Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ยาต้านจุลชีพ (Part2) - Coggle Diagram

- - - - 🗣 ออกฤทธิ์ยับยั้งการสร้าง
        DNA โดยยับยั้งเอนไซม์ reverse transcriptase
        🗣ยาเหล่านี้ถูกดูดซึมได้ดีจากทางเดินอาหาร
        🗣 ใช้ร่วมกับยาต้านไวรัสเอชไอวีชนิดอื่น ที่อยู่ในกล่มุเดียวกันหรืออยู่ใน กลุ่ม protease inhibitors
      - 🗣 อาการไม่พึงประสงค์
        -คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดิน อ่อนเพลีย ปวดศีรษะและเป็นพิษต่อตับ
        -ตับอ่อนอักเสบ
    - - -ออกฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ protease จึงขัดขวางขั้นตอน replication
        -ทำให้ไม่อาจกลายเป็นไวรัสท่ีสมบูรณ์ได้
      - -Saquinavir
        -Ritronavir
        -Indinavir
        -nelfinavir
        🗣 ยาเหล่านี้ ส่วนใหญ่ถูกดูดซึมจากทางเดินอาหารได้ดีและใช้ เป็นยาเดี่ยวได้(ยกเว้น saquinavir)
        -แตจ่ะให้ผลการรักษาดีข้ึนถ้าใช้ร่วมกับยายั้บยั่งเอนไซม์ Reverse transcriptase
        🗣 การใช้ยาร่วมกัน 3 ชนิด
        saquinavir, zalcitabine (ddC), zidovudine (AZT)
      - 🗣อาการไม่พึงประสงค์
        -คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดินและอ่อนเพลีย
        -ยาบางชนิดอาจทำให้ปวดศีรษะ และปลาย ประสาทอักเสบ
- - - - 🔺Topical antifungal agents
        🧴(ใช้ทาภายนอก)
        
        🌈Whitfield’s ointment
        
        -Benzoic acid + Salicylic acid
        -มักจะใช้ในการรักษาTineapedis
        
        🌈 Tolnaftate
        
        -เป็น Thiocarbamate ใช้รักษาโรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อ Dermatophyte
        -ใช้รักษา Candida ไม่ได้ผล
        -ใช้รักษา Tinea pedis ได้ผลประมาณ 80%
        
        🌈Ciclopirox olamine
        
        -ออกฤทธิ์กว้าง มีฤทธิ์เป็น Fungicidal ต่อเชื้อ Candida albicans
        
        รักษา
        
        -Cutaneous candidiasis
        -Tinea corporis
        -Tinea cruris
        -Tinea pedis
        -tinea versicolor
        
        🌈 Imidazoles
        
        -มีผลต่อแบคทีเรีย และโปรโตซัวบางอย่าง
        -Clotrimazole, econazole และ Miconazole
        
        🌈Sodium Thiosulphate
        
        -เป็นผลึกใสไม่มีกลิ่น ละลายได้ดีในน้ำ แล้วเสื่อมสภาพไดง่าย
        -ใช้รักษาเกลือนด้วยความเข้มข้น 20% ป้องกันเชือราที่เท้าในบริเวณสระ น้ำ
        -เป็นสารที่ไม่มีพิษถ้ารับประทานเข้าไปมาก ๆ มีฤทธิ์เป็นยาระบาย
        
        🌈Selenium Sulphide
        
        -สระผมรักษารังแคที่ศีรษะ และใช่ทารักษาโรคเกลือนได้
        -ดูดซึมได้ถ้าผิวหนังอักเสบหรือเป็นแผล
        -มีพิษมากถ้ารับประทานเข้าไป
        -มี อาการเบื่ออาหาร อาเจียน ซีด และตับเสียได้
      - 🔺Sustemic antifungal agents
        🗣 (สำหรับรับแระทาน)
        
        🍭 Nystatin
        
        -มีผลต่อ Candida, Cryptococcus, Histoplasma และ Blastomyces
        -ยาถูกดูดซึมได้น้อยมากจากทางเดินอาหาร
        
        🍭 Griseofulvin
        
        เป็น Fungistatic โดยเฉพาะ Dermatophates รักษาเชื้อราของผิวหนัง ผมและ เล็บ
        👉🏻👉🏻-ฤทธิ์และอาการไมพึงประสงค์
        ปวดศีรษะ เป็นพิษต่อตับ Leukopenia
        เด็ก 10 มก./กก./วัน
        ผู้ใหญ่ วันละ 500 มก. ถึง 1 กรัม ต่อวัน
        
        🍭 Ketoconazole
        
        -รักษา Dermatophytes, Candidal
        -มีฤทธิ์ต่อ Gram positive cocci
        -มีฤทธิ์ต่อต้าน Parasite
        👉🏻👉🏻 ฤทธิ์และอาการไม่พึงประสงค์
        -คลื่นไส้ และอาเจียน ปวดศีรษะ ปวดท้อง (Epigastric)
        -เลือดออกตามไรฟัน
        -อาการกลัวแสง (Photophobia)
        -เกล็ดเลือดน้อยลง (Thrombocytopenia)
        -กดการทำงานของต่อมหมวกไต
        
        🍭🍭 .Ketoconazole (Nizoral )
        
        -ยาเม็ด ขนาด 200 มก.
        -ใช้ยาขนาด 200 มก. ต่อวัน
        -ในการติดเชื้อที่รุนแรงอาจใช้วันละ 400 มก.
        
        🍭 Itraconazole (sporal)
        
        -เป็นยาต้านเชื้อราชนิด รับประทานตัวแรกของยาใน กลุ่ม Triazole
        👉🏻👉🏻-อาการไม่พึงประสงค์
        -คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องอืด
        และปวดศีรษะ
        -ขนาดของยาที่ใช้ 100-200มก. ต่อวัน
        
        🍭 Fluoconazole (Diflucan)
        
        -ใช้ได้ดีกับการรักษาการติดเชือราในผู้ป่วยโรคเอดส์
        -ระยะเวลาในการรักษาขึ้นอยู่ กับชนิด ของเชื้อรา
        -การรักษา Cryptococcal memingitis อาจต้องให้
        ติดต่อกันนาน 6-8 สัปดาห์
        -ยาแคปซูล ขนาด 50 และ 150 มก.
        👉🏻👉🏻 อาการไม่พึงประสงค์
        -คลื่นไส้อาเจีบน ปวดท้อง ท้องเดิน และท้องอืด
        -แพ้ยาชนืดรุนแรงเมื่อใช้ในผู้ป่วยโรคเอดส์
        
        🍭 6.Amphotericin B
        
        ยานีมีอันตรายในการใช้ค่อนข้างสูง
        👉🏻👉🏻-ยามีผลในการทำลายเชื้อรา
        -Histoplasma capsulatum
        -Coccidioides immitis
        -Candida sp.
        -Blastomyces dermatitidis
        -Cryptococcus sp.
        -Aspergillus sp.
        
        🍭 Amphotericin B (Fungizone)
        
        -ให้ยานี้โดยหยดผสมในน้ำเกลืออย่าง ช้าๆ ให้ผสมใน Dextrose in water
        👉🏻👉🏻 อาการไม่พึงประสงค์
        -ไข้หนาวสั่น ความดันเลือดต่ำ หอบเหนื่อย
        -คลื่นไส้ อาเจียน ปวดตามตัว ปวดศีรษะ
        -อาจทำให้เกิดพิษต่อ ไตและระบบประสาท
        
        🍭ข่า: สมุนไพรรักษากลากเกลื่อน
- - - - 🦠 1.Acyclovir
        
        -รักษาเฉพาะไวรัสเริม อีสุกอีใส-งูสวัด
        
        ใช้ในการรักษาการติดเชื้อที่กระจกตา แผลที่ริมฝีปาก และ อวัยวะสืบพันธ์ุ สมองอักเสบ
        👉🏻 👉🏻อาการไม่พึงประสงค์
        -อาจมีผลต่อการทำงานของไต คลืานไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องเดิน
        
        รูปแบบยาขนาดและวิธีการใช้
        -ขี้ผึ้งป้ายตาขนาด 3 % ใช้ป้ายตาทุก 4 ชม จนทุเลาลง
        -ยาเม็ด 200 และ 400 มก. ในรายที่ติดเชื้อเริมแสดงอาาร ไม่เกิน 5วัน ให้ 200 มก. วันละ 5 ครั้ง 5-10 วัน อาารจะทุเลาเร็วขึ้น
        -งูสวัด ให้ 500 มก. ทุก 4 ชม 7-10 วันเริ่มมีอาสร จะช่วยลด อาการเจ็บปวด และทุเลาเร็วขึ้น
      - 🦠 2.Vibarabin
        ( Ara-A , Adrenosine arabinoside )
        
        -เป็นยาที่ให้ผลในการรักษาเชือไวรัสกล่มุ เฮอร์พีสได้ดีมาก
        👉🏻👉🏻-อาการไม่พึงประสงค์
        -เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน และ อ่อนเพลีย ยานี้กดการทำงานของไขกระดูก และอาจทำให้มีการอักเสบของหลอดเลือดดำในบริเวณที่ให้ยา
      - 🦠 3.Idoxuridine ( IDU )
        
        -ตัวแรกที่ให้ผลดีในการรักษาการอักเสบ และ แผลที่กระจกตา ซึ่งเกิดจากเชือเฮอร์ พีส
        👉🏻👉🏻อาการไม่พึงประสงค์
        -ทำให้เกิดการอักเสบ เมื่อใช้หยดหรือป้ายตา มีอาการบวมแดง คัน แสบ และ เคืองตา ยา จะกดการ เจริญของ Epitheli al cell แผลจะหายช้า เทื่อใช้ไปนานๆอาจเกิดการดื้อยา
      - 🦠 4.Amantadine , Rimantadine
        และ Tromantadine
        
        -เป็นสารสังเคราะห์ที่ใช้ป้องกัน และ รักษาไข้หวัดใหญ่ type A—รับประทานทันทีขณะที่มีการระบาด หรือ ไปสัมผัสกับผุ้ป่วย
        👉🏻👉🏻-กลไกลการออกฤทธิ์
        -ยับยั้งการเข้าสู้เชลล์ โดยขัดขวางไวรัส
        -จะใช้ได้ผลหลังจากติดเชื้อไวรัส ไม่เกิน 72 ชม.
        
        👉🏻👉🏻 ฤทธิ์ และ อาการไม่พึงประสงค์
        -อาการผิดปกติของระบบประสาทส่วนกลาง
        -ผื่นที่ผิวหนัง มักเกิดขึ้นสัปดาห์แรกของการใช้ยา
        👉🏻👉🏻วิธีใช้ยา
        -ผู้ใหญ่ให้ 100 มก.วันละ 2 ครัง เด็กอายุ 1-9 ปีให้ 2-4 มก./กก./วัน แบง่ ให้ 2-3 ครั ง ขนาดยาสูงสุดไม่เกิน 150 ม ก.
      - 🦠 5.Interferon ( IFN )
        
        -สามารถยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเชื้อไวรัสได้หลายชนิด โดยไม่ทำอันตรายต่อโฮสท์เซลล์
        👉🏻👉🏻-อาการไม่พึงประสงค์
        -มีอาการไข้ หนาวสั่น ปวดศรีษะ อ่อนเพลีย ปวด
        กล้ามเนื้อ ปวดข้อ เบื่ออาหาร
- - - - 1.ระยะหนาวสั่น
        จะเกิดขึ้นตรงกับเวลาแตกขเม็กเลือดแดง ระยะนี้กินเวลา 15-60 นาที
      - 2.ระยะร้อน
        ผู้ป่วยมีไข้สูง คลื่นไส้ อาเจียน หน้าแดง ระยะนี้กินเวลา 2-6 ชั่วโมง
      - 3.ระยะเหงื่อออก
        เป็นระยะเริ่มฟื้นจากไข้
  - - - 🗣 กลไกการออกฤทธ์ิ
        -ยาสามารถจับกับ DNA ทำให้ไม่มีการสร้างโปรตีน
        🗣 ประโยชน์ที่ใช้ในการรักษา
        -Quinine ยังเป็นยา first choice ในผู้ป่วยซึ่งเป็นมาลาเรียจากเชื้อ P. f ระยะเฉียบพลัน รุนแรง ซึ่งอาจจะมีอาการทางสมองด้วย
        -จะใช้ได้ผลดีในการรักษาเชื้อ P.f ซึ่งดื้อต่อยา Chloroquine
      - 🗣 อาการไม่พึงประสงค์
        -Cinchonism ปวดศีรษะหูอื้อ ตาพร่า คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดิน
        -Black water fever ผู้ป่วยปัสสาวะเป็นสีดำเนื่องจาก ขาดเอนไซม์ G-6-PD ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่ช่วยทำให้เม็ดเลือดแดงคงสภาพอยู่ได้ไม่แตกง่าย
      - 🗣อาการแพ้
        -หอบ ลมพิษ (เป็นอาการที่พบบ่อยที่สุด)
    - - 🗣กลไกการออกฤทธิ์
        -ออกฤทธิ์ยับยังการสร้าง DNA และ RNA
      - 🗣อาการไม่พึงประสงค์
        -มึนงง เบื่ออาหาร ท้องเดิน ปวดศีรษะ มีผื่นคัน
        -มองเห็นไม่ชัด เห็นภาพหลอน ตืานเต้น เว้นประสาทส่วนปลายผิดปกติ
        -ในหญิงมีครรภ์ที่ได้รับยานี้เด็กที่เกิดมาอาจจะหูหนวกสมองเสื่อม
        (mental retardation)
    - - 🗣ประโยชน์ที่ใช้ในการรักษา
        -ป้องกันการเกิดไข้กลับ
        —>สามารถรักษามาลาเรียที่เกิดจากเชื้อ P.b, P.o ได้หายขาด
        —>ใช้ป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อมาลาเรีย
      - 🗣อาการไม่พึงประสงค์
        -ในผู้ที่ขาดเอนไซม์ G-6-PD ถ้ารับ Primaquine ผิวเม็ดเลือดแดงจะถูกออกซิได้ง่าย เม็ดเลือดแดงจะแตก ทำให้ปัสสาวะเป็นสีแดงแก่หรือดำ
        
        อาการเกิดขึ้นเมื่อให้ยาในขนาดสูง เช่น ได้รับปริมาณ 60-240 มก.
        —>คลื่นไส้ ปวดศีรษะ มีผื่นคันการปรับสายตาเพื่อมองภาพไม่ชัดเจน
        —> ปวดท้องเกร็ง (abdominal cramp)
        —> ในคนที่มีอาการหนักมากจะมีเม็ดเลือดขาวน้อยและ methemoglobinemia
        —> เกิดการขาดออกซิเจน
    - - 🗣กลไกการออกฤทธิ์
        -ไม่ได้จับกับDNA
        -สามารถรักษามาลาเรียจาก P. falciparum
      - 🗣ประโยชน์ที่ใช้ในการรักษา
        
        ใช้เฉพาะการรักษา และป้องกันเชื อ P.f ที่ดื อต่อยา Chloroquine หรือ เชื้อที่ดื้อต่อยาหลายตัว (multidrug resistance)
      - -ข้อเสียของ ยาออกฤทธิ์ช้า ท้าให้อัตราการ ลดลงของเชื้อในเลือดช้าด้วย
        -ปัจจุบันมีการใช้ Mefloquine ร่วมกับ Pyrimethamine เพื่อลดการดื้อยา และเพิ่ม ประสิทธิภาพของยา