Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ระบบย่อยอาหาร Digestive system , GI tract - Coggle Diagram
ระบบย่อยอาหาร Digestive system , GI tract
อวัยวะในระบบทางเดินอาหาร
1.ปากและช่องปาก
ฟัน
ลิ้น
ต่อมน้ำลาย
2.คอหอย (pharynx)
3.หลอดอาหาร (esophagus)
4.กระเพาะอาหาร (stomach)
5.ลำไส้เล็ก (small intestine)
6.ลำไส้ใหญ่ (large intestine, colon)
หน้าที่หลักในการย่อยอาหารและดูดซึมอาหาร
1.การเคลื่อนไหว (motility) หดตัวและคลายตัวของกล้ามเนื้อเรียบ
เพื่อคลุกเคล้าอาหารกับน้ำย่อยให้ผสมกัน แล้วบีบไล่ลงไปส่วนล่าง
2.การหลั่ง (secretion) เซลล์และต่อมสร้างสารหลั่ง
และหลั่งเข้าสู่โพรงทางเดินอาหาร วันละ 7 ลิตร
3.การย่อยอาหาร (digestion) สลายสารอาหารโมเลกุลใหญ่
ให้มีขนาดเล็กลง จนดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้
4.การดูดซึม (absorption) ขนส่งสารอาหารที่ผ่านกระบวนการย่อยแล้ว
5.การขับถ่าย (excretion) กากอาหารที่ดูดซึมไม่ได้จะถูกเก็บชั่วคราวในลำไส้ใหญ่ และถูกขับออกจากร่างกาย
ลักษณะผนังของทางเดินอาหาร
1.ชั้นเยื่อเมือก (mucasa)
1.1 เยื่อบุผิว (epithelium)
1.2 เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน
หลอดเลือด
หลอดน้ำเหลือง
เส้นประสาท
1.3 ชั้นกล้ามเนื้อเรียบมัดบางเล็ก (muscularis mucosa)
2.ชั้นใต้เยื่อเมือก (submucosa)
3.ชั้นกล้ามเนื้อ (muscularis layer)
4.ชั้นเยื่อหุ้ม (adventitia)
กลุ่มเนื้อเยื่อน้ำเหลืองและท่อน้ำเหลือง
กลุ่มแรก อยู่แบบกระจัดกระจาย ()diffuse lymphatic tissue
กลุ่มที่สอง แบบเดี่ยว (solitary lymphatic nodulat)
กลุ่มที่สาม แบบรวมกลุ่ม (peyer's patch)
ฮอร์โมนของทางเดินอาหาร
แกสทริน
ตัวกระตุ้นการหลั่งแกสทริน
1.ในโพรงทางเดินอาหาร คือ เพปไทด์ กรดอะมิโน
2.ทางประสาท คือ ประสาทเวกัสกระตุ้นผ่าน GRP
3.ทางเลือด ได้แก่ ความเข้มข้นของแคลเซียมและออร์โมนเอพิเนฟริน
ตัวยับยั้งการหลั่งแกสทริน
1.ในโพรงทางเดินอาหาร คือ กรดและฮอร์โมนโซมาโทสแตทิน
2.ทางเลือด คือ ฮอร์โมนซีครีทิน GIP, VIP กลูคากอนและแคลซิโทนิน
โคลีซิสโทไคนิน
1.ถุงน้ำดีหดตัวปล่อยน้ำดีลงสู่โอดีนัม
2.กระตุ้นตับอ่อนหลั่งน้ำย่อย
3.เพิ่มการออกฤทธิ์ให้น้ำย่อยหลั่งฤทธิ์เป็นด่าง
4.เพื่มการหลั่ง enterokinase
5.ออกฤทธิ์ร่วมกับซีครีทิน
6.ยับยั้งกระเพาะอาหาร
7.ซีซีเคในสมองจะกระตุ้นศูนย์อิ่ม
ซีครีทิน
แกสทริกอินธิบิทอรี่ เพปไทด์
วาโซแอกทีฟอินเทสทินัลเพปไทด์
โมทิลิน
นิวโรเทนชิน
สารพี
จีอาร์พี
โชมาโทสเเตทิน
กลูคากอน
เส้นประสาทที่ควบคุมทางเดินอาหาร
เส้นประสาทที่ควบคุมส่วนนอก
เส้นประสาทกาย
ระบบประสาทอัติมโนมัติ
เส้นประสาทซิมพาเทติก
เส้นประสาทซิมพาราเทติก
ระบบประสาทเอ็นเทอริก
การเคลื่อนไหวของทางเดินอาหาร
1.การเคี้ยวและการกลืน
1.ระยะที่อยู่ในปาก
2.ระยะที่อยู่บริเวณคอหอย
3.ระยะที่อยู่ในหลอดอาหาร
3.การเคลื่อนของลำไส้เล็ก
1.ส่วนต้นอยู่ที่ดุไอดีนัม ยาว 25 ซม.
2.ส่วนกลางเจจูนัม ยาว 2.5 เมตร
3.ส่วนปลายคือไอเลียม ยาว 3.5 เมตร
แบ่งเป็น 4 ลักษณะ
1.tonic contraction
2.MMC
3.การเคลื่อนไหวแบบเป็นปล้อง
4.การบีบเคลื่อน
5.การเคลื่อนไหวขณะท้องว่าง
2.การเคลื่อนไหวของกระเพาะอาหาร
แบ่งเป็นสามส่วน
1.fundus
2.antrum
3.pylorus
ขณะกลืนอาหาร
ขณะที่มีอาหารอยู่ในกระเพาะ
ขณะท้องว่าง
4.การเคลื่อนไหวของลำไส้ใหญ่
1.ซีคัม
2.ไส้ติ่งโคลอน
1.โคลอนส่วนขึ้น
2.โคลอนส่วนขวาง
3.โคลอนส่วนลง
4.โคลอนส่วยซิกมอยด์
3.ไส้ตรง
5.การขับถ่ายอุจจาระ
การคัดหลั่งในระบบทางเดินอาหาร
1.การคัดหลั่งจากต่อมน้ำลาย
1.ต่อมพาโรติด
2.ต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกรล่าง
3.ต่อมน้ำลายใต้ลิ้น
ส่วนประกอบของน้ำลาย
1.สารอนินทรีย์ คือ อิเล็กโทรไลต์ต่าง ๆ
2.สารอินทรีย์ คือ โปรตีนในน้ำลาย (แอมิเลสและสารเมือก)
ประโยชน์ของน้ำลาย
1.รักษาสุขวิทยาช่องปาก
2.หล่อลื่นอาหาร
3.ทำให้ปากชุ่ม
4.ย่อยแป้ง
5.กระตุ้นตุ่มรับรส
6.น้ำลายสำคัญต่อการดื่มน้ำ
7.ปรับสภาพความเป็นกรดจากอาหาร
2.สารคัดหลั่งจากตับอ่อน
การควบคุมการคัดหลั่งจากตับอ่อน
1.ระยะสมอง
2.ระยะที่อาหารผ่านกระเพาะอาหารแล้ว
3.ระยะอาหารผ่านลำไส้เล็กแล้ว
3.สารคัดหลั่งจากลำไส้ใหญ่
มีการหลั่งเมือกที่เป็นด่าง วันละ 5. มล. มีอิเล็กโทไลต์
1.ไบคาร์บอเนตไอออน
2.โพแทสเซียมไอออน
3.คลอไรด์ไอออน
4.การสร้างและหลั่งน้ำดี สร้างจากโคเลสเตอรอล
เพื่อให้น้ำดีช่วยให้ไขมันละลายในน้ำได้ดี
เพื่อขจัดโคเลสเตอรอลออกจากร่างกาย
5.การย่อยและการดูดซึมอาหาร
1.การดูดซึมน้ำตาล
2.การย่อยและการดูดซึมโปรตีน
3.การย่อยและการดูดซึมไขมัน
ไลเปส
ฟอสโฟไลเปสเอ 2
โคเลสเตอรอลเอสเทอเรส
4.การดูดซึมไขมัน
5.การดูดซึมวิตามินและเกลือแร่
1.วิตามินที่ละลายไขมัน
วิตามินเอ
วิตามินดี
วิตามินอี
วิตามินเค
2.วิตามินที่ละลายน้ำได้
วิตามีซี
วิตามินบี1
วิตามินบี2
ไนอาซิน
วิตามินบี6
ไบโอติน
กรดโฟลิก
วิตามินบี12
6.การดูดซึมน้ำและเกลือแร่
1.การดูดซึมน้ำ
น้ำตาล กรดอะมิโน
ไอออนโดยเฉพาะโซเดียม คลอไรด์
2.การดูดซึมเกลือแร่
โซเดียม
การดูดซึมโพแทสเซียม
การดูดซึมคลอไรด์
การดูดซึมไบคาร์บอเนต
แคลเซียม
ฟอสฟอรัส
แมกนีเซียม
กำมะถัน
3.แร่ธาตุรอง
ธาตุเหล็ก
ไอโอดีน
สังกะสี
ซีลีเนียม
ทองแดง
แมงกานีส
โมลิบดีนัม
ฟลูออรีน
ตับ (liver)
การเผาผลาญพลังงานของตับ
การเผาผลาญไขมันในตับ
การออกซิเดชันเเละการสังเคราะห์กรดไขมัน
การสังเคราะห์โปรตีน
ไคโลไมครอน
VLDL .
LDL
HDL
การเผาผลาญโคเลสเตอรอล
การเผาผลาญโปรตีนเเละกรดอะมิโน
การเผาผลาญโปรตีนที่เกี่ยวกับการเเข็งตัวของเลือด
อาศัยวิตามินเคในการสร้าง เเฟกเตอร์
การเผาผลาญยาเเละสารแปลกปลอม
บางอย่างมีสารพิษเเละสารแปลกปลอมปะปนอยู่ตับจะเปลี่ยนให้เป็น
สารประกอบที่ละลายน้ำไ้ด้
การประเมินหน้าที่ของตับ
ประเมินการบาดเจ็บของเซลล์เเละการทำหน้าที่ของตับ
ดูระบบการขับหลั่งของน้ำดีว่าถูกขัดขวางหรือไม่
ประเมินเซลล์โคเเลงจิโอไซท์ (อยู่ที่ท่อน้ำดี)
ตับอ่อน (pancreas)
กลุ่มเซลล์มีท่อผลิตน้ำย่อยอาหาร
กลุ่มเซลล์ไอเลต อยู่หางตับอ่อนร้อยละ 2
เซลล์อัลฟาผลิตกลูคากอน
เซลล์เบต้าหลั่งอินซูลิน
เซลล์ดีหลั่งโซมาโทสแตทิน
เซลล์เอฟหลัง pancreatic poylpeptide
โภชนาการ
การย่อย
การดูดซึม
การขนส่ง
การเผาผลาญ
การนำไปใช้
สารอาหาร
1.คาร์โบไฮเดรต
2.ลิพิด
3.โปรตีน
4.วิตามิน
5.เกลือแร่
6.น้ำ
เอมไซม์ย่อยอาหารที่ตับอ่อน สร้างตัวสำคัญ
ทริปซิน เอนไซม์ย่อยโปรตีน
การเคลื่อนไหวที่สำคัญ