Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
:star:บทที่ 7 การพยาบาลผู้ที่มีภาวะเสียสมดุล สารน ้า เกลือแร่ และกรด-ด่าง…
:star:
บทที่ 7 การพยาบาลผู้ที่มีภาวะเสียสมดุล
สารน ้า เกลือแร่ และกรด-ด่าง
:star:
สารน้ำ (fluid)
ในร่างกาย หมายถึง น้ำและสารประกอบ ที่ละลายอยู่ในน้ำ ได้แก่ อิเลคโทรลัยท์ทั้งประจุบวกและลบ รวมถึงโปรตีน กลูโคลและไขมัน
:red_flag:
หน้าที่ของสารน้ำในร่างกาย
ช่วยในการควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย
หล่อลื่นข้อและป้องกันอวัยวะภายใน
ป้องกันภาวะท้องผูก และช่วยขับของเสียผ่านทางไต
ละลายเกลือแร่และสารอาหาร
น้าอาหารและออกซิเจนไปสู่ร่างกายและเนื้อเยื่อ
:star:
น้ำในร่างกาย
แบ่งออกเป็น 2 ส่วน
1. น้ำภายนอกเซลล์ มีประมาณ 40 % เซลล์ในหลอดเลือด เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ในกระดูกและในช่องว่างเช่น ในเข่า ข้อนิ้วและน้ำไขสันหลัง
2. น้ำภายในเซลล์มีประมาณ 60% ในร่างกายของเรามีน้ำเป็นองค์ประกอบประมาณ60%ของน้ำหนักตัว
:star:
กลไกปกติของสมดุลน้ำ
การควบคุมสมดุลของน้ำในร่างกายมี 2 กลไก กลไกการระเหยของน้ำเป็นกลไกการควบคุมของสมองใหญ่เมื่อร่างกายสูญเสียน้ำ ร้อยละ 1-2 ของน้ำในร่างกายทั้งหมด
:red_flag:
การควบคุมโดยฮอร์โมน
:red_flag:
Antidiuretic hormone (ADH)
ถูกสร้างจากต่อมใต้ สมองส่วนหลังเมื่อมีการกระตุ้นศูนย์กระหายน้ำก็จะมีการกระตุ้นการหลั่ง ADH
:red_flag:
Aldosterone
เป็นฮอร์โมนที่ท้าหน้าที่ ร่วมกับ ADHเพื่อควบคุมน้ำในร่างกาย aldosterone ถูกหลั่งจากAdrenalcortex จะหลั่งเพิ่มขึ นเมื่อปริมาตรของพลาสมาลดลง โซเดียมในพลาสมาลดลงหรือมีความเครียด
:star:
การประเมินสมดุลของเหลว
1.การซักประวัติ 2.ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ 3.การตรวจร่างกาย
:red_flag:
การสังเกตและการประเมิน
2. สัญญาณชีพ
มีอุณหภูมิกายขึ้นสูง ชีพจรเต้นเร็วหายใจเร็วลึก ความดันโลหิตลดต่ำลง
3. ปริมาณปัสสาวะและความเข้มข้น
ปริมาณปัสสาวะลดลงเนื่องจากมีปริมาณของฮอร์โมน antidiuretic เพิ่มขึ้น
1. สีหน้า
การขาดน้ำอย่างรุนแรงจะส่งผลท้าให้ตาลึกโหล
:star:
ภาวะไม่สมดุลของสารน้ำ (fluid homeostasis)
แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มคือ 1.ความผิดปกติของ ส่วนประกอบหรือปริมาตรของสารน้ำ 2.ความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับการไหลเวียน
:red_flag:
ภาวะเสียสมดุลอิเลคโทรลัยท์
เช่น การเสียสมดุล Na - Kการเสียสมดุลของภาวะ กรด - ด่าง
:red_flag:
การเสียสมดุลปริมาตรและความเข้มข้น
เช่น ภาวะขาดน้ำ ภาวะบวม
:star:
ภาวะขาดน้ำ (dehydration, hypovolemia, Fluid
volume deficit)
คือ ภาวะที่มีปริมาณน้ำในร่างกายน้อยกว่า
ปกติ มีความผิดปกติของโซเดียม ECF น้อยกว่าปกติ
สาเหตุ แบ่งออกเป็น :red_flag:
primary dehydration
จะเกิดจากการได้รับไม่พอ ไม่ว่าจะเกิดจากการดื่มเองไม่ได้หรือไม่มีน้ำดื่ม :red_flag:
secondary dehydration
เกิดจากการเสียน้ำที่มีการเสียอิเลคโทรลัยท์ด้วย โดยเฉพาะการสูญเสียโซเดียม
:red_flag:
อาการ ไม่มีแรง ผิวหนังแห้ง คอแห้ง ไม่มีน้ำลาย ริมฝีปากแห้งน้ำหนักลด หัวใจเต้นเร็ว กระวนกระวาย
:warning:
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ (LAB)
urine :red_flag: sp. gr. >1.030 :red_flag:BUN, Cr, Alb เพิ่มขึ น :red_flag:Na > 150mEq/L :warning:Hct > 45% :warning:ตรวจพบโปรตีนในปัสสาวะ
:star:
ภาวะน้ำเกิน (hypervolemia)
หรือ waterintoxication เป็น ภาวะที่มีน้ำในร่างกายมากกว่า 60%ของน้ำหนักตัว ECF มากกว่าปกติ จะมีอาการบวม
:red_flag:
สาเหตุ เกิดจาก
:!: การได้รับเกลือและน้ำมากเกินไป :!: ได้รับยา corticosteroid :!:มีการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ :!:มีการหลั่งADHมากกว่าปกติ ผู้ป่วยที่มี ภาวะขาดโซเดียม
:red_flag:
อาการ ที่เกิดขึ้น ได้แก่
pulmonary edema จะมีอาการหอบ หายใจล้าบาก ไอมาก น้ำหนักเพิ่มมากขึ้น อาจมีอาการชัก ความดัน โลหิตเพิ่มขึ้น
:star:
อิเลคโทรลัยท์ (Electrolyte) หมายถึง สารที่แตกตัวเป็นไอออนได้ ในร่างกายแบ่งสารอิเลคโทรลัยท์ ออกเป็น 2กลุ่มคือ
:red_flag:
กลุ่มที่มีประจุบวก
ที่เรียกว่า cations ประกอบไปด้วย
sodium, potassium, calcium, magnesium
:red_flag:
สารที่มีประจุลบ
ที่เรียกว่า anions ได้แก่ chloride,
phosphorus, bicarbonate
K > 5.5 mEq/L สาเหตุ เกิดจาก
:star:
ภําวะที่ร่ํางกํายมีระดับของโซเดียมต่ำ (hyponatremia)
Na < 135 mEq/Lสาเหตุ เกิดจากร่างกายได้รับ Na จากอาหารน้อยไป มีการดูดซึมไม่ดีNG tube with suction , NG content อาการทางระบบประสาท โรคจิต ซึมเศร้า
การสูญเสียโซเดียม
1.1 รุนแรงเล็กน้อย อ่อนเพลีย ความดันเลือดปกติ
1.2 รุนแรงปานกลาง
