Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

บทที่ 3 ยากดภูมิคุ้มกัน (Immunosuppressive agents) image - Coggle…

- - - - Cyclosporine A ( CsA)
        
        Clinical use
        
        acute graft rejection
        
        ผู้ป่วยที่ปลูกถ่ายไต ปอดและตับโดยนิยมให้ร่วมกับยากลุ่ม Corticosteroids agents หรือ mTOR inhibitor
        
        GVHD
        
        ปลูกถ่ายไขกระดูกโดยนิยมให้ร่วมกับ Corticosteroids
        
        โรคภูมิคุ้มกันต้านตัวเอง
        
        RA, โรคเรื้อนกวาง (psoriasis) และม่านตาอักเสบ (uveitis)
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        พิษต่อไต (nephrotoxicity) ขึ้นกับขนาดยาที่ให้และระดับยาในเลือด
        
        พิษต่อระบบประสาท (neurotoxicity) เช่นแขนขาชาสัน (tremor)
        
        อาจทำให้BP สูง,น้ำตาลในเลือดสูง,ไขมันในเลือดสูงการทำงานของตับผิดปกติ,เหงือกบวม และขนดก
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        ยา
        
        ยับยั้งเอนไซม์ calcineurin
        
        ยับยั้งการสร้างและการหลั่ง IL-2 จาก T cell
        
        กระตุ้นการแบ่งตัว สร้าง cancer cell
      - Tacrolimus
        
        Clinical use
        
        ใช้แทน Cyclosporin ในการรักษาผู้ป่วยที่ได้รับorgan transplantation
        
        เนื่องจากมีผลข้างเคียงน้อยกว่าและลดขนาดของยา corticosteroids ที่ใช้ร่วมด้วยได้
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        พิษต่อระบประสาทซึ่งพบได้บ่อยกว่า Cyclosporin เช่นปวดศีรษะสั่น (trernor) นอนไม่หลับและซัก
        
        ผมร่วง
        
        คล้ายกับ Cyclosporin แต่ยาไม่ทำให้เหงือกหนาและขนดกยา
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        ออกฤทธิ์เหมือนกับ Cyclosporin แต่เป็นยาใหม่กว่า Cyclosporin และฤทธิ์แรงกว่า Cyclosporin 100 เท่า
  - - - Azathioprine
        
        Clinical use
        
        โรคภูมิคุ้มกันต้านตัวเอง: RA ที่ไม่ตอบสนองต่อยาอื่น, SLE, AIHA และ ITP
        
        Acute graft rejection จากการปลูกถ่ายไตและตับแบบ triple therapy (โช้ร่วมกับ Corticosteroids และ Cyclosporin)
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        กดไขกระดูกทำให้เม็ดเลือดขาวหรือเกร็ดเลือดต่ำ
        
        คลื่นไส้, อาเจียน, เกิดพิษต่อตับเมื่อใช้ในขนาดสูง
        
        ตัวเหลือง, ตาเหลือง, ผมร่วง, กล้ามเนื้ออ่อนแรง, เพลีย, ผืน
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        ยับยั้งการสร้าง DNA, RNA และโปรตีน
        
        ยามี active metabolite คือ6-thioinosinic acid purine
        
        ยับยั้งการสร้าง Purine
        
        Cancer cell ไม่สามารถแบ่งตัวสร้าง DNA ได้
      - Sirolimus / Everolimus
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        ยับยั้ง mTOR (เอนไซม์สำคัญต่อการออกฤทธิ์ของ IL-2)
        
        ยับยั้งการเจริญและแบ่งตัวของ T cell
        
        ยับยั้งการตอบสนองของ T cell ต่อ IL-2 Cancer cell
        
        Clinical use
        
        ใช้กดระบบภูมิคุ้มกัน
        
        Acute graft rejection (โปรวมกับ Corticosteroids และ Cyclosporin)
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        กดไขกระดูก, เกร็ดเลือดและเม็ดเลือดขาวต่ำ, ซีด, เสี่ยงติดเชื้อง่าย
        
        หากใช้ยา Sirolimus ร่วมกับ Cyclosporine จะเป็นพิษต่อไตและมีภาวะไขมันในเลือดสูง
        
        ภาวะโพแทสเซียมต่ำในเลือด
      - Mycophenolate mofetil
        
        Clinical use
        
        Acute graft rejection
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        กดไขกระดูกทำให้เม็ดเลือดขาวหรือเกร็ดเลือดต่ำ
        
        ความผิดปกติของระบบประสาทส่วนกลาง
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        ยับยั้งเอนไซม์ iosine monophosphate dehydrogenase
        
        ยั้งยับ การสร้าง DNA,RNAและโปรตีน
        
        ยับยั้งการแบ่งตัวของ Bและ T lymphocytes
      - Leflunomide
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        ยับยั้งการสังเคราะห์ pyrimidine
        
        ยับยั้งการสร้าง DNA, RNA ของ Cancer cell
        
        Cancer cell ไม่สามารถแบ่งตัว / สร้างได้
        
        ต้านการอักเสบ + ยับยั้งการเจริญเติบโตของ cancer cell
        
        Cancer cell ไม่สามารถแบ่งตัว / สร้างได้
        
        Clinical use
        
        รักษา RA
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        กดไขกระดูก, เกร็ดเลือดต่ำ, เม็ดเลือดขาวต่ำ, เสี่ยงติดเชื้อง่าย
        
        พิษต่อตับ พิษต่อไต ต่อทารกในครรภ์
  - - - Clinical use
        
        เป้องกันและรักษา Transplant rejection, GVHD ในการปลูกถ่ายไขกระดูก
        
        หมายเหตุ: จะใช้ขนาดที่แตกต่างกันไปขนาดสูงในระยะแรกและค่อย ๆ ลดขนาดยาลง ๆ
        
        กดอาการแสดงของโรคภูมิคุ้มกันเช่น SLE
      - ผลข้างเคียง :warning:
        
        ขึ้นกับขนาดและระยะเวลาในการใช้ยา
        
        เพื่อลดผลข้างเคียงควรใช้ร่วมกับยาอื่นเช่น Cyclosporine
        
        ใช้ระยะเวลานานจะส่งผลต่อร่างกายหลายระบบเช่น
        
        น้ำหนักตัวเพิ่ม
        
        Hypokalemia
        
        กล้ามเนื้อผ่อ / อ่อนแรง: โดยเฉพาะตนแขนต้นขาจากการสลายตัวของโปรตีน
        
        ติดเชื้อง่าย
        
        metabolic acidosis
        
        Buffalo hump: การสะสมของไขมันบริเวณใบหนาและแกนกลางของลำตัว
        
        อารมณ์แปรปรวน
        
        คลื่นไส้อาเจียน
        
        เยื่อบุกระเพาะอาหารบาง
        
        กดการทำงานของต่อมหมวกไต
        
        ผื่นคัน
        
        มีกรดในกระเพาะอาหาร
        
        ระดับน้ำตาลในเลือดสูง
        
        ภาวะกระดูกพรุน
        
        ต้อกระจก, ความดันในลูกตาเพิ่ม
        
        ขนดก
        
        BP สูง
      - กลไกการออกฤทธิ์
        
        จับกับ steroid receptor ภายในเซลล์
        
        ยับยั้งการสร้าง mRNA ของโปรตีนยับยั้งการสร้าง Cytokind ต่าง ๆ
        
        Cancer cell ไม่สามารถสร้างและแบ่งตัวได้
        
        กดการทำงานของเซลส macrophage, T และ B lymphocyte
        
        Cancer cell ไม่สามารถสร้างและแบ่งตัวได้
        
        ยับยั้งการแบ่งตัวของ lymphocyte
        
        Cancer cell ไม่สามารถสร้างและแบ่งตัวได้
  - - - Anti-TNF -α antibody:Adalimumab, Infliximab, Golimumab, Certolizumab pegol
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        กดไขกระดูก, เสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่ายเช่น วัณโรคหรือติดเชื้อทางเดินหายใจ
        
        พบปฏิกิริยาบริเวณที่ฉีดยาแช่นผื่นแดงคันปวดหรือบวม
        
        อาจพบ: ปวดศีรษะปวดท้องคลื่นไส้อาเจียน
        
        Clinical use
        
        รักษา RA รวมกับยา Methothexate (ในผู้ที่ไม่ตอบสนองต่อกลุ่มยา DMARDs)
        
        รักษา Crohn's disease ที่ไม่ตอบสนองต่อยาอื่น
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        จับกับTNF-α
        
        ลดการหลั่ง IL-1, IL-6 ,เพิ่มการสงเม็ดเลือดขาวไปยังบริเวณที่อักเสบ
        
        ลดการเกิดการอักเสบ
        
        การแบ่งตัว / สร้างบนผิว T cell ลดลง
      - Anti-IgE mAbs:Omalizumab
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        ปิดกั้นการจับของ IgEกับ FC receptor
        
        ลดการหลัง lgE-mediated hypersensitivity reaction type |
        
        ลดการเกิดการอักเสบ
        
        การแบ่งตัว / สร้าง cancer cell ลดลง
        
        Clinical use
        
        รักษา Allergic asthma ในผู้ที่ไม่ตอบสนองต่อ steroids ชนิดสูดพ่น
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        อาจเกิด Anaphylactic reaction, เสี่ยงต่อการติดเชื้อไวรัสเพิ่มขึ้น, อาจเหนี่ยวนำทำให้เกิดมะเร็งได้, ปวดศีรษะหรือบริเวณที่ฉีดยา
      - Anti-CD2:Alefacept
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        จับกับ CD2 บนผิว T cell
        
        ยับยั้งการแบ่งตัวของ T cell ,ทำลาย T cell
        
        T cell ในเลือดลดลง
        
        การแบ่งตัว / สร้างบนผิว T cell ลดลง
        
        Clinical use
        
        รักษา Psoriasis, ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วย HIV
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        Cytokine release syndrome: ไข้, หนาวสั่น, ปวดกล้ามเนื้อ, ติดเชื้อได้ง่าย
      - Anti-lymphocyte globulin (ATG): Lymphoglobulin, Thymoglobulin
        
        Clinical use
        
        รักษา Acute transplant rejection จากการปลูกถ่ายไต (ใช้ร่วมกับยากดภูมิคุ้มกันอื่น ๆ )
        
        รักษาโรคไขกระดูกฝ่อ
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        ไข้,หนาวสั่น
        
        ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ,เกล็ดเลือดต่ำ
        
        เป็นตุ่มตามผิวหนัง
        
        ปวดขอ
        
        เสี่ยงติดเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        จับกับโมเลกุลบนผิว T cell
        
        ยับยั้งการแบ่งตัวของ T cell และเกิดการทำลาย T cell กดภูมิคุ้มกันแบบ cell-mediated immune response
        
        T cell ในเลือดลดลง
        
        การแบ่งตัว / สร้าง cancer cell ลดลง
      - Anti-IL-2 receptor antibody:Daclizumab , Basiliximab
        
        Clinical use
        
        ป้องกัน Acute graft rejection จากการปลูกถ่ายไต (โช้รวมกับยา cyclosporine และ Corticosteroids)
        
        กลไกการออกฤทธิ์
        
        ยับยั้ง IL-2
        
        ทำให้ lymphocyte ไม่ถูกกระตุ้น
        
        ภูมิคุ้มกันร่างกายร่างกายไม่ถูกกระตุ้น
        
        ร่างกายไม่ปฏิเสธ อวัยวะที่ปลูกถ่าย
        
        ผลข้างเคียง :warning:
        
        hypersensitivity reaction
- - - - เช่น rheumatoid arthritis, psoriasis หรือ SLE; severe systemic lupus erythematosus
      - นำมาใช้กดภูมิคุ้มกันที่เฉพาะเจาะจงเช่นป้องกันการเกิด Rh hemolytic diseases ในทารกแรก