Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 1 การดูแลสุขภาพแบบข้ามวัฒนธรรม - Coggle Diagram
บทที่ 1 การดูแลสุขภาพแบบข้ามวัฒนธรรม
วัฒนธรรม
หมายถึงวิถีการดําเนินชีวิต (The Way of Life) ของคนในสังคม ซึ่งเป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น
ลักษณะสําคัญ
Symbol
องค์รวมของความรู้และภูมิปัญญา
Culture is learned
นิยามความหมาย
Shared ideas
เป็นสิ่งที่ไม่หยุดนิ่ง
จําแนกออกเป็น
material culture
ตึก ฯลฯ
ถ้วย ชาม
non-material culture
ประเพณีต่างๆ
ปรัชญา กฎหมาย ฯลฯ
องค์ประกอบ
2)องค์การ (Organization)
3)พิธีการ(Ceremony)
1)องค์วัตถุ (Material)
เครื่องมือ
สัญลักษณ์
4)องค์มติ(Concepts)
ความสําคัญ
เป็นพวกเดียวกันและให้ความร่วมมือกัน
ความสงบเรียบร้อยในสังคม
เข้าใจชีวิต วัฒณธรรมของบุคคลได้อย่างถูกต้อง
กําหนดความเจริญหรือความเสื่อมของสังคม
มีพฤติกรรมเป็นแบบเดียวกัน
เข้ากับคนพวกอื่นในสังคมเดียวกัน
สภาวะที่แตกต่างจากสัตว์
หลักการในการดําเนินชีวิตมีผลจาก
ความเชื่อ
ประเภท
2) ความเชื่อขั้นพื้นฐานของบุคคล
ประสบการณ์ตรง
การแลกเปลี่ยน
3) ความเชื่อแบบประเพณี
1) ความเชื่อในสิ่งปรากฏอยู่จริง
4) ความเชื่อแบบเป็นทางการ
ปัจจัย
ด้านบุคคล
สังคมและวัฒนธรรม
จิตวิทยา
ค่านิยม
ปัจจัย
1)ครอบครัว
2) โรงเรียน
3) สถาบันศาสนา
4) สังคมวัยรุ่นและกลุ่มเพื่อน
5) สื่อมวลชน
6) องค์การของรัฐบาล
คือตัวกําหนดพฤติกรรมทางสังคมและวิถีชีวิตของบุคคลในสังคม
คุณค่า
วัฒนธรรมการดูแลสุขภาพ
แบบการแพทย์แผนตะวันตก
แก็โดย นิจฉัยหาสาเหตุของความเจ็บป่วย
เกิดจาด เชื้อโรค พฤติกรรม พันธุกรรม สิ่งแดล้อมฯลฯ
ผู้ให้การดูแลรักษาสุขภาพ
เภสัชกร
พยาบาล
แพทย์
อื่นๆ
ช่วงเปลี่ยนผ่านสถานการณ์ชีวิต
แบบพื้นบ้าน
ระยะตั้งครรภ์
ความเชื่อสัมพันธ์ของมนุษย์กับดวงดาว
ดูแลสุขภาพจิต สุขภาพกาย การดูแลทารกในครรภ์ การฝากครรภ์
ระยะคลอดบุตร
ความเชื่อความเป็นสิริมงคล ท่าทาง
การดูแลสุขภาพ
การร่อนกระด้ง
ในการคลอด
การจัดสถานที่และท่าทาง
การตรวจครรภ์ก่อนคลอด การจัดการเกี่ยวกับรก
ระยะหลังคลอด
ความเชื่อเกี่ยวกับ
ผี
ความเชื่อเรื่องกรรม
ความเชื่อเรื่องสมดุลธาตุ 4
ความเชื่อเรื่องมลทินของร่างกาย การบํารุงร่างกาย
การดูแล
การอยู่ไฟ
การนาบหม้อหรือการทับหม้อเกลือ
การประคบสมุนไพร
การนวดหลังคลอด
การอาบสมุนไพร
การงดบริโภคอาหารแสลง การบํารุงร่างกาย
แบบแพทย์ตะวันตก
เชื่อเรื่องเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ เป็นภาวะที่ตัวขึ้นภายในมดลูก
การดูแลสุขภาพ คล้ายคลึงการแบบพื้นบ้าน
ระยะคลอด
หลังคลอด
มีในระยะตั้งครรภ์
แบบพื้นบ้าน
เกิดจากการขาดสมดุลธาตุ สภาพภูมิอากาศ อาหารแสลงฯลฯ
แก้โดย ทําพิธีตั้งขันข้าวหรือการตั้งคายซึ่งเป็นการไหว้ครู
ผู้ให้การดูแลรักษาสุขภาพ
หมอตำแย
หมอสมุนไพร
หมอเป่า
หมอนวด
อํานาจเหนือธรรมชาติ
จากการกระทําของผี
แก้โดย ประกอบพิธีกรรมเป็นหลัก
ผู้ให้การดูแลรักษาสุขภาพ
กลุ่มหมอสะเดาะเคราะห์
กลุ่มหมอธรรม
กลุ่มหมอตํารา
กลุ่มหมอดู
ความชรา
แบบพื้นบ้าน
บ่งถึงความชรา
หมดประจําเดือน
เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ
ความแปรปรวนของธาตุลม เป็นต้น
การดูแล
การใช้สมุนไพร
การดูแลอาหาร
การดูแลด้านสุขภาพทางเพศ
การดูแลสุขภาพโดยพึ่งพิงศาสนา
แบบการแพทย์แผนตะวันตก
กําหนดอายุตั้งแต่ 60 หรือ 65ปีขึ้นไป
การดูแล
พักผ่อนนอนหลับ
โภชนาการ
ฮอร์โมน
ออกกําลังกาย
ด้านจิตใจ
ด้านอุบัติเหตุ
ความตาย
แบบพื้นบ้าน
มีความเชื่อในเรื่องวิญญาณ กฎแห่งกรรม การเวียนว่ายตายเกิดและ :ชาติภพ
การดูแลสุขภาพเกี่ยวกับความตายแบบพื้นบ้าน จะมุ่งเน้นการตอบสนองทางด้านจิตวิญญาณของผู้ตายและเครือญาติ
แบบแพทย์แผนตะวันตก
หยุดทํางานของหัวใจและการทํางานของแกนสมอง
ดูแลสุขภาพ มุ่งเน้นให้ระบบและอวัยวะต่าง ๆ สามารถทํางานต่อไปได้และยืดชีวิตผู้ป่วยให้ยาวนานมากที่สุด
การแสวงหาการรักษาประชาชน
แนวคิดดูแลสุขภาพทั้ง 4 มิติ
ป้องกันไม่ให้เกิดการเจ็บป่วย
ดูแลรักษาสุขภาพเมื่ออยู่ในภาวะเจ็บป่วย
ส่งเสริมสุขภาพให้สมบูรณ์แข็งแรง
ฟื้นฟูสุขภาพให้เข้าสู่ภาวะปกติ
ประเภทของวัฒนธรรมกับการดูแลสุขภาพ
2) วัฒนธรรมการดูแลสุขภาพในสภาวะเจ็บป่วย
เกี่ยวกับการฟื้นฟูสมรรถภาพ
เกี่ยวกับการรักษาโรค
1)วัฒนธรรมการดูแลสุขภาพในสภาวะปกติ
วัฒนธรรมเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพ
วัฒนธรรมเกี่ยวกับการป้องกันโรค
แนวคิดหลัก 5 ประการ โดย ใช้หลัก ASKED
Knowledge หมายถึง•การมีองค์ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรม (cultural knowledge)
Encounter หมายถึง•ความสามารถในการเผชิญและจัดการกับวัฒนธรรม (cultural encounter)
Skill หมายถึง•การมีทักษะเกี่ยวกับวัฒนธรรม (cultural skill)
Desire หมายถึง•ความปรารถนาที่จะมีสมรรถนะทางวัฒนธรรม (cultural desire)
Awareness หมายถึง•การตระหนักรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรม (cultural awareness)
ความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมกับการดูแลสุขภาพ สามารถจัดแบ่ง
3) ขนบธรรมเนียมประเพณีที่ไม่แน่ว่าให้คุณหรือโทษ
4) ขนบธรรมเนียมประเพณีที่ให้โทษ
2) ขนบธรรมเนียมประเพณีที่ไม่ได้ให้ประโยชน์
1)ขนบธรรมเนียมประเพณีที่ส่งเสริมสุขภาพ
แนวทางการดูแลสุขภาพ
2)ระบบการดูแลสุขภาพภาคพื้นบ้าน (Folk sector of care)
3)ระบบการดูแลสุขภาพภาคประชาชน (Popular health sector)
บุคคลที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย
ผู้ป่วย
ครอบครัวผู้ป่วย
เครือข่ายสังคม
ชุมชน
1)ระบบการดูแลสุขภาพภาควิชาชีพ (Professional health sector)