Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การส่งเสริมสุขอนามัยและ การพักผ่อนนอนหลับ - Coggle Diagram
การส่งเสริมสุขอนามัยและ
การพักผ่อนนอนหลับ
การส่งเสริมสุขอนามัย
ประเภทการส่งเสริมอนามัย
สุขอนามัย (Hygiene)
หลักการและความรู้ของการรักษาสุขภาพและการป้องกันโรค เป็นการส่งเสริมความสะอาด ทำกิจกรรมให้มีสุขภาพดี
สุขอนามัยส่วนบุคคล (Personal hygiene)
การดูแล การดูแลสุขอนามัยทั่วไปของร่างกาย การแต่งตัว การนอนหลับพักผ่อน ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของตนเอง การปฏิบัติตนในชีวิตประจำวัน
ความหมายของการส่งเสริมสุขอนามัย
การดูแลตนเอง ทำความสะอาดตนเอง เพื่อนสร้างความมั่นใจในการอยู่รวมกับส่งคมอย่างมีความสุข
เมื่อผู้ป่วยมีภาวะเจ็บป่วย พยาบาลจะต้องส่งเสริมผู้ป่วยทั้งร่างกายและจิตใจดูแลผู้ป่วยอย่างมีประสิทธิภาพ
พยาบาลต้องเข้าใจรู้ถึงหลักการและเทคนิคปฏิบัติการพยาบาลเพื่อช่วยขจัดผู้ป่วยที่ไม่มีความสุข
พยาบาลต้องส่งเสริมผู้ป่วยเกิดความสบายใจทั้งกายและใจ มีคุณภาพที่ดีและมีความสุข
ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อสุขอนามัยส่วนบุคคล
อายุ
เด็กเล็กต้องคอยให้ผู้ปกครองเป็นคนดูแลสุขอนามัยเพราะยังดูแลตัวเองไม่ได้
ผู้สูงอายุการดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลจะลดลงต้องการคนดูแลแบบพึ่งพา
เพศ
เพศหญิงเป็นเพศที่อ่อนแอ ไวต่อความรู้สึกอาจต้องนุ่มนวลละเอียดอ่อน
เพศชาย เป็นเพศที่แข็งแรงกว่าผู้หญิง
ภาวะสุขภาพ
มีการละเลยการดูแลสุขภาพอาจมีปัญหาสุขภาพ ร่างกายอ่อนแอ
การศึกษา
ศึกษาเรียนรู้วิธีการดูแลตนเองโทษของการดูแลสุขภาพ ผู้ป่วยต้องมีแรงจูงใจเรียนรู้เกี่ยวกับโรคภัยไข้เจ็บ
เศรษฐกิจ
บุคคลที่มีฐานะดีย่อมมีโอกาสในการเลือกใช้ของที่ดี
อาชีพ
บุคคลที่มีอาชีพเกี่ยวกับสุขภาพจะมีความรู้ ความสำคัญในการดูแลสุขภาพส่วนบุคคลในการใช้ชีวิตประจำวัน
ถิ่นที่อยู่
การดำเนินชีวิตในเขตเมืองและชนบท การดูแลสุขภาพมันจะแตกต่างกัน
ขนมธรรมเนียมประเพณีความเชื่อ
ความเชื่อส่วนบุคคลเป็นผลต่อการดูแลคนเองเกี่ยวกับสุขอนามัยส่วนบุคคล
การดูแลความสะอาดส่วนต่างๆของร่างกาย
ช่วงเวลาในการดูแลสุขอนามัยส่วนุคคล
การพยาบาลตอนเช้าตรู่หรือเช้ามืด (Early morning care)
เป็นหน้าที่ของพยาบาลเวรดึก
การพยาบาลตอนเช้า (Morning care /A.M care)
เป็นหน้าที่พยาบาลเวรเช้าให้การพยาบาลภายหลังรับประทานอาหารเช้า
การพยาบาลตอนบ่ายหรือตอนเย็น (Afternoon care /P.M care
การพยาบาลตอนก่อนนอน (Evening care)
เป็นการพยาบาลเรื่องหม้อนอน กระบอกปัสสาวะ ช่วยให้ผู้ป่วยพักผ่อนนอนหลับได้ดีขึ้น
การพยาบาลเมื่อจำเป็นหรือเมื่อผู้ป่วยต้องการ
การดูแลความสะอาดร่างกาย
การดูแลความสะอาดของผิวหนัง
/
การอาบน้ำ
เป็นการขจัดของเสียที่ร่างกายขับออกมา
การอาบน้ำที่ห้องน้ำ เป็นการช่วยเหลือพาผู้ป่วยไปทำความสะอาดร่างกายในห้องน้ำ
การอาบน้ำผู้ป่วยบนเตียงเฉพาะบางส่วน เป็นการทำความสะอาดร่างกายที่ช่วยเหลือตัวเองได้บ้าง ไม่สามารถอาบน้ำได้ครบทุกส่วน
การอาบน้ำผู้ป่วยบนเตียงชนิดสมบูรณ์ เป็นการทำความสะอาดผู้ป่วยบนเตียงที่ไม่สามรถช่วยตัวเองได้
การนวดหลัง เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต ป้องกันแผลกดทับ
การดูแลความสะอาดปากและฟัน
เพื่อให้ปากฟันสะอาดมีความชุ่มชื่น กำจัดกลิ่นปาก ลดการอักเสบของปากและฟัน
การดูแลความสะอาดของเล็บ
ให้เล็บสะอาดและสุขสบาย ป้องกันการเกิดเล็บขบ
การดูแลความสะอาดของตา
เพื่อกำจัดขี้ตา ความสะอาดความสุขสบายของผู้ป่วย ส่งเสริมภ่พลักษณ์ของผู้ป่วย
การดูแลทำความสะอาดของหู
ดูแลด้านนอกให้สะอาดปราศจากขี้ไคล เพื่อกำจัดสิ่งสกปรกภายในหู
การดูแลทำความสะอาดจมูก
เพื่อป้องกันสารคัดหลั่งแห้งยึดขนจมูกกับสายที่คาไว้ ป้องกันการเกิดแผลกดทับที่ด้านในรูจมูก
การดูแลความสะอาดของเส้นผมและศรีษะ
เพื่อขจัดความสกปรกบนผม ความสุขสบายและความสดชื่นของผู้ป่วย
การทำความสะอาดอัวยวะสืบพันธุ์
เพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อของระบบทางเดินปัสสาวะในผู้ป่วยที่ได้รับการสวนปัสสาวะคาไว้
กระบวนการพยาบาลในการส่งเสริมสุขอนามัยส่วนบุคคลของผู้ป่วย
1.การประเมินผู้ป่วย (Health assessment)
จากความสามารถในการดูแลตนเอง
จากความเชื่อของผู้ป่วย
จากปัญหาความเสี่ยงของการรักษาและอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นระหว่างการดูแล
2.การวินิจฉัยทางการพยาบาล (Nursing diagnosis)
3.การวางแผนการพยาบาล (Planning)
การวางแผนเลือกกิจกรรมการดูแล
4.การปฏิบัติการพยาบาล (Implementation)
5.การประเมินผลการพยาบาล (Evaluation)
การส่งเสริมการพักผ่อนนอนหลับ
ความสำคัญของการพักผ่อนและการนอนหลับ
ส่งเสริมการเจริญเติบโต ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
ซ่อมแซมและสร้างเนื้อขึ้นใหม่
สงวนพลังงาน
ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้และความจำ
ควบคุมอุณภูมิของร่างกาย
ผลกระทบจากปัญหาการนอนหลับ
ร่างกาย
ส้งคม
จิตใจอารมณ ์
สติปัญญาและการรับรู้
ความหมายของการพักผ่อนและการนอนหลับ
การพักผ่อน
การผ่อนคลาย และมีความสงบทั้งจิตใจ และร่างกาย
ความไม่วิตกกังวล สงบหรือผ่อนคลายโดยไม่มีความเครียดทางอารมณ์
การนอนหลับ
เป็นกระบวนการสรีวิทยาที่สอดประสานกับจังวะการทำงานของร่างกายด้านอื่นๆ
ชนิดการนอนหลับ
การนอนหลับชนิดไม่มีการเคลื่อนไหวของลูกตาอย่างรวดเร็ว
(Non-rapid eye movenment :NREM)
ระยะที่ 1 จะมีความถี่ของคลื่นไฟฟ้าสมองอย่างช้าๆ ความตึงตัวของกล้ามเนื้อจะลดลง
ระยะที่ 2 การนอนยังเป็นแบบไม่ลึกหรือเป็นระยะที่เริ่มหลับ การกลอกลูกตาช้าๆจะหายไป
ระยะที่ 3 เป็นการหลับลึกปานกลาง
ระยะที่ 4 เป็นการหลับลึกที่สุด
การนอนหลับชนิดมีการเคลื่อนไหวลูกตาอย่างรวดเร็ว
(Rapid eye movement : REM)
มีการกลอกลูกตาอย่างรวดเร็ว
อัตราการเต้นของหัวใจสูงกว่าเวลาตื่นนอน และการหายใจไม่สม่ำเสมอ
กล้ามเนื้อ คอหย่อน เพราะร่างกายไม่ได้เคลื่อนไหว
มีช่วงเวลาที่ยาวนาน
สรีรวิทยาของการนอนหลับ
การผลิตความร้อนลดลง
อุณหภูมิของร่างกายลดลง 0.5-1.0 องศาฟาเรนไฮต์
ความดัน Systolic) จะลดลง 20-30 mmHg ขณะหลับสนิท
อัตราการเต้นของชีพจรจะลดลง10-30 ครั้งต่อนาที
การหายใจจะลดลง หายใจลึกและอัตราไม่สม่ำเสมอ
จำนวนปัสสาวะลดลง
ปัจจัยที่มีผลต่อการพักผ่อนและการนอนหลับ
ปัจจัยภายใน
ปัจจัยภายในส่วนบุคคล
อายุ
เพศ
ความไม่สุขสบาย
ความเจ็บป่วย
การใส่สายยางและท่อระบายต่างๆ
ท่านอนที่ไม่เหมาะสม
ความวิตกกังวล
ปัจจัยภายนอก
เสียง
อุณหภูมิ
แสง
ความไม่คุ้นสถานที่
กิจกรรมพยาบาล
อาหาร ยา
การประเมินคุณภาพการนอนหลับ
การประเมินคุณภาพการนอนหลับเชิงปริมาณ
ระยะเวลาตั้งแต่เข้านอนจนกระทั่งหลับ
ระยะเวลาการนอนหลับในแต่ละคืน
จำนวนครั้งครั้งที่ถูกรลกวนขณะนอนหลับ
ประสิทธิภาพในการนอน
การประเมินคุณภาพการนอนหลับเชิงคุณภาพ
ใช้การปรับความรู้สึกต่อการนอนหลับ
เช่น หลับดีหรือหลับแย่ หลับเพียงหรือไม่เพียงพอ
ใช้แบบประเมินแบบแผนการนอนหลับเป็น
แบบแผนที่5 ของแบบประเมินภาวะสุขภาพ แบบแผนเกี่ยวกับการพักผ่อน
การนอนหลับที่ผิดปกติ
อินซอมเนีย (Insomnia) พบบ่อยที่สุด
การนอนหลับยาก การหลับแบบหลับๆตื่นๆ การนอนตื่นเร็วเกินไปหรือตื่นง่าย
Hypersomnia
เป็นการนอนหลับหรือง่วงมากกว่าปกติ
หลับในสถานที่ไม่ควรหลับ
parasomnia
เป็นพฤติกรรมที่ควรเกิดขณะตื่นแต่กลับเกิดขณะหลับ
ความผิดปกติของการตื่น(Around disorder) อาการสับสน ละเมอเดิน ฝันร้าย
ความผิดปกติที่เกิดขึ้นในช่วงจากหลับมาตื่น/จากตื่นมาหลับอาการขากระตุกขณะกำลัง (Hypnic jerks) ละเมอพูด (Sleeptalking) ศรีษะโขกกำแพง (Head banging)
มีอาการกรอกตาภาวะฝันร้าย (nightmares) ภาวะผีอำ(Sleep paralysis)
การนอนกัดฟัน การกรน การไหลตาย
ผลที่เกิดจากการนอนหลับผิดปกติ
จากชนิดNREM
เมื่อยล้า คลื้นไส่อาเจียน ภูมิต้านทานลดลง ระดับความรู้สึกตัวบกพร่อง
จากชนิด REM ความคิดบกพร่อง การรับรู้บกพร่อง ประสาทหลอน
ไม่มีสมาธิ ร่างกายอ่อนล้า
ชนิดและสาเหตุของการนอนหลับไม่เพียงพอ
การนอนหลับไม่เพียงพอชั่วคราว (Transient insomnia)
เป็นการช่วงสั้นๆ 3-5 วัน
การนอนหลับไม่เพียงพอระยะสั้น (Short term insomnia)
เป็นระยะเวลาไม่เกิน 3 สัปดาห์
การนอนหลับไม่เพียพอแบบเรื้อรัง (Chronic insomnia) เป็นการนอนหลับไม่เพียงพอเกิดขึ้นนานกว่า 1 เดือนขึ้นไป
การส่งเสริมการนอนหลับและความปลอดภัยขณะนอนหลับ
การจัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม และมีความปลอดภัย
การจัดท่าทางสำหรับผู้ป่วยเพื่อความสุขสบาย
การส่งเสริมให้ผู้ป่วยผ่อนคลาย
ต้องมีสิ่งแวดล้อมที่ดี สงบ
กระบวนการพยาบาลในการส่งเสริมการพักผ่อนนอนหลับ
การประเมินสุขภาพ (Assessment)
พฤติกรรมการนอนกลางวัน การนอนกลางวันเยอะทำให้เวบากลางคืนไม่ง่วงนอน
วิถีและพฤติกรรมการนอนหลับ นอนให้ครบเวลาในการพักผ่อนที่ดี
สิ่งที่ช่วยให้นอนหลับ
สังเกตอาการแสดงของผู้ป่วยว่านอนหลับเพียงพอหรือไม่
กิจกรรมหรือพฤติกรรมที่ช่วยลดความเครียด
การวินิจฉัยทางการพยาบาล (Nuring diagnosis)
ตื่นบ่อยหรือไม่ ตื่นเช้ากว่าปกติ กระสับกระส่าย ขาดความมั่นใจ
การวางแผนการพยาบาล (Planning)
วางแผนให้ผู้ป่วยได้นอนหลับพักผ่อนได้เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย
เกณฑ์การประเมินประเมินผล
ผู้ป่วยนอนหลับได้มากขึ้น
ผู้ป่วยไม่มีอาการอ่อนเพลีย กระสับกระส่าย สับสน
การพยาบาล
การประเมินผลการพยาบาล (Evaluation)
ต้องมีความสอดคล้องกับเกณฑ์การประเมินผล
ผู้ปาวยบอกว่า นอนหลับสบายดีนอนหลับเต็มอิ่ม
สังเกตว่าผู้ป่วยนอนหลับได้มากขึ้น
สังเกตว่าไม่อาการอ่อนเพลีย กระสับกระส่าย และสับสน