Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

บทบาทพยาบาลในการดูแลรักษาและฟื้นฟูสภาพ ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตและจิตเวช,…

- - - - 1) Phenothiazine derivatives
        
        Chlopromazine (Largactil)
        
        Promazine (Sparine)
        
        Trifluoperazine (Stelazine, Triflazine, Triplex)
        
        Thioridazine (Melleril)
        
        Perphenazine (Trilafon, Permazine, Perphisil)
        
        Fluphenazing (Anatensol, Permitil, Prolicin)
      - 2) Butyrophenone derivatives
        
        2) Risperidone
        
        เป็นยารักษาโรคจิต ซึ่งมีประสิทธิภาพเท่า Haloperidol แต่ต้องให้ขนาดปานกลาง (4-10 มก/วัน) ทำให้เกิดผลข้างเคียง Extrapyramidal effects น้อยกว่า
        
        3) Serotonin Reuptake Inhibitors
        
        Fluoxetine,
        
        Paroxetine,
        
        Sertraline
        
        Fluvoxamine
        
        ข้อบ่งใช้
        
        (1) โรคซึมเศร้าในผู้ป่วยสูงอายุ
        
        (2) โรคซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคหัวใจ โรคสมอง โรคไต โรคตับ
        
        (3) โรคย้ำคิดย้ำทำ
        
        (4) โรคทางจิตเวชเนื่องจากภยันตราย
        
        (5) การรับประทานอาหารจุผิดปกติ (Bulimia nervosa)
        
        (6) อาการซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคเบาหวาน
        
        (7) ภาวะอารมณ์ผิดปกติก่อนมีประจำเดือน (Premenstrual dysphoric disorder)
        
        (8) โรคซึมเศร้าในผู้ป่วยตั้งครรภ์
        
        1) Clozapine
        
        ผลข้างเคียง
        
        (2) ทำให้ง่วงมาก และมีน้ำลายมาก โดยเฉพาะในเวลากลางคืน
        
        (3) มีอาการข้างเคียง Extrapyramidal effects เพียงเล็กน้อย
        
        (5) มีอาการทางระบบประสาทอัตโนมัติ เช่น ปากแห้ง ตาพร่า หัวใจเต้นเร็ว
        
        (4) ไม่ทำให้เกิดอาการ Tardive dyskinesias หรือมีเพียงเล็กน้อย
        
        (1) อาการ Granulocytopenia พบในผู้ป่วยประมาณร้อยละ 1-2
      - อาการข้างเคียง
        
        (1) ฤทธิ์ต่อระบบประสาทอัตโนมัติ
        
        (2) Extrapyramidal symptom
        
        (3) ระบบประสาทส่วนอื่นๆ
        
        (4) อาการแพ้ (Allergic effects)
        
        (5) ระบบเลือด ผิวหนัง ตา
        
        (6) ระบบต่อมไร้ท่อ (Endocrine)
        
        (7) Neuroleptic Malignant Syndrome (NMS)
      - การพยาบาล
        
        (1) ผู้ที่ได้รับการรักษาโดยยาในกลุ่มนี้ควรดูแลให้ได้รับตรวจวัดความดันโลหิต ตรวจการทำงานของตับ ปริมาณเม็ดเลือด (CBC) และตรวจวัดสายตาก่อนได้รับยาและหลังได้รับยาเป็นระยะ ๆ
        
        (2) การเตรียมยาฉีดควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับยาโดยตรงเพราะระคายเคืองต่อผิวหนัง การฉีดต้องแดเข้ากล้ามเนื้อมัดใหญ่อย่างช้า ๆ และเปลี่ยนบริเวณฉีดทุกครั้ง
        
        (3) ยากลุ่มออกฤทธิ์ระยะสั้น (Short-acting) ยาจะออกฤทธิ์ในเวลา 15 – 30 นาที หลังจากฉีดเข้ากล้ามเนื้อ จึงควรให้ผู้ป่วยนอนพัก พร้อมกับวัดความดันโลหิตเพราะยามีผลทำให้ความดันโลหิตลดลง
        
        (4) ยากลุ่มออกฤทธิ์ระยะยาว (Long-acting) ใช้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อสำหรับผู้ป่วยบางรายที่มีปัญหาความร่วมมือในการรับประทานยา ซึ่งยาจะออกฤทธิ์ช้า ๆ ในเวลาประมาณ 2-4 สัปดาห์
        
        (5) พยาบาลควรสังเกตในสิ่งต่อไปนี้
        
        ผลของการรักษาของยา
        
        ความร่วมมือของผู้ป่วยในการกินยา
        
        อาการข้างเคียงของยาที่เกิดขึ้น
        
        ปฏิกิริยาของยากับยาตัวอื่น ๆ ที่อาจมาเสริมฤทธิ์กัน
        
        อาการแสดงของการติดเชื้อ
        
        (6) ให้ความรู้กับผู้ป่วยและญาติเกี่ยวกับการปฏิบัติตัว
    - - 1) Conventional antidepressant
        
        (1) Monoamine Oxidase inhibitors (MAOI)
        
        (2) Tricyclic antidepressants
        
        ข้อบ่งใช้
        
        (1) โรคซึมเศร้า
        
        (2) อาการซึมเศร้าที่เกิดจากยา
        
        (3) อาการซึมเศร้าที่พบร่วมกับโรคทางจิตเวชอื่น ๆ
        
        (4) โรคประสาทกลัวที่มีอาการ Panic บ่อย ๆ นอนไม่หลับ
        
        (5) อาการปัสสาวะรดที่นอน (Enuresis) ในเด็ก
        
        ผลข้างเคียง
        
        (1) ง่วงนอน คอแห้ง ท้องผูก ถ่ายปัสสาวะออกช้า
        
        (2) ผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง
        
        (3) ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด
        
        (4) อาจมีสมรรถภาพทางเพศลดลง
        
        5) อาจมีอาการง่วงนอน และน้ำหนักเพิ่มขึ้น
        
        (6) ยากลุ่ม TCAs มีปฏิกิริยากับยาตัวอื่นโดยมีฤทธิ์เป็น Antagonism ของยาในกลุ่ม Anti hypertension และอาจทำให้เกิดพิษในผู้ที่เคยใช้ยาในกลุ่ม MAOIs ได้
        
        (7) ถ้าได้ยากลุ่ม TCAs เกินขนาด 10-20 เท่าของปริมาณปกติ
        
        (8) ยากลุ่ม MAOIs อาจกระตุ้นให้เกิดอาการ คลุ้มคลั่ง (Mania) ได้
      - 2) Secondary generation antidepressants
        
        (1) Bicyclic antidepressants
        
        Zimelidine (Zelmid),
        
        Viloxazine (Vivalan)
        
        (2) Tetracyclic antidepressants
        
        Maprotiline (Ludiomil),
        
        Mianserin (Talvon)
        
        การพยาบาล
        
        (4) ยาในกลุ่ม TCAs สังเกตผลของการรักษาเมื่อผู้ป่วยได้รับยาไปประมาณ 2-3 สัปดาห์ ควรได้รับการตรวจหาระดับยาในกระแสเลือด
        
        (5) ให้คำแนะนำผู้ป่วยในเรื่องต่าง ๆ ดังนี้
        
        รับประทานยาตามแพทย์สั่งไม่ควรปรับขนาด หรือหยุดยาเอง
        
        หลีกเลี่ยงยาหรือสารต่าง ๆ ทีมาเสริมฤทธิ์ของยา
        
        กรณีที่รักษาด้วยยาในกลุ่ม MAOIs ให้หลีกเลี่ยงอาหารที่มี Tyramine
        
        หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายอย่างรุนแรงในสภาพอากาศที่ร้อนจัด
        
        ถ้าต้องได้รับการรักษาอื่น ๆ ต้องแจ้งให้ผู้รักษารู้ว่ากำลังใช้ยากลุ่ม MAOIs
        
        (3) ตรวจสอบและติดตามการมีปฏิกิริยาร่วมกับยาตัวอื่น ๆ ของยาในกลุ่มนี้
        
        (2) สังเกตและบันทึกอาการข้างเคียงต่างๆ ที่เกิดขึ้น
        
        (1) รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับระดับอารมณ์ซึมเศร้าของผู้ป่วยและความคิดฆ่าตัวตาย