Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

Stedenbouwgeschiedenis _ 5 Elcetisme - Coggle Diagram

- - - - Irrationeel: Klassieke Oudheid -> rede staat centraal, maar niet te combineren met totalitaire staten met macht in handen 1 persoon.
      - Archeologische ontdekkingen Klassieke Oudheid
        
        complexer & gevarieerder dan men toen dacht, daardoor minder 1 geheel en autoriteit
        
        Egyptisch, Persisch, Chinees, Grieks, Romeins
      - Afdwaling van pure vorm/essentie (probleem opgelost, er komen nieuwe problemen of wat je doet is niet meer logisch)
        
        van imitatie naar eigen stijl, betekenis "weird" / buitensporig (espressionisme)
        
        facade-architectuur
        
        Tweestrijd: mooi <> functioneel/rationeel (goed te zien in stationsarchitectuur)
    - - Neoklassiek
        
        Neo-gotiek
        
        Franse Barok
        
        Moest oud lijken, Form follows function (toevoegen belangrijke monumenten) -> status creëren (Barokprincpes).
      - Camillo Sitte (kristisch op Ringstrasse)
        
        Aandacht voor compositie van stedelijke ruimte: Leitmotief = geheel is meer dan de som der delen
        
        Insporatiebron voor o.a. Krier & Rossi, grote invloed op Berlage (AMS-Zuid)
        
        bekritiseren onnatuurlijke pragmatische rasterplannen (flexibelere vormen met veel openbare ruimten (Middeleeuwen/Renaissance) als reactie op scheiding ingenieur (grote boulevards) & architecten (eclectisme, die weten het niet meer).
- - - - Boullee
        
        Platoonse monument voor Newton: sublisme (nieuwe vorm esthetiek, drijvende kracht Romantiek). Grandiose ontwerpen (+ en -).
        
        Regelmaat, symmetrie & variëteit/verscheidenheid = gouden regels architectuur
        
        polariteit (gebruik meerdere elementen) en licht-schaduw-effecten waren innovatief en tot op heden beïnvloed het architecten.
        
        Onnodige versiering weghalen, opblazen geometrische vormen tot ernome schaal en herhalen elementen in grote reeksen (bijv. kolommen)
        
        Architectuur: terugkeeur naar "oervormen"-> eerlijker, zuiverder, functioneler
      - Durand
        
        Rationalisering van gebouwtypen
        
        Gebouwtypologiën: in delen (met een functie) opdelen, die weer een nieuw geheel kunnen vormen -> regelmatig stramien & modulair (klein beginnetje abstraheren gebouwen)
      - Jeremy Bentham
        
        Verdergaande rationalisering: ook mensen kunnen worden gerationaliseerd
        
        Panopticum -> gebouw = rationaliseringsmachine
        
        Becritiseerd als onmenselijke benadering van het menselijk leven
        
        Eigen visie: verlicht/rationeel: oplossen sociale problemen. Utilisme -> maximaliseren geluk, dus resultaat = ehtische legitimisering
- - - - Speculatiebouw (de Pijp -> ontwikkelaars & markt voert het uit, arbeiderswoningen hoge dichtheid (weinig groen), rechte straten, plan Jan Kalff, met inpassing bestaande strcuturen, hoge dichtheid & Westerkanaal
        
        Gesamtkunst (samen werken aan kunstwerk dat de gemeenschap moet dienen. AMS-ZUid = sociaal een succes (WoningWet van kavelontwikkeling -> bouwblokontwikkeling) & Amsterdamse School (architecten), ervaring lange straatwanden & gedoseerde decoratie
        
        1915: Plan Berglage - AMS-Zuid
        
        Eenheid = gelijkheid (lange straatwanden) & vakmanschap (gesamtkunstwerk/totaalarchitectuur -> woonpaleizen)
        
        Barok: boulevard (geometrie), monumentaal, maar socialer: voor het volk (herdenkingsmonument, stadion etc.) niet zoals in Wenen, en onderverdeeld in kleine dorpjes & preventie rare hoeken (i.p.v. doorsnijden als in Parijs)>
        
        Schoonheid a.k.a. gedoseerde decoratie = verbeteren levens),
      - scheiding wonen & werken en dambordpatroon buurten arbeiders & middenstand
      - Centraal station zuidkant, tegenwicht econimische bedrijfigheid noorden (haven & binnenstad)
      - Relatief veel groen, ruime pleinen, brede wegen (in combi onteigenen boeren ivm structuur niet financieel haalbaar)
- - - - vorm uit verkeerstechnische overwegingen (kruisingen & bochten) & 113*113 meter ideale sociale samenstelling/vertegenwoordiging
  - - - Rationeel/logica als basis
        
        Hoogbouw
        
        Hoogbouw waar ruimtevraag is (i.p.v. hoge monumenten)
        
        zonder plan (land of the free)
        
        1 gebouw per bouwblok, meerdere per bouwblok en laagbouwbouwblokken
        
        Onderste verdieping (zonder dak) kopiëren in de hoogte (plotten -> EXTRUDEREN)
        
        Zoning Law
        
        Pragmatische lijst met regels om voldoende daglicht te creëren: trapsgewijs smaller -> hoe hoger, hoe smaller
        
        Mogelijk door uitvinding staal & lift
        
        Ontkoppelen programma (functies) & vorm van gebouwen
        
        zwembad op 20th floor, hotel 10th floor, woningen daarboven etc.
        
        Incidenten (longue duree)
        
        Broadway (oude landweg, is gebleven uit praktische redenen, structurerend element op hoger schaalniveau)
        
        Flatiron Building
        (rare hoek bleef over doordat er al een stad was)
        
        Kop Manhattan ->
        stratenpatroon Nieuw-Amsterdam
        
        Gridpatroon: ongeacht bestaande situaite (tegenstelling EU/Middeleeuwen)
        
        Oost-West (lengte landtong): afstand 75 meter tussen avenues (20th Street), Noord-Zuid maar 12 avenues (minder van belang, groter profiel).
        
        Stijl / stroming boet in aan betekenis: van stroming -> losse principes (wiskundige regels)
        
        Minder sociaal: hoogbouw voor de rijken
  - - - Egalitarisme (gelijkheid): opkomst socialisme