Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Reproductive Pathophysiology: ความผิดปกติของระบบสืบพันธุ - Coggle Diagram
Reproductive Pathophysiology:
ความผิดปกติของระบบสืบพันธุ
ความผิดปกติทางการเจรญเติบโตทางเพศ
• ภาวะที่เติบโตเป็นหนุ่มสาวช้ากว่ากำหนด (Delayed puberty)
• ภาวะที่เติบโตเป็นหนุ่มสาวไวกว่ากำหนด (Precocious puberty)
• การเปลี่ยนแปลงทางร่างกายเมื่อเข้าสู่วัยรุ่น
ภาวะวัยสาวล่าช้า (Delayed puberty)
อายุ 13‐14 ปี ยังไม่เริ่มมีอาการแสดงของพัฒนาการของวัยสาว
มีการพัฒนาการของเต้านมหรือขนอวัยวะเพศแล้ว 3 ปี ยังไม่มี
ประจําเดือนตามมา
อายุ 16 ปี ยังไม่มีประจำเดือนคร้ังแรก (Menarche)
ความสูงหรือน้ำหนักน้อยกว่ามาตรฐานที่ควรจะเป็นตามอายุจริงอย่าง
มีนัยสําคัญ
สาเหตุ Delayed puberty
• การเจ็บป่วยเรื้อรัง
• ความผิดปกติในการสังเคราะห์สเตียรอยด์
• เชื่อว่าปัจจัยทางพันธุกรรมมีส่วนสำคัญในการกำหนดจุดเริ่มต้นของการเข้าสู่ความเป็นหนุ่มสาวบางคนอาจมีโครโมโซมผิดปกติ เช่น 45,XO (Turner syndrome)
• ความผิดปกติของ hypothalamus, pituitary, ovaries/testes
Amenorrhea (ภาวะไม่มีประจำเดือน)
-Primary amenorrhea หมายถึงเด็กผู้หญิงอายุ 16 ปีแล้วยังไม่มี
ประจำเดือน
-Secondary amenorrhea หมายถึงไม่มีประจำเดือน เป็นระยะเวลาติดต่อกัน 3 เดือน
สาเหตุของภาวะไม่มีประจำเดือน
ยาคุมบางชนิดทำให้ประจำเดือนไม่มา
การให้นมบุตร
การตั้งครรภ์
ความเครียด
เจ็บป่วยเรื้อรัง การขาดอาหาร
การออกกำลังกายมากเกินไปทำให้ระดับฮอร์โมนเพศลดลง
มะเร็งเต้านม BREAST CANCER
จากข้อมูลของสถาบันมะเร็งแห่งชาติในปีพ.ศ. 2556 พบวามะเร็งเต้านมมีการณ์มากที่สุด รองลงมาคือ มะเร็งปากมดลูก และมะเร็งลำไส้ใหญ่
มักพบโรคในช่วงอายุ 45 - 50 ปี แนวโน้มอุบัติการณ์เพิ่มขึ้นอย่างมาก
พยาธิกำเนิดของการเกิดมะเร็งเต้านม
เริ่มเกิดขึ้นที่ส่วนของ terminal duct lobular unit ในเต้านม
ที่มีการเจริญเติบโตมากผิดปกติโดยเริ่มแรกมักจะมีการเปลี่ยนแปลงเป็นductal hyperplasia หรือ lobular hyperplasia แล้วจึง
เปลี่ยนเป็นก้อนเนื้องอก dysplasia ก่อน
ต่อจากนั้นจึงเปลี่ยนเป็นก้อนมะเร็งระยะที่ยังไม่ลุกลาม ductal/
lobular carcinoma in situ และท้ายสุดจึงเปลี่ยนแปลงเป็นinvasive ductal/lobular carcinoma ในที่สุด
ซึ่งการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวสามารถวินิจฉัยโดยใช้การถ่ายภาพรังสีเต้านม
(mammogram) และ/หรือการตรวจเต้านมด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง(ultrasound)
การรักษาด้วยการผ่าตัดตั้งแต่ระยะเริ่มต้นสามารถทำให้ไม่เป็นมะเร็งเต้า
นมชนิดที่ลุกลามและทำให้หายขาดจากโรคได
โรคที่เป็นสาเหตุของก้อนที่เต้านมชนิดไม่ใช่มะเร็งที่พบบ่อย
Fibrocystic change
Fibroadenomas
Traumatic fat necrosis
อาการของมะเร็งเต้านม
มีการเปลี่ยนแปลงของขนาดเต้านม
มีน้ำไหลออกจากหัวนมหรือเจ็บ
คลำพบก้อนที่เต้านมหรือใต้รักแร้
มะเร็งใรระยะเริ่มต้นจะไม่มีอาการเจ็บปวด
ผิวที่เต้านมจะมีลักษณะเหมือนเปลือกส้ม
มะเร็งปากมดลูก CERVICAL CANCER
• มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับสองของมะเร็งทั้งหมดที่พบในสตรีไทย รองจากมะเร็งเต้านม เสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูกเป็นอันดับสอง รองจากมะเร็งตับ
• ซึ่งในปัจจุบันมีการศึกษายืนยันแล้วว่า การติดเชื้อHuman papillomavirus(HPV) เป็นสาเหตุหลักสำคัญที่ทำให้เกิดการพัฒนาไปสู่การเป็นมะเร็งปากมดลูกได้
• สตรีที่สามารถเห็นรอยโรคชัดเจน และสงสัยมะเร็งปากมดลูก ต้องได้รับการทำcervical biopsy และถ้าสงสัยมะเร็งปากมดลูก แต่ผลตรวจชิ้นเนื้อปกติจำเป็นต้องทำ conization และ conization ยังช่วยในเรื่องการตัดสินใจรักษาในกรณีที่เป็น microinvasive cancer ได้ด้วย
อาการของมะเร็งปากมดลูก
-มีเลือดออกผิดปกติ เช่นเลือดออกหลังจากมีเพศสัมพันธุ์มีเลือดออกหลัง จากหมดประจําเดือนแล้ว เลือดออกเป็นระยะ ประจําเดือนมานานผิดปกติ เลือดออกหลังจากตรวจภายใน
– มีอาการตกขาวซึ่งอาจจะมีเลือดปน
– มีอาการเจ็บขณะร่วมเพศ
ปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งปากมดลูก
• การสูบบุหรี่ หรือผู้ใกล้ชิดเป็นผู้ติดบุหรี่
• มีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อยต่ำ กว่า 18ปี
• การติดเช้ือ HPV type 16, 18 เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สําคัญที่สุด
• เปลี่ยนคู่นอนบ่อย สามีหรือคู่นอนสำส่อนทางเพศ
• การรับประทานยาคุมกำเนิดเป็นเวลานาน
การแพร่กระจายของมะเร็งปากมดลูก
ผ่านทางต่อมน้ำเหลือง (Lymphatic dissemination)
ผ่านทางกระแสเลือด (Hematogenous dissemination) มาก
ที่สุด คือที่ ปอด,ตับ และกระดูก
ลุกลามโดยตรง (Direct invasion) อาจลุกลามไปยังมดลูก, ช่องคลอด,เยื่อบุช่องท้อง,กระเพาะปัสสาวะ หรือช่องทวารหนัก
Precocious puberty
-ในภาวะที่เด็กเป็นหนุ่มสาวก่อนวัย หมายถึง มีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายที่แสดงถึงการเจริญเติบโตทางระบบสืบพันธ์ุที่เร็วกว่าอายุ
สาเหตุของการเกิดความผิดปกตินี้อาจเป็นได้หลายอย่าง ดังนี้
-ปัจจัยภายนอก เช่น ยาคุมกำเนิด ยาเสตียรอยด์
-ปัจจัยภายในตัวของเด็กเอง เช่น ความผิดปกติในสมอง ฮอร์โมน เนื้องอกของรังไข่/อัณฑะ กรรมพันธุ์
-ภาวะผิดปกตินี้พบบ่อยในเด็กหญิงมากกว่าในเด็กชายประมาณ 10 เท่า
ความผิดปกติของระบบสืบพันธ์ุเพศหญิง
Dysmenorrhea(ปวดประจำเดือน)
-ส่วนใหญ่จะปวดไม่มากและสามารถทำงานได้ตามปกติ
อาการปวดประจำเดือนแบ่งได้
-ปวดประจำเดือนปฐมภูมิ
-ปวดประจำเดือนทุติยภูมิ
-อาการปวดท้องขณะมีประจำเดือน
Abnormol uterine bleeding (AUB)
อาการเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด
1.การตกเลือดจากโพรงมดลูก เช่น การทำแท้ง
2.การตกเลือดที่อวัยวะสืบพันธุ์ที่ไม่ใช่มดลูก เช่น มะเร็งปากมดลูก แผลฉีกขาดในมดลูก
Premenstrual syndrome (PMS)
อาการก่อนมีประจำเดือน
-อาการป่วยทางร่างกาย เช่น อาการปวดหรือเจ็บบริเวณต่างๆ
-อาการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ เช่น หน้าท้องขยาย
-อาการป่วยทางอารมณ์ เช่น หงุดหงิด
สาเหตุการเกิด
-เกิดจากความเครียดทำให้มีการหลั่งฮอร์โมนที่เกี่ยวกับความเครียดออกมาได้แก่ cortisol ทำให้กระตุ้นเกิดอาการขึ้นมา
Postmenopausal syndrome
-มีสาเหตุจากความเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกาย
-โรควัยทอง โรคของหญิงวัยหมดประจำเดือน
Female neoplasm
-Uterine tumor
Cervical cancer:มะเร็งปากมดลูก
Endometrial cancer:มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก
Myoma uteri:เนื้องอกไม่ร้ายแรงของมดลูก
Ovarian cancer:มะเร็งรังไข่
-Breast tumor
Breast cancer:มะเร็งเต้านม
Fibrocystic change:พังผืดและถุงน้ำในเต้านม
Fibroadenoma:เนื้องอกไม่ร้ายแรงของเต้านม
ความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์เพศชาย
Male cancer
Gynecomastia
ภาวะนมโตในเพศชาย
Paraffinoma:การฉีดพาราฟินเพิ่มขนาดอวัยวะเพศ
การฉีดสารแปลกปลอมเข้าไปในอวัยวะเพศชาย เช่น พาราฟิน
Torsion testis
ขั้วอัณฑะบิด
ตรวจร่างกายผู้ป่วยจะเจ็บอัณฑะมาก
การวินิจฉัยทำอัตตราซาวด์
มักพบในช่วงวัยรุ่นเกิดจาก anatomical defect
ต่อมลูกหมากโต (BPH)
ต่อมลูกหมากจะเริ่มโตจากด้านในก็จะกดท่อปัสสาวะทำให้ปัสสาวะลำบาก
ชายอายุ40ปีขึ้นไปมีโอกาสเป็นมากขึ้น
อาการของต่อมลูกหมากโต
ปัสสาวะบ่อย
ปัสสาวะไม่สุดเหมือนคนที่ยังไม่ได้ปัสสาวะ
ปัสสาวะสะดุดขณะปัสสาวะ
อั้นปัสสาวะไม่อยู่
ปัสสาวะไม่พุ่ง
Cystic lesion in paratesticular region
