Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ยาทางจิตเวช - Coggle Diagram
ยาทางจิตเวช
ยารักษาอาการทางจิต
มีกี่กลุ่มอะไรบ้าง
กลุ่มเก่า ยารักษาอาการทางจิตกลุ่มเดิม (FGAs)มี 4 กลุ่ม คือ
Phenothiazine
Thioxanthene
Butyrophenone
Diphenylbutylpiperidine
กลุ่มใหม่ ยารักษาอาการทางจิตกลุ่มใหม่ (SGAs)
Clozapine
Risperidone
Olanzapine
Quetiapine
Ziprasidone
Aripiprazole
Paliperidone
Amisulpride
Lurasidone
-
ผลข้างเคียง
Extrapyramidal side effects (EPS) คือเป็นผลข้างเคียงจากยารักษาอาการทางจิตที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะจากการใช้ยารักษา อาการทางจิตกลุ่มที่มี potency สูง เกิดจากการที่ยาไปยับยั้งการทำงานของ dopamine
receptor ที่ nigrostriatal pathway ประกอบด้วย
1.acute dystonia คืออาการบิดเกร็งอย่างทันทีของกล้ามเนื้อในร่างกาย ทำให้มีอาการลิ้นแข็ง พูด
หรือกลืนลำบาก ตาเหลือก คอบิดหรือ หลังแอ่น
- Akathisia คืออาการ กระวนกระวายใจ กระสับกระส่าย ไม่สามารถอยู่นิ่งได้ อาจต้องขยับแขน
ขา เดินไปมา หรือเคลื่อนไหวตลอดเวลา มักเกิดในช่วง 2-3 สัปดาห์แรกของของการได้รับยา
- Parkinsonismคืออาการ กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง มี cogwheel rigidity สั่น เคลื่อนไหวช้า
พบ perioral tremor ได้บ่อย
- Tardive dyskinesia คืออาการ ผู้ป่วยจะมีการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อที่มากกว่าปกติและเกิดขี้น ซ้ำๆโดยไม่ตั้งใจโดย มีอาการสำคัญที่เรียกว่า buccolinguomasticatory triad คือ อาการดูดหรือขมุบขมิบปาก
-
-
ยาคลายเครียดและวิตกกังวล
-
-
ผลข้างเคียง
- Lorazepam ผลข้างเคียง
- เวียนหัว ง่วงซึม
- รู้สึกอ่อนเพลีย ไม่มีแรง รู้สึกคล้ายจะเป็นลม
- ขาดสมดุลในการสื่อสาร เช่น พูดจาเลอะเลือน สับสน
- Diazepam ผลข้างเคียง
- หายใจลำบาก หรือกลืนลำบาก พูดลำบาก
- สับสน มึนงง
- รู้สึกซึมเศร้า วิงเวียน รู้สึกเหมือนจะหมดสติ
- อารมณ์เปลี่ยนแปลงไป
- รู้สึกตื่นเต้นมากกว่าปกติ หรือมีพฤติกรรมก้าวร้าว
-
ยาควบคุมอารมณ์
มีกี่กลุ่มอะไรบ้าง
Mood stabilizing drugs
- Lithium
- Valproate
- Carbamazepine
- Lamotrigine
-
ผลข้างเคียง
1.Lithium ผลข้างเคียง ที่พบได้บ่อยได้แก่ กระหายน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อย มือสั่น ชนิด fine tremor หนักตัวเพิ่ม ขึ้น มีสิว ผมร่วง คลื่นนไส้ ท้องเสีย
ผลข้างเคียงทีรุนแรง ได้แก่
- ผลต่อระบบต่อมไร้ท่อ ซึ่งมักส่งผลเพียงชั่วคราว โดยส่วนใหญ่พบเป็น hypothyroidism นอกจากนี้ยังพบการเพิ่มสูงขึ้น ของ thyroid-stimulating hormone (TSH)
- ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของ T wave แบบชั่ว คราวโดยอาจเกิดเป็น T wave flattening หรือ inversion นอกจากนี้ยังกดการทำงานของ sinus node ทำให้เกิด sinus node dysfunction ได้
- ผลต่อไต ในรายที่ไ ด้รับ lithium ต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน อาจทำให้เกิด interstitial fibrosis และอาจเกิดไตวายได้ในบางราย นอกจากนี้ยังทำให้เกิด nephrotic syndrome และ renal tubular acidosis ได้อีกด้วย - ผลต่อการตั้งครรภ์ การได้รับ lithium ในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์อาจทำให้ ทารกเกิด Ebstein’s anomaly ได้
- Valproate
- ผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง เช่น สั่น เวียนศีรษะ ตากระตุก กล้ามเนื้อเสียการทรงตัว ผมร่วง ผลต่อระบบทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ปวดท้อง ท้องอืด เบื่ออาหาร
- ผลต่อระบบเลือด ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ (Trombocytopenia)ระบบประสาทและกล้ามเนื้อ: สั่น อ่อนแรง มองเห็นภาพซ้อน (diplopia) ตามัว/มองภาพไม่ชัดน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น
-
-