Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การส่งเสริมสุขอนามัยและการพักผ่อนนอนหลับ - Coggle Diagram

- - - - เพื่อสร้างความมั่นใจ
        ในการอยู่รวมกับสังคมได้อย่างมีความสุข
    - - อายุ
      - เพศ
      - ภาวะสุขภาพ
      - การศึกษา
      - . เศรษฐกิจ
      - อาชีพ
      - ถิ่นที่อยู่
      - ภาวะเจ็บป่วย
      - สิ่งแวดล้อม
      - ขนบธรรมเนียมประเพณีและความเชื่อ
      - ความชอบ
    - - การพยาบาลตอนเช้าตรู่หรือเช้ามืด
      - การพยาบาลตอนเช้า
      - การพยาบาลตอนบ่ายหรือตอนเย็น
      - การพยาบาลตอนก่อนนอน
      - การพยาบาลเมื่อจำเป็นหรือเมื่อผู้ปุวยต้องการ
    - - การดูแลความสะอาดของผิวหนัง/ การอาบน้ำ (Bathing)
        
        การอาบน้ำที่ห้องน้ำ (Bathing in bath room)
        
        การอาบน้ำผู้ป่วยบนเตียงเฉพาะบางส่วน (Partial bath)
        
        การอาบน้ำผู้ป่วยบนเตียงชนิดสมบูรณ์ (Complete bed bath)
        
        การนวดหลัง (Back rub or back massage)
        
        จัดท่าให้ผู้ป่วยสุขสบาย
        
        ไม่นวดบริเวณที่มีการอักเสบ มีแผล กระดูกหัก ผู้ป่วยโรคหัวใจ ภาวะมีไข้ โรคผิวหนัง โรคมะเร็งระยะลุกลามแพร่กระจาย
        
        ไม่นวดแรงเกินไปจนผู้ป่วยเจ็บ
        
        นวดเป็นจังหวะสม่ำเสมอ
        
        เลือกใช้แป้งหรือโลชันหรือครีม เพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง
        
        ใช้เวลานวดประมาณ 5-10 นาที
        
        วิธีปฏิบัติ
        
        แนะนำตนเองบอกให้ผู้ป่วยทราบและอธิบายวัตถุประสงค์
        
        นำเครื่องใช้ต่างๆมาวางที่โต๊ะข้างเตียง กั้นม่านให้มิดชิด
        
        ล้างมือ
        
        นวดบริเวณหลังเรียงลำดับตามขั้นตอนดังนี้
        
        7.1Stroking เป็นการลูบตามแนวยาวใช้ฝ่ามือทั้งสองข้างวางที่
        บริเวณก้นกบ ค่อย ลูบขึ้นตามแนวกระดูกสันหลังจนถึงต้นคอ ให้น้ำหนักกดลงที่ปลายนิ้วแล้วอ้อมมาที่ไหล่ สีข้าง และตะโพกทำช้าๆเป็นจังหวะประมาณ 3-5 ครั้ง
        
        7.2Friction เป็นการใช้ฝ่ามือลูบแบบถูไปมาตามแนวยาวของ
        กล้ามเนื้อไหล่ (trapezins) กล้ามเนื้อสีข้าง (latissimus dorsi) ทั้งสองข้างนิ้วชิดกัน วางฝุามือทั้งสองข้างลงบนกล้ามเนื้อแล้วถูขึ้นลงสลับกันตามกล้ามเนื้อ ทำอย่างน้อย 12 ครั้ง
        
        7.3Kneading เป็นการบีบนวดกล้ามเนื้อ
        
        วิิธีที่ 1 วางนิ้วก้อย นิ้วนาง นิ้วกลาง และนิ้วชี้ แนบแนวกระดูกสันหลัง พร้อมปลายนิ้วหัวแม่มือบีบกล้ามเนื้อไข สันหลัง (erector spinous) เข้าหากัน ทำพร้อมกันทั้งสองมือ
        
        วิธีที่ 2 ใช้ปลายนิ้วหัวแม่มือ นิ้วชี้และนิ้วกลางทั้งสองมือกดและ
        บีบข้างกระดูกสันหลังเข้าหากันและคลายออกทำซ้้ำประมาณ 5-6 ครั้ง
        
        7.4 Beating เป็นการกำมือหลวม ทุบเบา บริเวณกล้ามเนื้อแก้มก้น (gluteal muscle) ใช้กำมือหลวม ทั้งสองข้างทุบเบา และเร็ว สลับขึ้นลงบริเวณกล้ามเนื้อแก้มก้น ทำอย่างน้อย 12 ครั้ง
        
        7.6 Clapping เป็นการใช้อุ้งมือตบเบา โดยห่อมือให้ปลายนิ้วชิดกัน
        ทั้งสองข้าง ให้เกิดช่องว่างตรงกลางฝ่ามือตบเบา สลับมือกันโดยกระดกข้อมือขึ้นลงทั่วบริเวณหลังทำซ้้ำประมาณ 10 ครั้ง
        
        7.7 Stroking ทำเหมือนข้อ 7.1 ทำซ้ำประมาณ 5-6 ครั้ง
        
        จัดท่านอนคว่ำและชิดริมเตียงด้านพยาบาลยืนมีหมอนเล็ก รองใต้หน้าอกศีรษะไปข้างใดข้างหนึ่ง มือเหยียดตรงไปตามลำตัวถ้านอนคว่ าไม่ได้ให้นอนตะแคง เพื่อให้ผู้ป่วยอยู่
        ในท่าที่สบายและพยาบาลนวดหลังได้สะดวก
        
        เลื่อนผ้าห่มมาบริเวณก้นกบ ปูผ้าเช็ดตัวทับบนผ้าห่ม ถ้านอนตะแคงให้ปู
        ผ้าเช็ดตัวตามแนวยาวบนหลังผู้ป่วย เพื่อป้องกันผ้าปูที่นอนเปื้อนและไม่ให้ผู้ป่วยรู้สึกอาย
        
        ทาแปูงหรือทาครีม หรือโลชั่น (เพียงอย่างเดียว)
        
        สวมเสื้อผ้าให้ผู้ป่วยและจัดให้นอนในท่าที่สบาย
        
        เก็บของเครื่องใช้ไปทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
        
        ลงบันทึกทางการพยาบาล
      - การดูแลความสะอาดปากและฟัน
        
        หลักการทำความสะอาดปากและฟัน
        
        แปรงฟันทุกซี่ ทุกด้าน นาน 5 นาที เพื่อขจัดคราบหินปูน และเศษอาหารในเวลาเช้า หลังอาหารทุกมื้อและก่อนนอน
        
        ผู้ป่วยที่มีปัญหาในช่องปาก มีแผล ปากแห้ง ไม่สามารถรับประทานอาหารและน้ำทางปากได้ ต้องทำความสะอาดปากและฟันให้ทุก 2 ชั่วโมง
        
        ผู้ปุวยที่ไม่รู้สึกตัว พยาบาลต้องทำความสะอาดปากและฟันให้เป็นพิเศษสำลีที่ใช้เช็ดทำความสะอาดต้องเปลี่ยนบ่อย
      - การดูแลความสะอาดของเล็บ
        
        แนะนำตัวและอธิบายให้ผู้ป่วยทราบวัตถุประสงค์
        
        ยกเครื่องใช้ไปที่เตียงผู้ปุวย จัดวางให้เรียบร้อยเพื่อสะดวกในการใช้
        
        คลี่ผ้าเช็ดตัวรองอ่างน้ำ แช่มือ หรือเท้าสักครู่ เพื่อให้เล็บและขี้เล็บอ่อนตัวช่วยให้ตัดเล็บและแคะสิ่งสกปรกที่เล็บออกได้ง่ายขึ้น
        
        ใช้ผ้าเช็ดตัวถูสบู่พอกขัดตามซอกเล็บ ง่ามนิ้ว ถ้าเล็บสกปรกมากอาจใช้ปลายตะไบแคะสิ่งสกปรกออก
        
        ยกอ่างน้ำออก เช็ดมือหรือเท้าให้แห้ง
        
        ปูกระดาษรอง ตัดเล็บให้ปลายเล็บตรงและข้างไม่โค้งไม่ตามซอกเล็บ
        ปลายเล็บควรปล่อยให้ยาวกว่าปลายนิ้ว เล็บหัวแม่เท้า ซึ่งอาจทำให้เกิดเล็บขบได้ง่ายการตัดเล็บสั้นเกินไป
        
        ใช้ตะไบถูเล็บให้ขอบเล็บเรียบ เพื่อป้องกันผิวหนังเกิดแผลถลอกจากการขีดข่วนของเล็บ
        
        เปลี่ยนน้ำ ล้างมือหรือล้างเท้าอีกครั้งหนึ่ง เช็ดให้แห้ง
        
        เก็บของใช้ไปทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย เก็บเศษเล็บทิ้งในถังขยะติดเชื้อ กรรไกรตัดเล็บและตะไบเล็บ ทำความสะอาดด้วยสำลีชุบ แอลกอฮอล์70%
        
        ลงบันทึกทางการพยาบาล
      - การดูแลความสะอาดของตา
        
        แนะนำตัวและอธิบายให้ผู้ป่วยทราบ
        
        ยกของใช้ไปที่เตียงผู้ป่วย จัดวางให้สะดวกในการใช้
        
        จัดให้ผู้ปุวยนอนนอนตะแคงด้านที่ต้องการทำความสะอาด เพื่อป้องกันมิให้น้ำยาและสิ่งสกปรกจากตาข้างที่ต้องการทำความสะอาดไปปนเปื้อนตาอีกข้างหนึ่ง
        
        ใส่ถุงมือสะอาด เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อโรค
        
        ใช้ส าลีชุบ 0.9% NSS พอหมาด เช็ดจากหัวตาไปหางตา ถ้าขี้ตาแห้งติดหนังตาหรือขนตา
        
        พลิกตัวผู้ป่วยตะแคงด้านตรงข้าม และทำความสะอาดตาอีกข้างหนึ่งด้วย วิธีเดียวกัน
        
        สังเกตลักษณะและจำนวนของขี้ตา รวมทั้งสภาพของตาว่าบวม แดง หรือไม่เพื่อประเมินสภาพของตา ถ้าพบสิ่งผิดปกติจะได้แก้ไขต่อไป
        
        เก็บของใช้ทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย สำลีทิ้งลงถังขยะติดเชื้อ
        
        ลงบันทึกทางการพยาบาล
      - การดูแลทำความสะอาดของหู
        
        แนะนำตัวและอธิบายให้ผู้ป่วยทราบวัตถุประสงค์
        
        ยกเครื่องใช้ไปที่เตียงของผู้ป่วยจัดวางให้สะดวกในการใช้
        
        จัดผู้ป่วยให้อยู่ในท่านอนหงาย เอียงศีรษะไปด้านใดด้านหนึ่งเพื่อจัดท่าที่เหมาะสม
        
        สวมถุงมือ และmask
        
        ใช้สำลีชุบ 0.9% NSS หรือน้ำสะอาด เช็ดทำความสะอาดในช่องหู ใบหู และหลังใบหู แล้วเช็ดด้วยผ้าสะอาดจนแห้ง
        
        เก็บของใช้ไปท ำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
        
        ลงบันทึกทางการพยาบาล
      - การดูแลทำความสะอาดของจมูก
        
        แนะนำตัวและอธิบายให้ผู้ป่วยทราบวัตถุประสงค์
        
        ยกเครื่องใช้ไปที่เตียงของผู้ป่วยจัดวางให้สะดวกในการใช้
        
        จัดผู้ป่วยให้อยู่ในท่านอนหงาย ศีรษะสูง (ถ้าไม่มีข้อห้าม)เพื่อจัดท่าที่
        เหมาะสม
        
        สวมถุงมือ และmask
        
        ใช้สำลีชุบเบนซินเช็ดคราบพลาสเตอร์ออก และเช็ดส่วนที่เป็นยางเหนียวของพลาสเตอร์บนผิวหนังออกให้หมด เช็ดด้วยสำลีชุบน้ำเกลือ
        
        ใช้ไม้พันสำลีชุบน้ำหรือ 0.9% NSS บีบพอหมาด เช็ดในรูจมูกเบา
        โดยรอบ ถ้ามีสายคาที่จมูกอยู่ ให้เช็ดรอบสายที่คาอยู่ในจมูก
        
        ถ้ามีสายที่คาในรูจมูก ใช้ผ้าก๊อซเช็ดสายที่คาในจมูกส่วนที่อยู่นอกจมูก
        รวมทั้งบริเวณจมูกให้สะอาดและแห้ง
        
        เก็บของใช้ไปทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
        
        ลงบันทึกทางการพยาบาล
      - การดูแลความสะอาดของเส้นผมและหนังศีรษะ
        
        แนะนำตัวและอธิบายให้ผู้ป่วยทราบวัตถุประสงค์
        
        วางของใช้บนรถเข็นสระผมเคลื่อนที่ นำไปที่เตียง จัดวางเครื่องใช้ให้สะดวกแก่การหยิบใช้
        
        จัดผู้ป่วยนอนหงายทแยงมุมกับเตียง ให้ศีรษะอยู่ริมเตียง นำผ้าเช็ดตัวม้วนกลมรองไว้ใต้คอผู้ป่วย
        
        รองผ้าเช็ดตัววางบนผ้าม้วนกลม แล้วรองผ้ายางบนผ้าเช็ดตัวผืนนั้น เพื่อช่วยซับน้ำหากหกไหลเลยผ้ายางออกไป และใช้เช็ดผมเมื่อสระเสร็จแล้ว
        
        เลื่อนรถสระผมฯ เทียบกับขอบเตียงวางศีรษะผู้ป่วยบนผ้าผืนที่ม้วนรองใต้คอจัดชายผ้ายางให้ลงในอ่างล้างผม
        
        ใช้หวีหรือแปรงสางผมให้ทั่ว ส าหรับผู้ป่วยที่ผมสกปรกมากและยุ่ง
        เป็นสังกะตังให้ใช้น้ำมันมะกอกชโลมก่อนสระ
        
        ใช้สำลีชุบน้ำบีบให้หมาดใส่หูข้างละก้อน ป้องกันน้ำเข้าหู และใช้ผ้าเช็ดหน้าผืนเล็กชุบน้ำบิดให้หมาด
        
        ใช้แก้วน้ำตักน้ำราดผมพอเปียก เทแชมพูใส่มือถูกัน
        
        ใช้แก้วน้ำตักน้ าราดผมให้ทั่ว โดยราดน้ำที่ละครึ่งศีรษะ ใช้มือลูบฟอง
        ยาสระผมจนหมด ทำการสระผมอีกครั้ง
        
        ปลดผ้ายางออกจากคอผู้ป่วย รวบลงอ่างสระผม ใช้ผ้าเช็ดตัวผืนที่รองใต้ผ้ายางสระผม เช็ดผมให้หมาดพันรวบผม
        
        รวบปลายผมบิดให้หมาด เอาสำลีออกจากหู และคลี่ผ้าปิดตาทำเป็น
        สามเหลี่ยมโดยเอาสายผ้าแต่ละข้างเช็ดใบหู
        
        ใช้เครื่องเป่าผม เป่าผมให้แห้ง หวีผมให้ได้ทรง ถ้าผมยาวควรรวบผมมัดให้เรียบร้อย
        
        เก็บของใช้ไปทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย เศษผมและสำลีห้ามทิ้งลงอ่างล้างมือเด็ดขาด
        
        ลงบันทึกทางการพยาบาล
      - การทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกของชายและหญิง
        
        การทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกของผู้ชาย (Perineal care of male) เป็นการทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกและบริเวณใกล้เคียง
        
        ขาหนีบ ฝีเย็บ และ
        บริเวณทวารหนัก
        
        การทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกของผู้หญิง (Perineal care of female) เป็นการทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกและบริเวณใกล้เคียง
        
        ขาหนีบ ฝีเย็บ
        และบริเวณทวารหนัก
      - กระบวนการพยาบาลในการส่งเสริมสุขอนามัยส่วนบุคคลของผู้ป่วย
        
        การประเมินผู้ป่วย (Health assessment)
        
        การวินิจฉัยทางการพยาบาล (Nursing diagnosis)
        
        การวางแผนการพยาบาล (Planning)
        
        การปฏิบัติการพยาบาล (Implementation)
        
        การประเมินผลการพยาบาล (Evaluation)
- - - - ผลกระทบต่อจิตใจและอารมณ์
      - ผลกระทบต่อสติปัญญาและการรับรู้
      - ผลกระทบทางสังคม
    - - 1) ช่วงหลับธรรมดา (Non-rapid eye movement sleep: NREM)
        
        ระยะที่ 1 (เริ่มมีความง่วง)
        
        ระยะที่ 2 (หลับตื้น)
        
        ระยะที่ 3 (หลับปานกลาง)
        
        ระยะที่ 4 (หลับลึก)
      - 2) ช่วงหลับฝัน (Rapid eye movement sleep: REM)
  - - - ปัจจัยส่วนบุคคล
        
        อายุ
        
        เพศ
      - ความไม่สุขสบาย
        
        ความเจ็บปวด
        
        การใส่สายยางและท่อระบายต่างๆ
        
        ท่านอนที่ไม่เหมาะสม
        
        อาการคลื่นไส้ อาเจียน
        
        ภาวะไข้หลังผ่าตัด
      - ความวิตกกังวล
    - - เสียง
      - อุณหภูมิ
      - แสง
      - ความไม่คุ้นเคยต่อสถานที่สิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาล
      - กิจกรรมการรักษาพยาบาล
      - อาหาร
      - ยา
  - - - การนอนหลับไม่เพียงพอชั่วคราว
      - การนอนหลับไม่เพียงพอระยะสั้น
      - การนอนหลับไม่เพียงพอแบบเรื้อรัง
    - - ความผิดปกติของการตื่น
      - ความผิดปกติที่เกิดขึ้นในช่วงจากหลับมาตื่น หรือจากตื่นมาหลับ
      - กลุ่มอาการที่เกิดขึ้นขณะหลับชนิดที่มีการกรอกตา
      - กลุ่มอื่น ๆ
    - - ผลจากการนอนไม่เพียงพอในการนอนชนิด NREM
        
        เมื่อยล้า คลื่นไส้ อาเจียน ท้องผูก เวียนศีรษะ ทนต่อความเจ็บปวดได้ลดลง กล้ามเนื้อคออ่อนแรง ภูมิต้านทานลดลง ระดับความรู้สึกตัวบกพร่อง
      - ผลจากการนอนไม่เพียงพอในการนอนชนิด REM
        
        ความคิดบกพร่อง
        การรับรู้บกพร่อง ประสาทหลอน
      - ผลในภาพรวมจะทำให้การทำงานของร่างกายขาดประสิทธิภาพจากร่างกาย
        อ่อนล้า และขาดสมาธิ