Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การบริหารยาฉีด - Coggle Diagram
การบริหารยาฉีด
กระบวนการพยาบาลในการบริหารยาฉีด
การประเมินสภาพ
การบริหารยาฉีดให้กับผู้ป่วยพยาบาลควรมีการประเมินผู้ป่วยก่อนให้ยา เช่น การซักประวัติการได้รับยา การแพ้ยา โรคประจำตัว เป็นต้น
การวินิจฉัยทางการพยาบาล
เมื่อรวบรวมข้อมูลที่ได้จากการประเมินสภําพทั้งหมดแล้วนำมาจัดหมวดหมู่ข้อมูล ให้การวินิจฉัยทางการพยาบาล เช่น มีโอกําสเกิดภาวะเลือดออกง่าย/หยุดยาก เนื่องจากมีประวัติ/รอยโรค
วางแผนการพยาบาล
บริหารยาตามแผนการรักษาของแพทย์การให้ยาต้องคำนึงถึงหลัก 6Rs (10 Rs)
ปฏิบัติการพยาบาล
ในขั้นการเตรียมอุปกรณ์ การเตรียมยาฉีด และการฉีดยาตามวิถีทางต่างๆ ตามแผนการพยาบาลที่วางไว้
การประเมินผล
ควรมีการประเมินผู้ป่วยภายหลังจากได้รับยาทุกครั้ง เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้
ตำแหน่งและวิธีการฉีดยาบริเวณต่างๆ
การฉีดยาเข้าชั้นผิวหนัง
ไล่อากาศออกจากกระบอกฉีดยาจนหมดก่อนฉีดยา ผิวหนังให้ตึง แทงเข็มทำมุม 5-15 องศา กับผิวหนัง ไม่ต้องทดสอบว่ําปลายตัดเข็มอยู่ในหลอดเลือดหรือไม่ สังเกตบริเวณที่ฉีดจะมีตุ่มนูนขึ้นมา ไม่ต้องคลึงบริเวณที่ฉีดยา ใช้ปากกาลูกลื่นหมึกสีน้ำเงินหรือดำ เขียนรอบรอยนูนที่เกิดจากการฉีดยา
การฉีดยาเข้าชั้นใต้ผิวหนัง
ตำแหน่งสำหรับฉีดยาเข้าชั้นใต้ผิวหนัง ทำผิวหนังให้ตึงก่อนแทงเข็ม การแทงเข็มถ้าใช้เข็มยาว 5/8 นิ้วให้แทงเข็มทำมุม 45 องศา การฉีด heparin ไม่ต้องทดสอบว่ําปลายเข็มอยู่ในหลอดเลือดหรือไม่ การฉีด heparin และ insulin ห้ามคลึงบริเวณที่ฉีดยาแล้ว
การฉีดยาเข้าชั้นกล้ามเนื้อ
การหาตำแหน่งฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อ
วิธีหําตำแหน่งฉีดยําเข้ากล้ามเนื้อต้นแขน (Deltoid muscle)เป็นบริเวณที่อยู่ต่ำกว่ําขอบล่ํางของ acromion process 2 นิ้ว เป็นบริเวณที่มีกล้ามเนือมาก ควรฉีดบริเวณส่วนกลางของกล้ามเนื้อ ซึ่งมีขอบเขตเป็นรูปสามเหลี่ยม
วิธีหําตำแหน่งฉีดยําเข้ํากล้ามเนื้อสะโพก
แบ่งสะโพกออกเป็น 3 ส่วนใช้ landmark 2 แห่งคือ anterior superior iliac spine และ coccyx ลํากเส้นสมมุติระหว่ําง 2 จุด แบ่งเส้นสมมุติออกเป็น 3 ส่วนเท่าๆ กันต ําแหน่งที่ฉีดยาได้คือส่วนแรกนับจาก anterior superior iliac spine โดยฉีดต่ำกว่ําระดับของ iliac crest ประมําณ 2-3 นิ้วมือ
ทำความสะอาดผิวหนังบริเวณที่จะฉีดยา ถอดปลายเข็มออก จับกระบอกฉีดยาตั้งขึ้น ไล่อากาศ ถือกระบอกฉีดยาด้วยมือข้างถนัด แทงเข็มด้วยความเร็วและมั่นคง แทงเข็มทำมุม 90 องศา ยึดหัวเข็มและกระบอกฉีดยาให้มั่นคง เมื่อยาหมดให้ใช้สำลีกดตำแหน่งแทงเข็ม คลึงบริเวณฉียา
เบา ๆ ปลดเข็มออกจํากกระบอกฉีดยา จัดเสื้อผ้าผู้ป่วยให้เรียบร้อย และจัดให้อยู่ในท่ําที่สบาย ล้ํางมือให้สะอาด
วิธีการเตรียมยาฉีดชนิดต่างๆ
อุปกรณ์สำหรับการเตรียมยาฉีดชนิดต่างๆ
ยาฉีด(Medication)
ยาที่บรรจุในหลอดจะเป็นยําน้ำซึ่งใช้ฉีดครั้งเดียว
ยาที่บรรจุในขวดจะมีทั้งชนิดที่เป็นผงและยาน้ำ
กระบอกฉีดยา (Syringe)
ประกอบด้วย 2 ส่วนคือ กระบอก (barrel) ซึ่งมีปลาย (tip) ที่มีขนาดสวมได้พอดีกับหัวเข็มฉีดยา ส่วนที่สองคือ ลูกสูบ
เข็มฉีดยา
ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ หัวเข็ม (hub) ซึ่งมีขนาดพอดีกับปลายกระบอกฉีดยาตัวเข็ม (shaft) เป็นส่วนที่ต่อจากหัวเข็ม และส่วนสุดท้ายคือปลายเข็ม (bevel or slanted tip)
วิธีการเตรียมยาฉีดชนิดต่างๆ
วิธีเตรียมยาฉีดจากยาน้ำบรรจุหลอด (Ampule)
ทำความสะอาดรอบคอหลอดยา เลื่อยรอบคอหลอดย เช็ดรอบคอหลอดยาด้วยสำลีชุบ alcoholพอเป็นรอย คลี่สำลีชุบalcoholหรือ gauze ที่ผ่ํานการฆ่าเชื้อโรคแล้วหุ้มรอบบริเวณคอหลอดยา ฉีกซองกระบอกฉีดยาโดยระวังมิให้เกิดการปนเปื้อน สวมหัวเข็มสำหรับดูดยาเข้ากับปลํายกระบอกฉีดยา ถอดปลอกเข็มออก จับหลอดยําด้วยมือข้างที่ไม่ถนัด เอียงหลอดยาให้ปลํายตัดเข็มจุ่มในน้ำยา ตรวจสอบชื่อยําบนหลอดยาอีกครั้งหนึ่งก่อนทิ้งหลอดยา
วิธีเตรียมยาฉีดจากยาน้ำบรรจุขวด (Vial)
เขย่าขวดยําเบา ๆ ให้ยาเข้ากัน ทำความสะอาดจุกขวดยาดวยสำลีชุบ ฉีกซองห่อกระบอกฉีดยาโดยระวังมิให้เกิดการปนเปื้อน สวมหัวเข็มสำหรับดูดยาเข้ากับปลายกระบอกฉีดยา ถอดปลอกเข็มออก ดูดอากาศเข้ากระบอกฉีดยาเท่าปริมาณยาที่ต้องการ แทงเข็มเข้าจุกยางใช้นิ้วหัวแม่มือดันลูกสูบให้อากาศเข้าขวดยาจนหมด คว่ำขวดยาลง โดยให้นิ้วดันลูกสูบอยู่ ปรับให้ปลายตัดเข็มอยู่ในน้ำยา ค่อย ๆ ปล่อยนิ้วที่ดันลูกสูบออก ตรวจสอบชื่อยําบนขวดยาอีกครั้งหนึ่ง เปลี่ยนเข็มใหม่ เลือกขนาด และความยาวที่เหมาะสม หํากเตรียมยําสำหรับฉีดผู้ป่วยหลายคน หรือหลายชนิดพร้อมกัน ควรวํางกระบอกฉีดยา (ที่เตรียมยาแล้ว) บนถาดที่มีผ้าสะอาดปูรอง
วิธีเตรียมยาฉีดจากยาผงบรรจุขวด
ตรวจดูตัวทำละลาย (น้ำกลั่นหรือน้ำเกลือ) ว่ามีฝุ่นผงหรือไม่ ทำความสะอาดจุกขวดตัวทำละลาย ดูดตัวทำละลายตามปริมาณที่ต้องการ ถอนเข็ม และกระบอกฉีดยาออกจากขวดยา เขย่าขวดให้ตัวทำละลายละลายผงจนหมดเป็นเนื้อเดียวกัน ทำความสะอาดจุกขวดยําอีกครั้ง ใช้กระบอกฉีดยาพร้อมเข็มชุดเดิม ดูดยาออกจากขวดตามปริมําณที่ต้องการ
การคำนวณขนาดยา
ขั้นตอนการเตรียมยานั้นจะต้องฝึกการคำนวณยาให้ได้
คำสั่งการรักษา ให้Cloxacillin500mg v q 6hr.สิ่งที่ต้องเข้าใจ
Cloxacillin เป็นยารูปแบบผง 1vial = 1gm
ใช้ sterilewater 4mlเข้าไปทำละลายตัวยารวมกับยาจะได้ 5 ml วิธีทำ Cloxacillin 1 gm หรือ 1000mg= 5 ml Cloxacillin500 mg= 2.5 ml