Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Sensory system ระบบรับความรู้สึก, ชื่อ นางสาวสิริกร แสนจะบก …
Sensory system
ระบบรับความรู้สึก
Receptor ( ตัวรับความรู้สึก)
เกณฑ์การจำแนกตัวรับความรูสึกในร่างกาย
1)Receptor distribution/body location
การกระจายหรือตำแหน่งของตัวรับความรู้สึกในร่างกาย
Somatic receptor (ตัวรับความรู้สึกที่พบตามร่างกาย
Visceral receptor ( ตัวรับความรู้สึกที่พบในอวัยวะภายใน )
อวัยวะรับความรู้สึกพิเศษ
ตัวรับความรู้สึกที่พบเฉพาะบริเวณศีรษะ
2)Stimulus origin
ต้นกำเนิดของสิ่งที่มากระตุ้น
Exteroreceptor
ตัวรับสิ่งความรู้สึกที่ตอบสนองต่อการกระตุ้นจากภายนอกของร่างกาย เช่น ตัวรับความรู้สึกเจ็บปวด สั่นสะเทือน
Interoreceptor
ตัวรับความรู้สึกที่ตอบสนองต่อการกระตุ้นจากภายในของร่างกาย การเปลี่ยนแปลงทางเคมีในร่างกาย
Propriocepter
ตัวรับความรู้สึกที่เกี่ยวกับตำแหน่งของส่วนต่างๆของร่างกาย การยืดหรือหดของเอ็นกล้ามเนื้อ
3)Modality of stimulus
ประเภทของสิ่งที่มากระตุ้น
Mechanoreceptor ตัวรับความรู้สึกที่ไวต่อการเปลี่ยนแปลงรูปร่าง พบที่ผิวหนัง กล้ามเนื้อ ผนังอวัยวะภายใน
Chemoreceptors ตัวรับความรู้สึกที่ไวต่อการเปลี่ยนแปลงทางเคมี พบที่ตัวรับความรู้สึกรับรส ในลิ้นและจมูก
Photoreceptors ตัวรับความรู้สึกเกี่ยวกับแสง
พบที่เรติน่าของลูกตา
Thermoreceptor ตัวรับความรู้สึกที่ตอบสนองต่องการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ
Barorector ตัวรับความรู้สึกที่ไวต่อการเปลี่ยนแปลงความดัน
Nociceptor ตัวรับความรู้สึกที่ตอบสนองต่อการถูกทำลายของเนื้อเยื่อ
General sensory system
ระบบรับความรู้สึกทั่วไป
1)Nonencapsulated sensory nerve ending
ส่วนของปลายของเส้นประสาทแบบไม่มีเปลือกหุ้ม
Free nerve ending พบที่ บริเวณผิวหนังชั้นลึกของหนังกำพร้า
Merker’s disk พบที่ผิวหนังกำพร้า รับความรู้สึกสัมผัสชนิดหยาบ
Hair follicle plexus พบที่รากขน
Undifferential ending พบที่ข้อต่อ เอ็น
2)Encapsulated sensory nerve system
ส่วนประกอบของเส้นประสาทแบบที่มีเปลือกหุ้ม
Meissner’s corpuscle พบในชั้น papilla ของชั้นหนังแท้ ฝ่ามือฃ
ฝ่าเท้า
Sensory end-bulb พบที่ผิวหนัง ชั้นไขมันใต้ผิวหนัง
Pacinian corpuscle พบที่ฝ่ามือฝ่าเท้าและหัวนม
Muscle spindle พบที่กล้าเนื้อลาย
Golgi tendon organ พบที่เอ็นกล้ามเนื้อ
Sense of Sight
อวัยวะที่สัมพันธ์กับลูกตา
1.Eye lid หนังตาหรือเปลือกตา
เป็นส่วนที่อยู่หน้าลูกตา
2.Conjunctive เยื่อบุตาหรือเยื่อตา
ส่วนที่บุด้านใน Palpebral conjunctive
ส่วนที่บุลูกตา Bulbar conjunctive
ส่วนสมทบหรือส่วนทบโค้ง Fornix
3.Eyebrows ขนคิ้ว
4.Eyelashes ขนตา
Eyeball
ลูกตา
Fibrous tunic (ชั้นนอกสุด)
เป็นส่วนของกระจกตาหรือตาดำ cornea
ตาขาวหรือเปลือกลูกตา sclera
-ทำหน้าที่ป้องกันเนื้อเยื่อที่สำคัญภายในลูกตา
Vascular tunic (ชั้นกลางหรือผนังลูกตาชั้นกลาง)
Iris ม่านตา
-Ciliary body เนื้อเยื่อซีเลียรี่บอดี้
Choroid เยื่อโครอยด์
Retina (ชั้นในสุดหรือชั้นจอประสาทตา)
Pigmented layer
Neural layer
Anatomy of the Internal Eye
Refractive Medias
1)Aqueous humor น้ำลูกตา
Watery fluid
Drain to canal of Schlemm
Obstruction of this canal—>Glaucoma
2)Lens เลนส์ตา
Convex flexible no blood vessels & nerve
Opacity of lens—>Cataract
3)Vitreous body น้ำวุ่นลูกตา
A transparent jellylike
Degenerative of vitreous body—>Retinal detachment
Sense of Hearing
External Ear หูชั้นนอก
Auricle (pinnacle) ใบหู
External acoustic meatus รูหูชั้นนอก
Tympanic membrane เยื่อแก้วหู
Middle ear หูชั้นกลาง
Tympanic cavity
Auditory ossicles
Muscles
Ear ossicles กระดูกหู 3 ชิ้น
Tympanic membrane เยื่อแก้วหู
Auditory or Eustachian tube ท่อยูสเตเชียน
Inner Ear หูชั้นใน
หูชั้นในเป็นอวัยวะที่อยู่ของอวัยวะรับเสียงและอวัยวะที่เกี่ยวกับการทรงตัว
Body labyrinth โครงสร้างที่เป็นกระดูก
1) Vestibule คือ บริเวณตรงกลางของโครงสร้าง ประกอบด้วยรูปวงรีสำหรับเป็นที่อยู่ของ Utricle และช่องรูปวงกลมสำหรับเป็นที่อยู่ของ Saccule และผนังด้านข้างเป็นที่อยู่ของ Oval window
2) Semicircular canals คือ ท่อครึ่งวงกลมสามอันที่ต่อจากด้านหลังของ vestibule ท่อทั้งสามส่วนว่างตั้งฉากกัน บริเวณปลายท่อป่องออกเรียกว่า ampulla ภายในบรรจุอวัยวะที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการทรงตัว
3) Cochlea คือ กระดูกส่วนที่มีรูปร่างเหมือนเปลือกหอยทาก ล้อมรอบแท่งกระดูกชื่อ modiolus ซึ่งเป็นที่อยู่ของปมประสาทแบบเกลียว Spiral ganglion และเส้นประสาทของ cochlear มีcochlear duct บรรจุอยู่ ทำหน้าที่เกี่ยวกับการได้ยิน
Spiral Organ
is a thick sensory epithelium
consist of both hair cells and supporting cells
rets on the basilar membrane
Sense of Smell
เซลล์ประสาทที่ทำหน้าที่รับรู้กลิ่นจะอยู่ภายในเนื้อเยื่อบุผิว เรียกว่า Olfactory epithelium ชนิด Pseudostratified columnar ที่ไม่มี Goblet cells ของ Olfactory mucosa ซึ่งพบเฉพาะบริเวณส่วนบนค่อนไปทางด้านหลังของโพรงจมูก เรียกว่า Superior nasal concha
Olfaction การรับกลิ่น
อวัยวะรับกลิ่น คือ จมูก
1) Supporting เป็นเซลล์ที่ทำหน้าที่ค่ำจุนเซลล์ประสาท
2) Basal cells เจริญไปเป็นเซลล์ค่ำจุนเพื่อทดแทนเซลล์เก่าที่ตาย
3) Olfactory cells ทำหน้าที่เป็นเซลล์รับกลิ่น
Sense of Taste
Gustation การรับรส
-อวัยวะที่ช่วยในการรับรส คือ ลิ้น บริเวณพื้นผิวของลิ้นมีโครงสร้างรับสัมผัสยื่นนูนออกมา ตุ่มนูนนี้ เรียกว่า Papillae ประกอบไปด้วย ตุ่มรับรส มีเซลล์ประสาทรับ คือ 1)Facial nerve ประสาทสมองคู่ที่7
2)Glossopharyngeal nerve ประสาทสมองคู่ที่9
3)Vagus nerve ประสาทสมองคู่ที่10
Bitter receptors
Salty receptors
Sweet receptors
Umami
Sour receptors
เส้นประสาทสมองที่รับรส
CN VII 2/3 ทางด้านหน้าของบริเวณตัวลิ้น
CN IX 1/3 ทางด้านหน้าของบริเวณโคนลิ้น
CN X บริเวณฝาปิดกล่องเสียง
ชื่อ นางสาวสิริกร แสนจะบก
รหัสนิสิต63010410104
คณะพยาบาลศาสตร์