Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

โรคผิวหนังที่พบบ่อย, โรคผิวหนังที่พบบ่อย และกลุ่มอาการไข้มีผื่น - Coggle…

- - - - • 1. Ketoconazole 200 mg 2 เม็ด หลังอาหารครั้งเดียวในรายที่เป็นไม่มาก
      - • 2. Ketoconazole 200 mg 1เม็ดวันละ 1 ครั้ง หลังอาหาร นาน 7-14 วัน ในรายที่เป็นมากและบริเวณกว้าง
- - - - • เกิดจากเชื้อไวรัส measles ซึ่งอยู่ในตระกูล paramyxovirus เป็น enveloped RNA virus
      - • ติดต่อทางการหายใจโดยละอองฝอย (aerosols) หรือการสัมผัสกับสารคัดหลั่งโดยตรง(direct contact)
      - • ระยะฟักตัว 10-12วัน
    - - ระยะออกผื่น
        
        มีผื่นขึ้นหลังมีไข้ 3-4 วัน
        
        ผื่นแดงเล็กๆ (erythematous maculopapular)
        
        มีตุ่มนูน ผื่นแดงหรือสีชมพูขึ้นที่ใบหน้าก่อนจะลามลงมาตามผิวหนังส่วนอื่น ๆเช่น แขน ขา และจะค่อย ๆ หายไปภายใน 3 วัน
      - ระยะก่อนออกผื่น
        
        ไข้ตํ่าๆ
        
        Koplik's spot จุดสีขาว
        เหลืองขนาดเล็กคล้ายเม็ดงาอยู่ที่กระพุ้งแก้ม
    - - • กล่องเสียงและหลอดลมอักเสบ (laryngotracheobronchitis)
      - • ท้องเสีย (diarrhea)
      - • ปอดอักเสบ (pneumonia)
      - • สมองอักเสบ (acute encephalitis)
      - • หูชั้นกลางอักเสบ (otitis media)
      - • measles ในผู้ที่ตั้งครรภ์อาจมีภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นบ่อยกว่าได้ เช่นpneumonitis, hepatitis
      - • อาจทําให้เกิด abortion หรือ premature birth ได้
      - • ไม่พบว่าการที่มารดาเป็น measles ระหว่างตั้งครรภ์จะเพิ่มโอกาสการเกิดความพิการแต่กําเนิด (congenital anomalies) ในทารก
      - • แต่สามารถติดเชื้อจากแม่สู่ลูกได้ทําให้เกิดภาวะหัดแต่กําเนิด (congenital measles)
    - - • การรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาลดไข้ เช็ดตัวลดไข้
      - • การรักษาประคับประคอง เช่น ให้นอนพัก ให้สารนํ้าให้เพียงพอ
      - • ไม่มียาต้านไวรัสหัดที่จําเพาะและได้ผล การรักษาจะเป็นแบบประคับประคองได้แก่ การให้วิตามินเอ (Vitamin A) การรักษาตามอาการของผู้ป่ วย ร่วมกับการรักษาภาวะแทรกซ้อน
      - • การติดเชื้อหัดทําให้ระดับ vitamin A ลดลง และพบว่าระดับ retinol ในเลือดที่ตํ่ากว่า20 ug/dL มีความสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตที่เพิ่มขึ้น
      - • มีการศึกษาการให้ vitamin A แก่เด็กที่เป็นหัด พบว่าช่วยลดอัตราการเสียชีวิตและความรุนแรงได้โดยเฉพาะในเด็กอายุน้อยกว่า 2 ปี
      - • การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ
        amoxicillin ขนาดสูง 80-90 มก./กก./วัน หรือ amoxicillin-clavulanate
    - - อาการและอาการแสดง
        
        เด็กโต
        
        • จะเริ่มด้วยต่อมนํ้าเหลืองที่หลังหู ท้ายทอยและด้านหลังของลําคอโต และเจ็บเล็กน้อย
        
        • เด็กโตจะรู้สึกไม่สบาย ปวดหัว ไข้ตํ่าๆมีอาการคล้ายเป็นหวัด
        
        • มีเจ็บคอร่วมด้วย 1-5 วัน
        
        (Congenital rubella syndrome:CRS)
        
        IUGR
        
        มีนํ้าหนักตัวน้อยตั้งแต่แรกเกิด
        
        • ตับ ม้าม โตร้อยละ 68
        
        • เกล็ดเลือดตํ่า ร้อยละ 76
        
        ความพิการที่พบบ่อย
        
        หูหนวก หัวใจพิการ ต้อกระจก
    - - เกิดจากเชื้อ Human Herpesvirus 6
      - อาการและอาการแสดง
        
        • ไข้
        
        • ไข้สูงลอย 3-5 วัน
        
        • ไข้มักจะลดลงในวันที่ 3-4 มักไม่เกิน 5 วัน
        
        • ระยะออกผื่น
        
        • มักขึ้นในวันที่ 3-4
        
        • ขึ้น 12-24ชั่วโมงหลังไข้ลด
        
        • ผื่น maculopapular rash ขนาด 2-3 mm กดจาง ขึ้นกระจัดกระจายและไม่รวมกันเป็นปื้น
        
        • ขึ้นบริเวณลําตัวก่อนแล้วกระจายไป ลําคอ แขน ใบหน้า และขา
      - การรักษา
        
        • รักษาตามอาการ
        
        • รักษาประคับประคอง
        
        • ไม่มีการรักษาจําเพาะ
  - - - • ไข้
        
        • มักจะเป็นพร้อมผื่น
        
        • อาจมีไข้สูงช่วงผื่นขึ้นมาก
        
        • เป็นอยู่ประมาณ 2-4 วัน
        
        • ไข้จะลดลงเมื่อตุ่มเริ่มตกสะเก็ด
        
        • ในเด็กเล็กอาจไม่มีไข้หรือมีไข้ตํ่าๆ
    - - • การรักษาตามอาการ
      - • การรักษาประคับประคอง
      - • การรักษาจําเพาะ
        
        • Acyclovir
        
        • ใช้เฉพาะรายที่มีอาการรุนแรง หรือ มีอาการแพร่กระจายไปยังอวัยวะต่างๆ
        
        • ใช้ในผู้ป่ วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
    - - • การให้วัคซีน
        
        • Varicella vaccine 0.5 ml ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง
        
        • อายุ 1-12 ปี ฉีด 1 ครั้ง
        
        • อายุ 13 ปีขึ้นไป ฉีด 2 ครั้ง ห่างกัน 4-8 สัปดาห์
        
        • Varcella-zoster immunoglobulin (VZIG)
        
        • เด็กที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง สตรีตั้งครรภ์ ทารกแรกเกิดที่มารดาเป็นโรค
        
        • ให้ภายใน 96ชั่วโมงหลังสัมผัสโรค
  - - - • เข้าสู่ร่างกายทั้งจากการหายใจ หรือการสัมผัสตุ่มนํ้าใสโดยตรง
      - ไวรัสวาริเซลลา (varicella virus)
      - • เชื้อจะไปหลบซ่อนอยู่ในปมประสาทของร่างกายซึ่งสวนใหญ่ จะใช้เวลานานหลายปีโดยไม่มีอาการผิดปกติใดๆ
    - - ปวดแสบร้อนบริเวณผิวหนัง หลังจากนั้น 2-3 วันมีผื่นแดงขึ้นตรงบริเวณที่ปวด
      - • ต่อมาจะกลายเป็นตุ่มนํ้าใส ผู้ป่วยบางรายอาจมีไข้ร่วมด้วย
      - • ผื่นมักเรียงกันเป็นกลุ่ม หรือเป็นแถวยาวตามแนวเส้นประสาท และจะแตกออกเป็นแผล
      - • ต่อมาจะตกสะเก็ด และหายได้เองใน 2 สัปดาห์และเมื่อแผลหายแล้ว
      - • ถ้ามีการติดเชื้องูสวัดในหญิงตั้งครรภ์ระยะสามเดือนแรก อาจทําให้ทารกในครรภ์พิการได้
    - - • ปวดตามแนวเส้น ประสาทหลังการติดเชื้อ (Post Herpectic Neuralgia: PNH)
      - • การติดเชื้อ แบคทีเรียซํ้าเติม ตาอักเสบ แผลที่กระจกตา และภาวะแทรกซ้อนทางหู
      - • ผู้ที่มีภูมิต้านทานตํ่าโรคงูสวัดอาจเป็นรุนแรงและแพร่กระจายได้
      - • ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงแต่พบน้อย เช่น สมองและปอดอักเสบ
    - - • รักษาตามอาการ ให้paracetamol
        chlopheniramine ฯลฯ ไม่ควรใช้ aspirin ในเด็กที่อายุตํ่ากว่า 12 ปี
      - • ยาต้านไวรัสช่วยระงับอาการ
        
        • Acyclovir 800 มก. รับประทานวันละ 5 ครั้ง ทุก 4 ชั่วโมง เป็นเวลาอย่างน้อย 5-7 วัน (ในเด็ก 20 mg/kg ทุก 6ชั่วโมง)
        
        • Valacyclovir (the prodrug of acyclovir) 1000 กรัม รับประทานวันละ 3ครั้ง 5-7วัน
        
        • Famcyclovir (prodrug of penciclovir) 500 มก.ในประเทศสหรัฐอเมริกา หรือ250 มก. ในประเทศอื่นๆ รับประทานวันละ 3 ครั้ง 7วัน
      - • ยาทากลุ่มฆ่าเชื้อไวรัส เป็นกลุ่มยา acyclovir
  - - - • ระยะฟักตัว 4-6 วัน
      - • ไข้ตํ่าๆ
      - • เจ็บคอ
      - • ตุ่มนํ้าที่บริเวณช่องปาก มือ และเท้า และแห้งไปใน 1 สัปดาห์
    - - • อาจมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง
      - • เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ สมองอักเสบ อัมพาตกล้ามเนื้ออ่อนปวกเปียก หรือกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ไปจนถึงเสียชีวิตได้
    - - • รักษาตามอาการ
      - • รักษาแบบประคับประคอง
      - • ไม่มีการรักษาจําเพาะ
    - - • หลีกเลี่ยงการให้เด็กคลุกคลีหรือใกล้ชิดกับผู้ป่วย
      - • รักษาอนามัยส่วนบุคคล
      - • ไม่ใช้ภาชนะในการรับประทานอาหารร่วมกับผู้อื่น
      - • เมื่อเช็ดนํ้ามูกหรือนํ้าลายให้เด็กแล้วต้องล้างมือให้สะอาดโดยเร็ว
      - • รีบซักผ้าอ้อมหรือเสื้อผ้าที่เปื้อนอุจจาระให้สะอาดโดยเร็ว
      - • หากเด็กมีอาการของโรคมือเท้าปากให้รีบพาเด็กไปพบแพทย์
  - - - • 1. ไข้เฉียบพลันและสูงลอย 2-7 วัน
      - • 2. ภาวะเลือดออก โดยตรวจพบ tourniquet test ให้ผลบวกร่วมกับอาการเลือดออกอื่นๆ
      - • 3. ตับโต มักกดเจ็บ
      - • 4. มีการเปลี่ยนแปลงในระบบไหลเวียนโลหิต หรือมีภาวะช็อก
    - - จํานวนเกล็ดเลือดน้อยกว่า/เท่ากับ 100,000 ตัว/ลบ.มม.
      - เลือดข้นขึ้น ดูจากมีการเพิ่มขึ้นของ Hct มากกว่า/เท่ากับร้อยละ 20
      - ตรวจ CBC พบมีเม็ดเลือดขาวตํ่า จํานวนนิวโตรฟิ ลตํ่าและตรวจพบ atypical lymphocyte
    - - • ระยะที่1 ระยะไข้
        (acute febrile stage)
        
        ผู้ป่วยทุกรายจะมีไข้สูงเฉียบพลัน ส่วนใหญ่จะมีไข้สูงลอย 2-7 วัน
        
        อาการปวดกล้ามเนื้อ บางรายมีหน้าแดง (flushed face) อาจมีจุดเลือดออก(petechiae) หรือมีผื่นแบบ erythema หรือ maculopapular
        
        • บางรายมีอาการทางระบบทางเดินอาหารเช่น คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย อาจมีอาการปวดท้องหรือมีตับโตโดยเฉพาะในช่วงท้ายของระยะไข
      - ระยะที่ 2 ระยะวิกฤติ
        (critical stage)
        
        • เป็นระยะที่มีการรั่วของพลาสมา โดยการรั่วของพลาสมาประมาณ 24-48ชั่วโมง
        
        • ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นพร้อมๆกับการมีไข้ลดลงอย่างรวดเร็ว
        
        • อาจมีอาการปวดท้องด้านขวา ตรวจพบตับโต กดเจ็บ มีอาการเลือดออกผิดปกต
    - - • เมื่อเข้าสู่ระยะฟื้นตัวผู้ป่ วยส่วนใหญ่จะมีอาการดีขึ้นอย่างรวดเร็วในเวลาประมาณ 2 –3 วัน
      - • ผู้ป่วยมีความอยากอาหารเพิ่มขึ้น ตรวจพบความดันโลหิตปกติ ชีพจรเต้นช้าลงและแรงขึ้น
      - • ค่า Hct ลดลงมาคงที่ อาจตรวจพบผื่น (convalescent rash) ที่มีลักษณะเป็นวงกลมเล็กๆสีขาวของผิวหนังปกติท่ามกลางผื่นสีแดง
    - - • Grade I ไม่มีภาวะช็อก มีแต่การตรวจพบ tourniquet testให้ผลบวก และ/หรือ easy bruising
      - • Grade II ไม่มีภาวะช็อก แต่มีภาวะเลือดออก เช่น มีจุดเลือดออกตามตัว มีเลือดกําเดาหรืออาเจียน/ ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด/ สีดํา
      - • Grade III มีภาวะช็อก โดยมีชีพจรเบาเร็ว pulse pressureแคบ หรือ ความดันโลหิตตํ่า หรือ มีตัวเย็น เหงื่อออก กระสับกระส่าย
      - • Grade IV มีภาวะช็อกรุนแรง วัดความดันโลหิต และ/หรือ จับชีพจรไม่ได
    - - การรักษาพยาบาลเบื้องต้น
        
        • ผู้ป่วยไข้เลือดออกส่วนใหญ่มีอาการไม่รุนแรงและสามารถให้การดูแลรักษาที่บ้านได้
        
        • นัดผู้ป่วยมาพบแพทย์ทุก 1-2 วันเพื่อติดตามอาการ
        
        • การดูแลผู้ป่วยประกอบด้วย การลดไข้ด้วยการเช็ดตัวและกินยาลดไข้ รับประทานอาหารอ่อนและดื่มนํ้าให้เพียงพอ
        
        • ผู้ป่ วยที่มีอาการโดยทั่วไปแย่ลงโดยเฉพาะเมื่อไข้ลดลง เช่น
        ซึม มือเท้าเย็น ชีพจรเต้นเบาเร็ว กระสับกระส่าย ปวดท้องรุนแรง อาเจียนเป็นเลือด ควรได้รับการรักษาในโรงพยาบาล
      - การรักษาในโรงพยาบาล
        
        • ผู้ป่วยที่ดื่มนํ้าได้ไม่เพียงพอ
        
        • ปวดท้องหรืออาเจียนมาก
        
        • มีภาวะเลือดข้น
        
        • มีเลือดออกในกระเพาะอาหาร
        
        • มีภาวะช็อก