Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่5 การใช้ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท, สารสื่อประสาท - Coggle Diagram
บทที่5 การใช้ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท
ระบบประสาทอัตโนมัติ (AutonomicNervousSystem)
ส่วนหนึ่งของระบบประสาทส่วนนอก (Peripheral Nerve)
Autonomic nerve
มีเซลประสาทเชื่อมโยงกับหวัใจ หลอดเลือด กล้ามเนื้อเรียบ ต่อมไรท่อและอวัยวะอื่นๆ ควบคุมไม่ได้
Somatic nerve
่สั่งงานได ้เป็นระบบ peripheral Nerveที่เราใชง้านเป็นประจำ ในการดำรงชีวิต เช่น ตาดู หู ฟัง ยิ้ม
ระบบประสาทอัตโนมัติออกเป็น 2ระบบย่อย
ระบบประสาทพาราซิมพาเธติค(Parasympathetic) ยับยั้ง Cholinergic system
ระบบประสาทซิมพาเธติค(Sympathetic) กระตุ้น Adrenergic system
Cholinergic drug
Nicotinic Cholinergic Agents
กระตุ้น sympathetic และ parasympathetic และมีผลต่อ CNS
เกิด euphoria เคลิ้มฝัน
Muscarinic Cholinergic Agents
acetylcholineและอนุพันธุ์
pilocarpine
Muscarinic Receptor Antagonist หรือ AnticholinegicDrugs
ผลต่อหัวใจและหลอดเลือด
atropine ความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจสูงขึ้น ใช้เป็น ยาช่วยชีวิต
ผลต่อตา
ม่านตาขยาย ใช้ในการรักษาโรคทางตาเรียกว่า Mydriatics
ผลต่อระบบทางเดินหายใจ
ยับยั้ง secretion ใช้ขยายหลอดลม
ผลต่อกล้ามเนื้อเรียบ
ลดการบีบตวัของกระเพาะอาหาร ลด secretion
ต่อมเหงื่อ
อุณหภูมิกายสูงขึ้น ลดการขับเหงื่อ หน้าแดง
ใช้แก้พิษจากเห็ด และแก้พิษยาฆ่าแมลง
ใช้ในการระงับความรู้สึก
Adrenergic Antagonist
ยาที่มีผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง
Sedative and hypnotics
Psychotherapeutic agents
Adrenergic Agents
Adrenomimeticagents
Indirectly acting drugs
กระตุ้น adrenergic nerve ใหหลั่ง norepinephrine
Directly action drug
ออกฤทธิ์ที่ Adrenoceptors ของ sympathetic effector cells
Adrenoceptors ทำหน้าที่จับ norepinephineหรือ epinephrine
Mixed-acting drugs
ออกฤทธิ์ทั้ง direct และ indirect
มีผลต่อระบบประสาท sympathetic
Adrenergic receptors
α-receptor
α1-receptor
กระตุ้นให้หลอดเลือดบีบตัว
α2-receptor
ยับยั้งการหลั่ง norepinephrine เมื่อมากพอแล้ว
β-receptor
β2-receptor
ให้ผลการยับยั้ง
β3-receptor
พบที่ adipose tissue ไวต่อ norepinephrine มากกวา่ epinephrine 10 เท่า
ดื้อต่อการ block ของ propanolol
β1-receptor
กล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวเร็วและแรง
สารสื่อประสาท
Adrenaline/Epinephine
มีฤทธิ์กระตุ้นทั้ง αและβadrenergic receptors เป็น vasopressorทำให้ความดันโลหิตขึ้น
ใช้กระตุ้นการเตน้ของหัวใจ ในรายที่หัวใจหยุดทำงาน (Shock)
Norepinephrine
มีฤทธิ์กระตุ้น α-receptor มีฤทธิ์ กระตุ้นน้อยกว่า epinephrine
ใช้ในผู้ป่วยความดันตกกรณีช็อคหรือระหว่างดมยาสลบ
Dopamine
เป็นสารสื่อประสาทในสมอง
norepinephrine
epinephrine
ออกฤทธิ์กระตุ้น β1-receptor
ฉีดเพื่อ แก้ปัญหา ความดันตกอย่างรวดเร็ว (shock)
ยากลุ่มβ2agonist
salbutamol, terbutaline, procaterol, fenoterol
จำเพาะต่อ β2 receptor