Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ĐAU VÙNG THẮT LƯNG & ĐAU THẦN KINH HÔNG TO, TRIỆU CHỨNG, ĐẠI CƯƠNG -…

- - - - Tổn thương rễ L5
        
        đau lan xuống mông, về phía sau ngoài đùi, phần trc ngoài cẳng chân,
        
        vượt qua mắt cá trc rồi tới mu chân, tận hết ở ngón chân cáI
      - Tổn thương rễ S1
        
        đau lan xuống mặt sau của đùi, mặt sau của cẳng chân,
        
        lan về phía gân Achille, tận hết ở gan chân và bờ ngoài của gan chân
    - - thay đổi tùy thuộc từng trường hợp
      - đau tính chất cơ học
      - một số TH kèm theo dị cảm: kiến bò hoặc kim châm
    - - Dấu hiệu Lasegue (+)
      - Hệ thống điểm đau Wallex (+)
      - ± DH giật giây chuông (ấn vào bên cạnh khoảng liên gai L4-5 hoặc L5 - S1 => đau dọc theo đường đi của TK tọa vùng chi phối)
    - - Rễ L5
        
        Phản xạ gân gót bt (± ↑ ở GĐ k.thich)
        
        CG ↓ hoặc mất phía ngón cái
        
        Không đi được bằng gót
        
        Teo nhóm cơ cẳng chân trc ngoài, các cơ mu chân
      - Rễ S1
        
        Phản xạ gót ↓ hoặc mất
        
        CG ↓ hoặc mất phía ngón út
        
        Không đi được bằng mũi
        
        Teo cơ bắp cẳng chân, cơ gan bàn chân
    - - o Co cứng cơ cạnh cột sống
      - o ↑ nhạy cảm tại khoảng liên gai hoặc vùng cạnh cột sống
      - o Không có ↓ CG chi dưới và RL cơ tròn
    - - Hoàn cảnh xuất hiện
        
         Thường do gắng sức
        
         Tư thế xoắn vặn đột ngột, ngã đột ngột trên nền cứng
        
         Sau tư thế bất thường BN thấy tiếng rắc hoặc chuyển động ở CSTL kèm đau dữ dội và thấy cứng ở CSTL khiến BN như bị đóng đinh tại chỗ
      - HC chèn ép
        
         Đau ↑ dù gắng sức rất nhỏ, khi BN định vđ. ho rặn
        
         Làm gia ↑ sự chèn ép của đĩa đệm bởi sự co cơ và áp lực trong màng cứng
      - Tư thế giảm đau
        
         Nằm nghiêng về một bên thân hoặc mất độ lõm sinh lý của cột sống thắt lưng
        
         Mọi động tác đều bị hạn chế, trừ động tác về phía tư thế ↓ đau
  - - - không có tiền sử ngã hoặc chấn thương rõ rệt
      - hình thành ở người đã có TS đau CSTL cấp hoặc đau TK tọa, hoặc thoáng qua
    - - đau khi gắng sức, đứng lâu, gấp chân, khi ngồi, khi ngủ trên giường mềm
      - ↓ khi ngược lại…
      - đáp ứng tốt với NSAID
    - - hầu như liên quan đến thay đổi thời tiết
      - ở phụ nữ liên quan đến hành kinh
    - - khá đặc trưng từ khi xh
      - cường độ thay đổi từ ngày này sang ngày khác
      - cường độ thay đổi từ tuần này sang tuần khác
    - - Gần đây tình trạng toàn thân không thay đổi, không sốt
      - Không có các RL chức năng mới xh
      - Không có biểu hiện đau vùng CSTL khác
    - - o Cấp tính: time xh tr.ch < 4 tuần
      - o Bán cấp: 4 -12 tuần
      - o Mạn tính: > 12 tuần
- - - - o CTM, máu lắng
      - o CRP, bilan Phospho calci => nếu dương tính thì cần tìm n.nhân
      - o Phosphatase kiềm, điện di protein Hth
  - - - Có 1 trong các hình ảnh sau
        
        XQ CSTL bt
        
        HA trượt đốt sống ra trc
        
        thường do gẫy phần lá (lame) tại cung ĐS
        
        còn gọi là “gẫy cổ chó”
        
        HA thoái hóa CS
        
        hẹp khe khớp đĩa đệm
        
        kết đặc xg sụn
        
        hẹp các diện dưới sụn
        
        chồi xg
        
        HA loãng xương
        
        các đốt sống ↑ thấu quang
        
        khe đĩa đệm không hẹp, không nham nhở
        
        các mâm đốt sống rõ nét, đặc, tạo thành đường viên giới hạn thân đốt sống ( đốt sống có hình viền tang)...
        
        +/- trong như thủy tinh nếu nặng
      - Chỉ định
        
        Đau TL cấp tính ở người trên 50 tuổi, trẻ em hay n~ người kiện tụng hay đòi bồi thường. có các tr.ch liệt thần kinh
        
        Các biểu hiện lần đầu tiên và kéo dài trên 4 tuần
        
        Có tr.ch của bệnh hệ thống. Nghi ngờ có u, hoặc TS bệnh lý u
        
        Lạm dụng rượu, xử dụng corticoid lâu dài
    - - CT, MRI
      - Siêu âm
      - Chụp xạ hình
- - - - vùng CSTL gây co cứng cơ hay bong gân, đau khi mang vác vật nặng
    - - Là n.nhân phổ biến của đau thắt lưng và chân mạn tính hay tái phát
      - Thường ở mức L4 – L5, L5 – S1
      - Hiếm gặp ở người cao tuổi xơ hóa đĩa đệm và người trẻ tuổi < 20 tuổi
      - Viêm hay sản xuất các cytokin tiền viêm trong đĩa đệm lồi hay rách làm khời phát và duy trì đau thắt lưng, do tđ lên các đầu mút thần kinh trong đĩa đệm
    - - Dị dạng bẩm sinh: quá phát mỏm ngang, gai đôi L5 S1
      - Hay mắc phải: thoái hóa khớp liên mấu, trượt đốt sống, hẹp ống sống, các chứng gù vẹo cột sống
  - - - Viêm cột sống dính khớp
      - Viêm khớp pư và các bệnh lý khác trong
      - nhóm bệnh lý cột sống
      - Viêm khớp cùng chậu
    - - Viêm đĩa đệm cột sống do lao
      - Viêm đĩa đệm cột sống do vk, nấm, kst
      - Áp xe cạnh cột sống
      - Áp xe ngoài màng cứng
      - Viêm khớp cùng chậu do vi khuẩn
    - - Bệnh đa u tủy xg
      - Ung thư nguyên phát
      - Di căn ung thư vào cột sống
      - U mạch
      - U dạng xg
      - U ngoài màng cứng, u màng não, u
      - nguyên sống, u thần kinh nội tủy
      - U tủy sống