Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
โรคเกล็ดเลือดต่ำชนิดไม่ทราบสาเหตุหรือ ITP - Coggle Diagram
โรคเกล็ดเลือดต่ำชนิดไม่ทราบสาเหตุหรือ ITP
เป็นกลุ่มอาการเกล็ดเลือดต่ำที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ผู้ป่วยสร้างภูมิคุ้มกันต่อเกล็ดเลือดของตนเองทำให้มีการทำลายเกล็ดเลือดในร่างกายเร็วขึ้น อายุของเกล็ดเลือดสั้นลงจัดอยู่ในกลุ่มที่เรียกว่า Autoimmune thrombocytopenia (AITP) (ธีระ ฤชุตระกูล และวันชัย วนะชีวะนาวิน, 2550)
พยาธิ
เกิดจากร่างกายโดยม้ามและไขกระดูก ตับบางส่วนสร้าง autoimmune antibody (platelet-association immunoglobulin (IgG หรือ IgM) หรือ platelet antibody) ไปเคลือบผิวของเกล็ดเลือดทำให้เกล็ดเลือดถูกทำลายอย่างรวดเร็วโดยระบบเรติคูโลเอ็นโดธีเลียม (macrophage ใน RF System) ผลตามมาคือ เกล็ดเลือดต่ำและไขกระดูกจะสร้างเกล็ดเลือดตัวอ่อนขึ้นมาใหม่ (young - megakaryocyte) เพิ่มมากขึ้น แต่แอนตี้บอดี้ก็จะไปเคลือบด้วยจึงเกิดการทำลายเพิ่มขึ้น
สาเหตุของภาวะเกล็ดเลือดต่ำ
ไขกระดูกสร้างเกล็ดเลือดได้ไม่เพียงพอ
เกล็ดเลือดถูกทำลายหรือถูกใช้ไปมาก
เกล็ดเลือดถูกกักหรือบีบไปอยู่ในที่ใดที่หนึ่งมากเกินไป
เกล็ดเลือดต่ำเพราะมีปริมาณน้ำในร่างกายมาก
อาการและอาการแสดง
ผู้ป่วยโดยทั่วไปมาด้วยอาการเลือดออกง่าย มีอาการค่อยเป็นค่อยไปความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับจํานวนเกล็ดเลือดถ้าเกล็ดเลือดต่ำมาก (น้อยกว่า 30, 000 เซลล์ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร) จะมาด้วยอาการเลือดออกได้เอง ตำแหน่งที่พบคือผิวหนังมีจุดเลือดออกแดง ๆ จ้ำ ๆ (Petechial hemorrhage) คล้ายยุงกัด กดแล้วไม่จางหายไป (ปกติถ้าเป็นจุดยุงกัดเมื่อกดแล้วจะจางลง) หรือเป็นจ้ำเลือดออกตื้น ๆ (Ecchymosis) สีม่วงปนเหลืองไม่สม่ำเสมอ ซึ่งบางคนเรียกว่า “พรายย้ำ” อาการแสดงที่พบรองลงมาคือเลือดกำเดาไหล เลือดออกตามไรฟัน ประจำเดือนออกมาก อาเจียนเป็นเลือดหรือปัสสาวะเป็นเลือดส่วนเลือดออกในสมองพบได้ไม่เกิน 1% ของผู้ป่วยและมักมีเกล็ดเลือดน้อยกว่า 10,000 เซลล์ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตรโดยทั่วไปไม่มีอาการซีด ยกเว้นถ้ามีเลือดออกมาก ไม่มีไข้ ตับม้ามและต่อมน้ำเหลืองไม่โต
การวินิจฉัยภาวะเกล็ดเลือดต่ำ
การซักประวัติ
ประวัติการมีเลือดออก
ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ และลักษณะของเลือดที่ออก
ประวัติการใช้ยาต่าง ๆ ทั้งยากินและยาฉีด
โรคเอสแอลอี
โรคไข้เลือดออก ไข้สูงได้ประมาณ 3 วัน
ประวัติการมีเพศสัมพันธ์และความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเอดส์
ประวัติการเกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำของบุคคลในครอบครัว
การตรวจดูหน้าท้องว่าผู้ป่วยมีอาการม้ามโตหรือไม่
การตรวจเลือด
การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดหรือซีบีซี (Complete blood count - CBC), การตรวจดูสเมียร์เลือด (Blood smear)
ภาวะเกล็ดเลือดต่ำนั้นจะมีจำนวนของเกล็ดเลือดต่ำกว่า 150,000 ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร
การตรวจอื่น ๆ
การตรวจ Partial Thromboplastin Time (PTT) เพื่อตรวจการแข็งตัวของเลือด, การตรวย Prothrombin time (PT), การตรวจอัลตราซาวนด์ (Ultrasound) เพื่อดูว่าม้ามมีการขยายตัวมากขึ้นหรือไม่, การตรวจหาสาเหตุตามที่แพทย์สงสัยจากการซักประวัติและการตรวจร่างกาย (เช่น การเจาะเลือดเพื่อพิสูจน์ว่าเป็นโรคเอสแอลอีหรือไม่) เป็นต้น