Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การส่งเสริมสุขอนามัยเเละการพักผ่อนนอนหลับ - Coggle Diagram

- - - - ชนิดของการอาบน้ำ แบ่งตามสภาวะของผู้ป่วย
        
        การอาบน้ำผู้ป่วยบนเตียงเฉพาะบางส่วน (Partial bath) เป็นการ
        ทำความสะอาดร่างกายผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตัวเองได้บ้าง ไม่สามารถอาบน้ำเช็ดตัวได้ครบทุกส่วน เช่น เเผ่นหลัง
        
        การอาบน้ำผู้ป่วยบนเตียงชนิดสมบูรณ์ (Complete bed bath)เป็นการทำความสะอาดร่างกายโดยการอาบน้ำเช็ดตัวให้ผู้ป้วยที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ทั้งหมดหรือผู้ป่วยที่จำกัดการเคลื่อนไหวบนเตียง
        
        การอาบน้้ำที่ห้องน้ำ (Bathing in bath room/ Shower) เป็นการช่วยเหลือผู้ป่วยไปทำความสะอาดร่างกายในห้องน้ำ โดยส่วนใหญ่เป็นการใช้ฝักบัว หรือตักอาบ
      - การนวด(Back rub or back massage)
        
        มักจะทำหลังจากการอาบน้้ำหรือก่อน
        นอน มีหลักการนวดหลัง ดังนี้
        
        ไม่นวดบริเวณที่มีการอักเสบ มีแผล กระดูกหัก ผู้ปุวยโรคหัวใจ ภาวะมีไข้ โรค
        
        ผิวหนัง โรคมะเร็งระยะลุกลามแพร่กระจาย
        
        ไม่นวดแรงเกินไปจนผู้ป่วยเจ็บ
        
        จัดท่าผู้ป่วย
        
        นวดเป็นจังหวะสม่ำเสมอ
        
        เลือกใช้แป้งหรือโลชันหรือครีม เพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง
        
        ใช้เวลานวดประมาณ 5-10 นาที
        
        จุดประสงค์
        
        ป้องกันแผลกดทับ
        
        ให้กล้ามเนื้อคลายตัว
        
        กระตุ้นการไหลเวียนโลหิต
        
        กระตุ้นผิวหนังและต่อมเหงื่อให้ทางานดีขึ้น
        
        สังเกตความผิดปกติของผิวหนังบริเวณหลัง
        
        วิธีปฏิบัติ
        
        4 จัดท่านอนคว่ำและชิดริมเตียงด้านพยาบาลยืนมีหมอนเล็ก รองใต้หน้าอกศีรษะไปข้างใดข้างหนึ่ง มือเหยียดตรงไปตามลาตัวถ้านอนคว่่ำไม่ได้ให้นอนตะแคง
        
        5 เลื่อนผ้าห่มมาบริเวณก้นกบ ปูผ้าเช็ดตัวทับบนผ้าห่ม ถ้านอนตะแคงให้ปู
        ผ้าเช็ดตัวตามแนวยาวบนหลังผู้ป่วย เพื่อป้องกันผ้าปูที่นอนเปื้อนและไม่ให้ผู้ป่วยรู้สึกอาย
        
        3 ล้างมือ
        
        6 ทาแป้งหรือทาครีม หรือโลชั่น (เพียงอย่างเดียว)
        
        2นำเครื่องใช้ต่างๆ มาวางที่โต๊ะข้างเตียง กั้นม่านให้มิดชิด
        
        7 นวดบริเวณหลังเรียงลำดับตามขั้นตอนดังนี้
        
        1 Stroking
        
        2 Friction
        
        3 Kneading
        
        4 Beating
        
        5 Hacking
        
        6 Clapping
        
        7 Stroking
        
        1 แนะนำตนเองบอกให้ผู้ป่วยทราบและอธิบายวัตถุประสงค์
        
        8สวมเสื้อผ้าให้ผู้ปุวยและจัดให้นอนในท่าที่สบาย
        
        9เก็บของเครื่องใช้ไปทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
        
        10 ลงบันทึกทางการพยาบาล
      - การลูบตัวลดไข้
        
        วัตถุประสงค์
        
        ช่วยกระตุ้นให้การไหลเวียนของโลหิตและอวัยวะทางานดีขึ้น
        
        ช่วยให้ประสาทคลายความตึงเครียด ผ่อนคลาย และลดอาการกระสับกระส่าย
        
        ลดอุณหภูมิในร่างกาย ช่วยป้องกันอาการชักเนื่องจากไข้สูงได้
    - - วัตถุประสงค์
        
        กำจัดกลิ่นปาก ลมหายใจสดชื่น ป้องกันฟันผุ
        
        ลดการอักเสบของเหงือก กระพุ้งแก้ม
        
        ปากและฟันสะอาด มีความชุ่มชื่น
        
        สังเกตฟัน เหงือก กระพุ้งแก้ม ลิ้น มีแผล หรือการติดเชื้อ หรือเลือดออกหรือฝ้าในช่องปาก
      - การทำความสะอาดในผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตนเองได้น้อย
      - หลักการทำความสะอาดปากและฟัน
        
        ผู้ป่วยที่มีปัญหาในช่องปาก มีแผล ปากแห้ง ไม่สามารถรับประทานอาหาร
        และน้าทางปากได้ ต้องทาความสะอาดปากและฟันให้ทุก 2 ชั่วโมง
        
        แปรงฟันทุกซี่ ทุกด้าน นาน 5 นาที เพื่อขจัดคราบหินปูน และเศษอาหารใน
        เวลาเช้า หลังอาหารทุกมื้อและก่อนนอน
        
        ผู้ป่วยที่ไม่รู้สึกตัว พยาบาลต้องทำความสะอาดปากและฟันให้เป็นพิเศษ สำลี
        ที่ใช้เช็ดทาความสะอาดต้องเปลี่ยนบ่อย
    - - จุดประสงค์
        
        ให้เล็บสะอาด และสุขสบาย
        
        ป้องกันการเกิดเล็บขบ
    - - จุดประสงค์
        
        ทำความสะอาดใบหูและหลังใบหู
        
        กำจัดสิ่งสกปรกภายในช่องหู
      - การดูแลไม่ถูกสุขลักษณะ
        อาจทำให้เกิดหูน้าหนวก (otitis media) ซึ่งนอกจากทำให้เสียบุคลิกภาพที่ดีแล้ว ยังอาจส่งผลให้เกิดการติดเชื้อในสมอง
    - - จุดประสงค์
        
        กำจัดขี้ตา ทำให้ดวงตาสะอาด
        
        ความสุขสบายของผู้ป่วย
        
        ส่งเสริมภาพลักษณ์ของผู้ป่วย
    - - จุดประสงค์
        
        ป้องกันสารคัดหลั่งแห้งยึดขนจมูกกับสายที่คาไว้
        
        ป้องกันการเกิดแผลกดทับที่ด้านในรูจมูกจากสายที่คาไว้
        
        กำจัดสิ่งขับถ่ายและสิ่งสกปรกฏภายในจมูก
    - - จุดประสงค์
        
        ความสุขสบายและสดชื่นของผู้ป่วย
        
        ส่งเสริมภาพลักษณ์ของผู้ป่วยและรู้สึกมีความมั่นใจ
        
        ขจัดความสกปรกและสารที่ใส่บนผม และหนังศีรษะเพื่อการตรวจรักษา
    - - เพศชาย
        
        จัดผู้ป่วยให้นอนหงาย (dorsal position) เปิดเฉพาะส่วนอวัยวะสืบพันธุ์
      - เพศหญิง
        
        ปกติจะชำระให้วันละ 1-2 ครั้ง และหลังจากถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระ เรียกๆสั้น ว่า P-care หรือ flushing
        
        จัดผู้ป่วยให้นอนหงาย คลุมผ้าห่มตามแนวขวาง เลื่อนผ้านุ่งขึ้นไปถึงเอว ให้ผู้ป่วยนอนหงายชันเข่าขึ้น (dorsal recumbent position) เหน็บผ้าห่มคลุมขา (drape) ให้เรียบร้อย
  - - - หมายถึง หลักการและความรู้ของการคงไว้หรือรักษาไว้ซึ่งสุขภาพและการปูองกันโรค โดยการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ในการส่งเสริมความสะอาดเพื่อคงไว้ซึ่งการมีสุขภาพดี
    - - เพื่อช่วยขจัดสิ่งที่ทำให้ผู้ป่วยไม่สุขสบายส่งเสริมให้ผู้ป่วยเกิดความสุขสบายทั้งร่างกายและจิตใจมีคุณภาพที่ดีและมีความสุข
- - - - ใช้การประเมินความรู้สึกต่อการนอนหลับ
        
        คำถามสำหรับการนอนหลับมีความลึก หรือไม่
        “หลับลึก”หรือ “หลับตื้น”
        
        คำถามสำหรับการนอนหลับที่เพียงพอ หรือไม่
        “หลับเพียงพอ”หรือ “หลับไม่เพียงพอ”
        
        คำถามสำหรับการนอนหลับสนิท หรือไม่
        “หลับสนิท”หรือ “หลับไม่สนิท”
        
        คำถามสำหรับการนอนหลับที่มีคุณภาพ หรือไม่
        “หลับดี”หรือ “หลับแย่”
        
        คำถามสำหรับความรู้สึกหลังตื่นนอน เป็นอย่างไร“สดชื่น”หรือ “ไม่สดชื่น หรืออ่อนเพลีย”“นอนอิ่ม”หรือ “นอนไม่อิ่ม”
    - - Hypersomnia
        
        การนอนหลับมากหรือง่วงมากกว่าปกติ แสดงออกในแง่การนอน หลับในสถานที่ที่ไม่ควรหลับ
      - Parasomnia
        
        เเบ่ออกเป็น 4 เเบบ
        
        ความผิดปกติที่เกิดขึ้นในช่วงจากหลับมาตื่น/ จากตื่นมาหลับ
        อาการขากระตุกขณะกำลังหลับ(Hypnic jerks) ละเมอพูด (Sleeptalking) ศีรษะโขกกาแพง (Head banging)
        
        กลุ่มอาการที่เกิดขึ้นขณะหลับชนิดที่มีการกรอกตา
        ภาวะฝันร้าย (Nightmares) ภาวะผีอำ (Sleep paralysis)
        
        ความผิดปกติของการตื่น (Around disorder) อาการสับสน (Confusion arousals) ละเมอเดิน (Sleepwalking) ฝันร้าย (Sleep terror)
        
        การนอนกัดฟัน (Sleep bruxism) การปัสสาวะรดที่นอนขณะหลับ (Sleep enuresis) การกรน (Primary snoring) การไหลตาย
      - Insomnia พบบ่อยที่สุด
        
        เเบ่งเป็น 3 ลักณะ
        
        การนอนหลับไม่เพียงพอชั่วคราว (Transient insomnia) เป็น
        การนอนหลับไม่เพียงพอเป็นช่วงเวลาสั้น 3- 5
        
        การนอนหลับไม่เพียงพอระยะสั้น (Short term insomnia) เป็นการนอนหลับไม่เพียงพอเป็นระยะเวลาไม่เกิน 3 สัปดาห์ ส่วนใหญ่มีสาเหตุเดียวกับการนอนหลับไม่เพียงพอชั่วคราวแต่มีเวลานานกว่า
        
        การนอนหลับไม่เพียงพอแบบเรื้อรัง (Chronic insomnia) เป็น
        การนอนหลับไม่เพียงพอเกิดขึ้นนานกว่า 1 เดือนขึ้นไป
        
        มีสาเหตุมาจาก
        
        โรคทางอายุรกรรม เช่น โรคสมองเสื่อม
        
        อาการข้างเคียงของยา
        
        โรคของการนอนไม่หลับโดยตรง
        
        โรคทางจิตเวช เช่น โรคซึมเศร้า
      - ผลที่เกิดจากการนอนหลับผิดปกติ
        
        ผลจากการนอนไม่เพียงพอในการนอนชนิด NREM
        
        ผลจากการนอนไม่เพียงพอในการนอนชนิด REM
        
        ผลในภาพรวมจะทาให้การทางานของร่างกายขาดประสิทธิภาพจากร่างกายอ่อนล้า และขาดสมาธิ
    - - จานวนครั้งที่ถูกรบกวนขณะนอนหลับ
      - 1.4 ประสิทธิภาพในการนอน
      - ระยะเวลาการนอนหลับในแต่ละคืน
      - ระยะเวลาตั้งแต่เข้านอนจนกระทั่งหลับ
  - - - ความไม่สุขสบาย
        
        การใส่สายยางและท่อระบายต่าง ๆ
        
        ท่านอนที่ไม่เหมาะสม
        
        อาการคลื่นไส้ อาเจียน
        
        ภาวะไข้หลังผ่าตัด
        
        ความเจ็บปวด
      - ความวิตกกังวล
      - ปัจจัยภายในส่วนบุคคล
        
        อายุ
        
        เพศ
    - - ได้เเก่
        
        เสียง
        
        อุณหภูมิ
        
        แสง
        
        ความไม่คุ้นสถานที่
        
        กิจกรรมพยาบาล
        
        อาหาร
        
        ยา
  - - - จะต้องมีความสอดคล้องกับเกณฑ์การประเมินผล
    - - วางแผนให้ผู้ป่วยได้นอนหลับพักผ่อนได้เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย
      - จะมีเกณฑ์การประเมินผล
    - - ตัวอย่าง พักผ่อนไม่เพียงพอเนื่องจากนอนไม่หลับในเวลากลางคืน ข้อมูลสนับสนุน ผู้ป่วยบ่นนอนไม่หลับ ตื่นบ่อย ตื่นเช้ากว่าปกติ รู้สึกไม่สดชื่น มีการเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น อยู่ไม่สุข ง่วงนอน ทางานได้น้อยลง ขี้ลืม กระสับกระส่าย สับสน ขาดความมั่นใจ
    - - ได้เเก่
        
        วิถีชีวิตและพฤติกรรมการนอนกลางวัน
        
        วิถีชีวิตและพฤติกรรมการนอนหลับ
        
        สิ่งที่ช่วยให้นอนหลับ
        
        ปัญหาในการนอนหลับและการแก้ไข
        
        สาเหตุที่ทำให้นอนไม่หลับ และการแก้ไข
        
        กิจกรรมหรือพฤติกรรมที่ช่วยลดความเครียด
        
        สังเกตอาการแสดงของผู้ป่วยว่านอนหลับเพียงพอหรือไม่เพียงพอ
        
        สัมภาษณ์อาการที่แสดงว่านอนหลับเพียงพอหรือไม่เพียงพอ
  - - - ระยะที่ 1 (เริ่มมีความง่วง) เป็นช่วงเริ่มหลับที่เปลี่ยนจากการตื่นไปสู่ การนอน
      - ระยะที่ 2 (หลับตื้น) การหลับในช่วงต้น เป็นสภาพที่ไม่ได้ยินเสียงรบกวนจากภายนอก เป็นระยะแรกที่มีการหลับอย่างแท้จริง แต่ยังไม่มีการฝัน ระยะนี้จะถูกปลุกให้ตื่นได้
      - ระยะที่ 3 (หลับปานกลาง) ทั้งคลื่นสมองและชีพจรจะเต้นช้าลง ความมีสติ
        รู้ตัวจะหายไป การเคลื่อนไหวของตาจะหยุดลง แม้ได้รับสิ่งเร้าจากภายนอกก็จะไม่ตื่นโดยง่าย
      - ระยะที่ 4 (หลับลึก) เป็นช่วงหลับสนิทของการนอน ในระยะนี้มีการหลั่งgrowth
        hormone
    - - ในช่วงนี้ตาจะกลอกไปซ้ายขวาอย่างรวดเร็ว ร่างกายจะได้พักผ่อน แต่สมองจะยังตื่นตัวอยู่ ระยะนี้ช่วยจัดระบบความจำ ทำให้จำเรื่องบางเรื่องได้นานขึ้น ระยะนี้นี่เองเป็นระยะที่คนเราจะฝัน แต่ก็จะตื่นง่าย เพราะสมองยังทางานเหมือนระยะที่ 1 ของ NREM
  - - - หมายถึง การพักกิจกรรมการทางานของร่างกาย หรือการพักการทำงานของอวัยวะต่าง โดยนั่งเฉย ชั่วขณะหนึ่ง อาจทำกิจกรรมเบา นันทนาการ เปลี่ยนอิริยาบท หรือชมวิว เพื่อให้อวัยวะได้ผ่อนคลายความตึงเครียด ลดความกังวล
    - - ส่งเสริมการเจริญเติบโต ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
      - ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้และความจา
      - สงวนพลังงาน
      - ควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย
      - ซ่อมแซมและสร้างเนื้อเยื่อขึ้นใหม่ ช่วยส่งเสริมการหายของแผลรวมถึงมีการช่วย
        สะสมพลังงานไว้ใช้ในวันต่อไป
  - - - ระยะที่ 1 จะมีความถี่ของคลื่นไฟฟ้าสมองอย่างช้าๆ เเต่ปรากฏคลื่นมียอดแหลมลูกตาจะกลอกช้าๆ จากด้านหนึ่งไปยังอีกด้านหนึ่ง ความตึงตัวของกล้ามเนื้อจะลดลงยกเว้นหน้าและคอ ในผู้ใหญ่ที่มีแบบการนอนตามปกติมักใช้เวลาในระยะที่หนึ่งประมาณ 10 นาที ส่วนคุณภาพในการนอนระยะนี้มีน้อยมากเพราะอยู่ระหว่างการตื่นและการหลับ ซึ่งระหว่างที่นอนสามารถตื่นได้ง่าย
      - ระยะที่ 2 การนอนยังเป็นแบบไม่ลึกหรือเป็นระยะที่เริ่มหลับ และการกลอกลูกตาช้าๆ จะหายไป คลื่นไฟฟ้าสมองจะช้าลงในผู้ใหญ่
        ร้อยละ 50 ของคนปกติ อาจใช้เวลาในระยะนี้ประมาณ 20 นาที หรือมากกว่า
      - ระยะที่ 3 เป็นการหลับลึกปานกลาง
      - ระยะที่ 4 เป็นการหลับลึกที่สุด
    - - อัตราการเต้นของหัวใจสูงกว่าเวลาตื่นนอน และการหายใจไม่สม่าเสมอ
      - กล้ามเนื้อต่าง ๆ รวมทั้งใบหน้า และคอจะหย่อน เพราะร่างกายไม่ได้เคลื่อนไหว
      - มีการกลอกลูกตามอย่างรวดเร็ว
      - การนอนหลับระยะนี้จะมีช่วงเวลายาวนาน การฝันจะพบประมาณ 80% ในช่วงระยะนี้