำแหน่งการ ลงน้ำหนักของข้อนั้นๆ
Arthroplasty เป็นการผ่าตัด จัดหรือเปลี่ยนข้อ ใหม่
Arthrodesis การผ่าตัดเชื่อมข้อให้ติดกัน
กระดูกพรุน (osteoporosis)
แบบปฐมภูมิ เกิดจากการสูญเสียมวลกระดูกเกิดจากอายุที่ เพิ่มมากขึ้น
แบบทุตยิภูมิ พฤติกรรม โรคหรือ การใช้ยา
พยาธสิภาพ
การทำลายกระดูกโดย Osteoclast มากขึ้น มีการเปลี่ยนแปลงในกระดูกโปร่งกอ่น
การสร้างเนื้อพื้น osteoid น้อยลง
เกิด Microfracture ,Pathologic fracture
ลักษณะทางคลินิก
ปวดหลัง ,ปวดกระดกูเรื้อรัง หลังโก่ง ตัวเตี้ยลง
X-Ray กระดูกโปร่งขึ้น พบ Pathologic fracture
การรักษา
Calcium + Vitamin D supplement
Hormonal replacement
Brace , Orthosis
Surgery – Pathological fracture
การออกกำลังกายทเี่หมาะสม
การออกกำลังกายแบบใช้แรงต้าน การใช้ยางยืด ที่ยก น้ำหนัก dum bell
การออกกำลังกายแบบแอโรบิค วิ่งเหยาะ ว่ายน้ำ ถีบจักรยาน
Bone tumor
มะเร็งกระดูกชนิดปฐมภมู พวก sarcoma สาเหตุจากความผิดปกติ ของยีน การได้รับรังสี การอักเสบติดเชื้อเรื้อรัง
มะเร็งกระดูกชนิดทุติยภมูิ มะเร็งที่แพร่กระจายจากอวยัวะอื่นมายังกระดูก หรือ carcinoma
ลักษณะทางคลนิกิของโรค
มีก้อนเกิดขึ้น มีการผิดรูปของอวัยวะ เช่น แขนขาผิดรูป
โรคมะเร็งกระดูกชนิดทุติยภมูิ
อาการช้า อาการออ่นแรง จนกระทั่งเป็น อัมพฤกษ์ อัมพาต
การตรวจวนิิจฉัย
X-RAY กระดูก ดูตำแหน่งปวด , MRI , Biopsy ,Chest X-ray ,CT Scan ปอด ,การท า Bone Scan เพื่อดูการกระจายของมะเร็ง
การรักษา
การผ่าตัด Osteotomy ,รังสีรักษา, เคมีบำบัด
การบาดเจ็บของกระดูกและข้อ
กระดูกหัก (Fracture)
สาเหตุของกระดูกหัก การได้รับแรงกระแทกโดยทางตรงหรือทางอ้อม อุบัติเหตุจากการจราจร การเล่นกีฬาที่ใช้กำลังมาก
ประเภทของกระดูกหัก
Avulsion Fracture
Colles’ Fracture
Comminuted Fracture
Compression Fracture เป็นต้น
การรักษากระดูกหักและข้อเคลื่อน
Recognition การวินิจฉัย X-ray ,ถ่ายภาพรังสีโดยใช้สารทึบแสง Contrast media หรือ Angiography,CT-SCAN ,MRI
การจัดกระดูกให้เข้าที่ (reduction) การจัดเข้าที่แบบปิด (closed reduction) ,การจัดเข้าที่แบบเปิด (opened reduction)
การดามกระดูกให้อยู่กับที่ (retention) เฝือก วัสดุยึดตรึงกระดูกภายใน วัสดุยึดตรึงกระดูกภายนอก
การฟื้นฟูสมรรถภาพ Rehabilitation
การดึงถว่งน้ำหนัก Traction
หลักการดึงถ่วงน้ำหนัก
Prevent friction: โดยลดแรงเสียดทาน โดยดูแลไม่ให้ตุ้มน้ำหนักแตะขอบเตียง พิง เตียง
Line of pull: แนวการดึงต้องผ่านตำแหน่งที่กระดูกหัก เชือกที่ใช้ดึงต้องตึง และ เหนียวพอที่จะทานน้ำหนักที่แขวนได้ น้ำหนักที่ใช้ถ่วงต้องแขวนลอยอิสระเสมอ
ประเภทของอุปกรณ์
Skin traction เป็นการดึงถ่วงน้ำหนักผ่านผิวหนัง และ soft tissue
Skeletal traction เป็นการดึงถ่วงน้ำหนักโดย ตรงที่กระดูก
Manual traction เป็นการดึงโดยใช้มือเป็นการดึง ชั่วคราว
Skin traction
ข้อดี หลีกเลี่ยงการใส่แท่งโลหะเข้าไปในกระดูกซึ่งอาจเกิดการติดเชื้อได้
ข้อเสีย ทำให้เกิดเกิดการระคายเคืองที่ผิวหนัง เกิดแผลถลอกและผื่นคันได้
Skeletal traction
ดึงชิ้นกระดูกที่หักให้เข้าที่เดิม ยึดชิ้นกระดูกหักไม่ให้เคลื่อนออกจากกัน
ใช้กับกระดูกหักในตำแหนง่ที่มีกล้ามเนื้อมัดใหญ่และแข็งแรง
บังคับให้ชิ้นกระดูกที่หักที่จัดเข้าที่แล้วไม่เคลื่อนหลุดจากกัน และให้กระดูกนั้นๆอยู่นิ่งๆ คือ ทำหน้าที่ immobilization
on external and internal fixation
External fixation
การใส่โลหะยึดตรึงกระดูกรยางค์ภายนอก
ข้อดี สามารถดูสภาวะของเนื้อเยื่ออ่อน แผล ได้สะดวก ให้ผู้ป่วยลุกเดินได้เร็วขึ้น สามารถขยับข้อ บริหารข้อได้ดี
ข้อเสีย มีโอกาสเกดิ neurovascular impairment Compartment syndrome อาจเกิดได้เนื่องจาก schanz screw
Internal fixation
การผ่าตัดเพื่อจัดกระดูกที่หักให้เข้าที่ โดยใช้วัสดุต่างๆ
ข้อดี แกไ้ขสิ่งที่ขดัขวางการจดัเรยีงกระดูกได้ สามารถยดึตรงึกระดกูทหี่กัได้อยา่งมั่นคง ป้องกนัการเกดิภาวะแทรกซอ้น
ข้อเสีย มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการได้รับยาระงับ ความรู้สึกขณะผ่าตัด เสียค่าใช้จ่ายส้ม ผู้ป่วยต้องมารับการผ่าตัดซ้ำเมื่อกระดูกติด
การรักษากระดูกหักด้วยวิธีใส่เฝือก
ข้อดี ดามกระดูกและข้อให้อยู่กับที่ ลดความเจ็บปวด ลด muscular spasm
COMPARTMENT SYNDROME
Amputation
ข้อวินจิฉยัทางการพยาบาล
เสี่ยงต่อภาวะตกเลือดจากการผ่าตัดแขนขา
มีการติดเชื้อแผลผ่าตัด
มีอาการปวด บวมบรเิวณแผลหลังผ่าตัด
เสี่ยงต่อการเกิดอุปสรรคในการใส่อวัยวะเทียมจากการผิดรูปของตอขา
อาจเกิดความวิตกกังวลกับสภาพความเจ็บป่วยและ ปรับตัว
เทคนิคการพันผ้า
กรณี BKA : พันให้มีรูปร่างทรงกระบอก (cylindrical) ใช้ผ้ายืดกว้าง 4 นิ้ว
กรณี AKA : พันให้เป็น รูปโคน (conical) ใช้ผ้ายืดกว้าง 6 นิ้ว
การบริหารต่อขา
การออกกำลังแขนและการกำมือเพื่อเตรียมกล้ามเนื้อสำหรับใช้เครื่องช่วยเดิน
การออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยที่ถูกตัดขาระดับเหนือเข่า (AK)
การออกกำลังกายสำหรับการออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยที่ถูกตัดขาระดับใต้เข่า (BK)
ข้อเคลื่อน
อาการ
บวม, ปวด, กดเจ็บบริเวณข้อ
มีการหดสั้นของอวัยวะ เช่น แขน หรือขา
การที่ข้อเคลื่อน อาจมีอันตรายต่อเส้นประสาท และหลอดเลือดใกล้เคียง
การพยาบาล
ประคบด้วยน้ำแข็ง เพื่อให้เลือดออกน้อยที่สุด
รีบมาพบแพทย์ให้จัดการรักษาโดยทันที
อย่าพยายามดึงเข้าที่เอง เพราะอาจเกิดอันตรายถึงกระดูกหักได้ หรือ บางรายอาจมีกระดูกหักชิ้นเล็กๆ
ภาวะแทรกซ้อนกระดูกหักและข้อเคลื่อน
ระบบประสาท การบาดเจ็บที่ประสาทส่วนกลาง
ระบบการไหลเวียนเลือด-ช็อก ( shock )
การติดเชื้อ ( Infection )
การผ่าตัดเปลื่ยนข้อ (joint replacement)
Hip arthroplasty
อาการข้อสะโพกมีปัญหา
ปวดข้อสะโพกเมื่อมีการเคลื่อนไหว อาจเดินไม่ได้หรือเดินกะเผลก
กดเจ็บบริเวณข้อสะโพก
ปวดมากแม้อยู้ในขณะพัก
คำแนะนำ กับผู้ป่วยว่าหลังผ่าตัด 6 สัปดาห์แรก
ขาข้างที่ผ่าตัดกางออก(abduction) ประมาณ 15-30 องศา โดยใช้หมอนวางระหว่างขาทั้งสองข้างเพื่อป้องกันข้อสะโพกเคลื่อนหลุดขาอยู่ในท่า เหยียดตรง
การพยาบาลผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม (knee arthroplasty)
เป็นการ ผ่าตัดเปลื่ยนผิวที่คลุมกระดูกข้อเข่าทั้งหมด ทั้ง กระดูก femur และ tibia อาจรวมถึงกระดูก สะบ้า (patella)
ภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด การหายของแผลผ่าตัดไม่ด่ี การติดเชื้อของแผลผ่าตัด กระดูกหักภายหลังจากใส่ข้อเข่าเทียม การแตกของเอ็นยึดกระดูกสะบ้า
ข้ออักเสบจากการติดเชื้อ (septic arthritis)
septic arthritis เป็นการอักเสบติดเชื้อที่กระดูกใกล้ข้อ หนองที่ เกิดขึ้นจะไม่ผ่านไปทางผิวหนังแต่จะเข้าไปในข้อ
มีอาการอักเสบของข้อชัดเจน เช่น ปวด บวม แดง ร้อน มักเป็นข้อที่อยู่ตืนๆเช่น ข้อเข่า ข้อมือ ข้อเท้า
โรคข้อเสื่อม (osteoarthritis-OA)
เกิดจากการเสื่อมของกระดูกอ่อนข้อต่อ (articular cartilage) การเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากกระบวนการเสื่อม จะไม่ สามารถกลับสู่สภาพเดิม
สาเหตุ
อายุ,พันธุกรรมและโรคเมตาโบลซิึม ,โรคที่มีข้ออักเสบ ,การได้รับบาดเจ็บของข้อ , ความอ้วน
อาการ
ปวด , ข้อฝืดตึง, ข้อใหญ่ผิดรูป, มีเสียงดังกรอบแกรบ (crepitus) ,ทุพพลภาพในการเคลื่อนไหวและการทำงาน
การรักษา
การรักษาโดยไม่ใช้ยา กายบริหารร่างกาย
การผ่าตัด (Surgical treatment) - การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียม
การรักษาด้วยยา - ยาแก้ปวด
กระดูกอักเสบจากการติดเชื้อ (osteomyelitis)
กระดูกอักเสบติดเชื้อเฉียบพลัน
สาเหตุ staphylococcus aureus 90%
อาการและอาการแสดง ไข้ ปวด บวม แดง ร้อน เคลื่อนไหวน้อยลง กดเจ็บที่ metaphysis
การรักษา
การรักษาโดยทั่วไป, การใส่ splint หรือ traction, การให้ยาปฏิชีวนะ, การผ่าตัด
กระดูกอักเสบติดเชื้อเรื้อรัง
สาเหตุ ภาวะต่อเนื่องจาการอักเสบเฉียบพลัน,เกิดตามหลังการติดเชื้อจากอุบัติเหตุ(open fracture)
อาการ มี sinus tract ที่มีหนองไหลเป็นๆหายๆ , อาจมีอาการปวด, ไข้, อาจมาด้วย Pathological fracture
การรักษา
การใช้ยาปฏิชีวนะ ,การผ่าตัด การทำผ่าตัดเอากระดูกที่เน่าตายออก