Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 3 กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ - Coggle…
บทที่ 3 กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์
กฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ความหมายและลักษณะ
แพ่ง
กำหนดสิทธิ หน้าที่ และ ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล
ความสัมพันธ์ระหว่างเอกชนกับเอกชนโดยทุกฝ่ายมีฐานะเท่าเทียมกัน
สามารถต่อรองได้ ภายใต้ขอบเขตของกฎหมาย
พาณิชย์
เกี่ยวข้องกับการค้าขาย
กิจการในเรื่องหุ้นส่วน บริษัท ประกันภัย ตั๋วเงิน
วิธีพิจารณาความแพ่ง
เกี่ยวกับการดำเนินพิจารณาพิพากษาคดีในกรณีที่เกิดข้อพิพาท
เช่น วิธีฟ้อง ศาลที่ฟ้อง
นิติกรรม
ความหมาย
การกระทำด้วยใจสมัครและถูกต้องตามกฎหมาย
เกิดการเปลี่ยนแปลง โอน สงวนหรือระงับสิทธิระหว่างบุคคล
เช่น สัญญาจ้างพยาบาลพิเศษ เป็นสัญญาต่างตอบแทน
องค์ประกอบ
ต้องแสดงออกในฐานะที่เป็นเอกชน
ทำโดยเจตนา
ชัดแจ้ง
ทำโดยวาจา เป็นลายลักษณ์อักษร แสดงกิริยาที่ทำให้เข้าใจ
เช่น การทำสัญญาจ้างแรงงาน การทำสัญญาซื้อขาย การส่ายหน้า
ปริยาย
ไม่ชัดแจ้งแต่ทำให้ต่างฝ่ายต่างเข้าใจว่ามีความประสงค์ใดในกิริยานั้น
การกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย
เกิดการเคลื่อนไหวสิทธิ
ประเภท
แบ่งตามจำนวนคู่กรณี
ฝ่ายเดียว
เจตนาของบุคคลเพียงฝ่ายเดียว
มีผลผูกพันทางกฎหมาย
เช่น พินัยกรรม คำมั่นจะให้รางวัล
หลายฝ่าย
สองฝ่ายขึ้นไป และทุกฝ่ายตกลงยินยอมตามข้อตกลง
สัญญาใช้ทุนการศึกษา สัญญาค้าประกัน สัญญาซื้อขาย
ตามการมีผลของนิติกรรม
ผู้แสดงเจตนายังมีชีวิต
การให้โดยเสน่หา สัญญาการซื้อขาย
ผู้แสดงเจตนาไม่มีชีวิต
พินัยกรรม
ตามค่าตอบแทน
มีค่าตอบแทน
สัญญาจ้างงาน สัญญาซื้อขาย สัญญากู้ยืมเงิน
ไม่มีค่าตอบแทน
ให้โดยเสน่หา สัญญายืมเงินโดยไม่มีดอกเบี้ย
ความสามารถของบุคคลในการให้การยินยอมรักษาพยาบาล
ความสามารถของบุคคล (Capacity)
กฎหมายถือว่าบุคคลมีวุฒิภาวะที่จะตัดสินใจกระทำสิ่งต่างๆ ด้วยตนเอง
กฎหมายจะคุ้มครองผู้หย่อนความสามารถ เพื่อมิให้บุคคลนั้นถูกเอาเปรียบโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์
ต้องมี “สภาพบุคคล หรือ มีชีวิต”
มีความสามารถที่จะใช้ สิทธิต่างๆ ตามกฎหมาย
บุคคล
มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย
ไม่จำกัดเฉพาะมนุษย์เท่านั้นที่เป็นบุคคล แต่รวมไปถึงสิ่งต่างๆ ที่กฎหมายบัญญัติรับรองการเป็นบุคคล
มี 2 ประเภท
บุคคลธรรมดา
มนุษย์ที่มีชีวิตรอดภายหลังการคลอดจากครรภ์มารดา
การตายมี 2 กรณี
ธรรมชาติ
ป่วยตาย แก่ตาย หรือถูกฆ่าตายของบุคคล ทำให้สภาพบุคคลสิ้นสุด
เกิดผลทางกฎหมายทั้งทางแพ่งและอาญา
สิทธิหน้าที่ ความรับผิด และทรัพย์สินของผู้ตาย ตกทอดไปยังทายาท
สาบสูญ
่บุคคลได้ไปจากภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ โดยไม่มีใครรู้ว่ามีชีวิตอยู่หรือไม่
เป็นเวลาติดต่อกัน 5 ปี ในเหตุการณ์ปกติ หรือเป็นเวลา 2 ปี
มีผลให้บุคคลนั้น เป็นคนตายตามกฎหมาย
นิติบุคคล
กฎหมายสมมติให้เป็นบุคคล เพื่อให้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย
อาจเป็นคนกลุ่มหนึ่ง ทรัพย์สิน หรือกิจการประเภทหนึ่งที่จดทะเบียน
ได้แก่ สมาคม ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล ห้างหุ้นส่วนจำกัด
กฎหมายจำกัดสิทธิของบุคคล ดังนี้
ผู้เยาว์ (Minor)
บุคคลที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ
บรรลุนิติมี 2 กรณี คือ อายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ หรือการสมรส เมื่อหญิงและชายอายุครบ 17 ปีบริบูรณ์ ได้รับความยินยอมจากผู้แทนโดยชอบธรรม
ข้อยกเว้นให้ผู้เยาว์สามารถกระทำนิติกรรมบางประเภทด้วยตนเอง
ได้ประโยชน์ สิทธิ หรือหลุดพ้นจากหน้าที่ เช่น การรับของที่มีผู้ให้โดย เสน่หา การรับการปลดหนี้จากเจ้าหนี้โดยไม่มีเงื่อนไข
กระทำเองเฉพาะตัว เช่น การจดทะเบียนรับรองบุตรนอกสมรส
่สมควรแก่ฐานะและจำเป็นแก่การดำรงชีพ เช่น การซื้ออาหาร เครื่องดื่มและของใช้ในชีวิตประจำวัน
การจำหน่ายทรัพย์สิน ประกอบธุรกิจการค้า
คนไร้ความสามารถ (Incompetence)
คนวิกลจริต (Unsound mind)่ คือ สมองพิการหรือจิตใจผิดปกติ หรือ อยู่ในภาวะผัก (Vegetative state)
ศาลมีคำสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ
วิปลาส หรือไม่มีสติสัมปชัญญะ
หากกระทำนิติกรรม ถือเป็นโมะฆียะทั้งหมด
หากจำเป็นต้องทำนิติกรรมใดๆ ผู้อนุบาลต้องเป็นผู้ทำแทน
การยกเลิก โดยหายวิกลจริตหรือผู้มี สิทธิร้องศาลสั่งครั้งแรก ร้องขอต่อศาล
คนเสมือนไร้ความสามารถ (Quasi – incompetence)
กายพิการ
ร่างกายพิการไม่สมประกอบแต่กำเนิด หรือเป็นภายหลัง
จิตฟั่นเฟือน
จิตไม่ปกติ ไม่สมประกอบ
สุรุ่ยสุร่าย
บุคคลที่ใช้จ่ายฟุ่มเฟือยสม่ำเสมอ
ติดสุรายาเมา
ลูกหนี้ที่ถูกศาลสั่งเป็นบุคคลล้มละลาย
สามีภริยา
จัดการสินสมรสร่วมกัน
ต้องให้ความยินยอมซึ่งกันและกันเป็นการทำนิติกรรมบางประเภท
เช่น การซื้อขาย แลก เปลี่ยน การเช่าอสังหาริมทรัพย์เกิน 3 ปี
สภาพบังคับทางแพ่ง
โมฆะกรรม
ความเสียเปล่าของนิติกรรม ที่กระทำตั้งแต่ต้น
ไม่สามารถฟ้องร้องบังคับตามกฎหมาย
สาเหตุที่ทำให้นิติกรรมเป็นโมะฆะ
ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย
ไม่ได้ทำให้ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายกำหนด
แสดงเจตนาโดยสำคัญผิดในสาระสำคัญแห่งนิติกรรม
โมฆียกรรม
่มีผลสมบูรณ์ในขณะกระทำ แต่สามารถบอกล้างหรือปฏิเสธนิติกรรมโดยผู้เสียหาย
มี 2 ประการ
ความสามารถของบุคคล
่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมาย
่ผู้เยาว์ต้องได้รับความยินยอมจากผู้แทนโดยชอบธรรม
แสดงเจตนาโดยวิปริต
สำคัญผิดในคุณสมบัติของบุคคลหรือทรัพย์สิน
การฉ้อฉล ผู้แสดงเจตนาถูกหลอกลวง ปกปิดความจริง
การข่มขู่
การบังคับชำระหนี้
การชำระเงิน ส่งมอบทรัพย์สิน เพื่อใช้หนี้
ชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าสินไหมทดแทน
กฎหมายรับรองและคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายให้กลับคืนสู่ฐานะเดิมมากที่สุด
มี 2 ประการ
่คำนวณราคาเป็นเงินได้
่ไม่อาจคำนวณราคาเป็นตัวเงินได้ เช่น หมิ่นประมาท ความเศร้าเสียใจ
่ผู้เสียหายจะเรียกร้องได้ตามกฎหมายกำหนด
กรณีผู้เสียหายเสียชีวิต
ค่าปลงศพและค่าใช้จ่ายอันจำเป็นอย่างอื่น
ค่าขาดไร้อุปการะ
ค่าขาดแรงงาน
ถ้ายังไม่ตายทันที สามารถเรียกค่ารักษาพยาบาล
กรณีเสียหายแก่ร่างกายหรืออนามัย
ค่ารักษาพยาบาลและค่าใช้จ่ายอันจำเป็น
ขาดประโยชน์ทำมาหาได้
เสียความสามารถในการประกอบอาชีพ
ค่าทำขวัญ
ความรับผิดทางแพ่งของพยาบาลวิชาชีพ
สัญญา
สองฝ่ายขึ้นไป
แสดงเจตนาด้วยใจสมัครถูกต้องตรงกันที่ จะกระทำหรืองดเว้นการกระทำ และตกลงกันทุกข้อโดยไม่มีข้อสงสัย
ความสัมพันธ์ในทางสัญญาเกิดจากรับรู้ผู้ป่วยเข้ารักษาในสถานพยาบาล
ไม่จำเป็นต้องมีการลงนามยินยอมรับการรักษา
การวินิจฉัยโรคที่ผิด หรือการรักษาพยาบาลผิดย่อมเป็นการผิดสัญญา
จากการละเมิด
จงใจหรือประมาทต่อผู้อื่นโดยผิดกฎหมาย จนเป็นเหตุให้ผู้อื่นเสียหายแก่ชีวิต
ต้องรับผิดจากการกระทำ โดยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
หลักสำคัญ 3 ประการ
กระทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมาย
การกระทำโดยจงใจหรือประมาท
ทำให้บุคคลอื่นเสียหาย
บุคคลต้องร่วมรับผิดกับผู้กระทำ
นายจ้างต้องร่วมรับผิดกับลูกจ้างในผลแห่งการละเมิด
ตัวการต้องรับผิดชอบผลแห่งการละเมิดของตัวแทน
บิดามารดาของผู้เยาว์หรือผู้อนุบาลของผู้วิกลจริต
ครูบาอาจารย์ นายจ้างหรือบุคคลอื่น
อายุความ
ระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดให้บุคคลมีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย
ถ้าผู้เสียหายใช้สิทธินั้นร้องเรียนต่อศาลเกินระยะเวลาที่กำหนด ศาลจะมีคำสั่งยกฟ้องได้ เนื่องจากคดีขาดอายุความ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่เกี่ยวข้อง
มาตรา ๑๕, มาตรา ๑๙, มาตรา ๒๑, มาตรา ๒๒, มาตรา ๒๓, มาตรา ๒๕, มาตรา ๒๖, มาตรา ๒๗,
มาตรา ๒๘, มาตรา ๒๙, มาตรา ๓๑, มาตรา ๓๒, มาตรา ๓๓, มาตรา ๓๔, มาตรา ๓๖, มาตรา ๖๑, มาตรา ๖๒, มาตรา ๖๓
มาตรา ๖๔, มาตรา ๖๕, มาตรา ๘๓, มาตรา ๑๒๒, มาตรา ๑๔๙, มาตรา ๑๕๐, มาตรา ๑๕๑, มาตรา ๑๕๒, มาตรา ๑๕๓
มาตรา ๑๕๗, มาตรา ๑๕๙, มาตรา ๑๖๔, มาตรา ๑๗๒, มาตรา ๑๗๓ , มาตรา ๑๗๔, มาตรา ๑๗๕, มาตรา ๑๗๖, มาตรา ๑๗๗
มาตรา ๑๗๘, มาตรา ๑๘๑, มาตรา ๓๖๖, มาตรา ๔๒๐, มาตรา ๔๒๕, มาตรา ๔๒๖, มาตรา ๔๒๗, มาตรา ๔๒๙, มาตรา ๔๓๐
มาตรา ๔๓๘, มาตรา ๔๔๓, มาตรา ๔๔๔, มาตรา ๔๔๕, มาตรา ๔๔๖, มาตรา ๔๔๘, มาตรา ๔๕๖, มาตรา ๑๐๑๕
มาตรา ๑๔๔๘, มาตรา ๑๔๔๙, มาตรา ๑๔๗๖, มาตรา ๑๔๘๐, มาตรา ๑๕๔๗, มาตรา ๑๕๙๙, มาตรา ๑๖๐๐, มาตรา ๑๖๐๑
มาตรา ๑๖๐๒, มาตรา ๑๗๐๓, มาตรา ๑๗๐๔
กฎหมายอาญา
ประเภท
ความผิดต่อแผ่นดิน
สำคัญและร้ายแรง
กระทำที่มีผลต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร
การปลอมและการแปลงเอกสาร
ความผิดต่อส่วนตัว
ไม่ร้ายแรง
กระทบต่อผู้เสียหายฝ่ายเดียว
ความผิดฐานฉ้อโกง ยักยอกทรัพย์ผู้อื่น หมิ่นประมาท
ลักษณะสำคัญ
ต้องมีบทบัญญัติความผิด และกำหนดโทษไว้โดยชัดแจ้ง
ต้องตีความเคร่งครัดตามตัวอักษร
ไม่มีผลย้อนหลังที่เป็นโทษ
ไม่มีผลในการเพิ่มโทษแก่บุคคล
หลักเกณฑ์ความรับผิด
การกระทำ
ผู้กระทำต้องรู้สึกตัวและรู้ว่าตนกำลังทำสิ่งใด
การกระทำนั้นเป็นความผิดและกำหนดโทษ
ผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิดจนกว่าจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด
กระทำโดยเจตนา ประมาท หรือไม่เจตนา
เจตนา
รู้สำนึกในการที่กระทำ
ประมาท
ปราศจากความระมัดระวัง
วิสัย
ลักษณะที่เป็นอยู่ของบุคคลผู้กระทำ
พฤติการณ์
ข้อเท็จจริงประกอบการกระทำหรือเหตุภายนอกของผู้กระทำ
ไม่เจตนา
ไม่ได้ตั้งใจให้เกิด
เหตุยกเว้นความรับผิดทางอาญา
เหตุยกเว้นความรับผิด
การป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย
ผู้เสียหายยินยอมให้กระทำ
เหตุยกเว้นโทษ
กระทำด้วยความจำเป็น
การกระทำผิดเพราะความบกพร่องทางจิต
การกระทำตามคำสั่งของเจ้าพนักงาน
การกระทำของเด็กอายุไม่เกิน 10 ปี
การกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพย์
เหตุลดหย่อนโทษ
การกระทำความผิดโดยไม่รู้ว่ากฎหมายบัญญัติว่าเป็นความผิด
การกระทำโดยบันดาลโทสะ
เหตุอื่นๆ ในการลดหย่อนหรือบรรเทาโทษ
อายุความ
ระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดให้ต้องฟ้องร้องผู้กระทำความผิด
แบ่งออกเป็น
คดีทั่วไป
ระยะเวลาของอายุความแปรตามอัตราโทษตามความผิด
คดีความผิดอันยอมความได้
ความผิดฐานบุกรุกหรือหมิ่นประมาท
โทษทางอาญา
โทษประหารชีวิต
เป็นโทษสูงสุด สำหรับลงโทษผู้กระทำความผิดคดีอุกฉกรรจ
โทษจำคุก
เป็นความผิดมีโทษจำคุก
ศาลต้องลงโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี
ผู้กระทำความผิดต้องไม่เคยได้รับโทษจำคุกมาก่อน
ศาลคำนึงถึงองค์ประกอบต่อไปนี้ คือ อายุ ประวัติ ความประพฤติ
โทษกักขัง
เปลี่ยนจากโทษอย่างอื่นมาเป็นโทษกักขัง
โทษปรับ
การเสียค่าปรับ
โทษริบทรัพย์สิน
ทรัพย์สินซึ่งบุคคลได้ใช้หรือมีไว้ใช้ในการกระทำความผิด
ทรัพย์สินที่ผู้ใดทำหรือมีไว้ในครอบครองเป็นความผิด เช่น ยาบ้า ยาเสพติด ธนบัตรปลอม
ทรัพย์สินซึ่งเกี่ยวข้องกับสินบน
ความรับผิดทางอาญาที่เกี่ยวกับการปฏิบัติการพยาบาล
ความประมาท
ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานวิชาชีพ
ใช้เครื่องมือ/อุปกรณ์ การแพทย์ไม่ถูกต้อง
ความบกพร่องด้านการบันทึก
ความบกพร่องด้านการประเมินและเฝ้าระวังอาการ
ความบกพร่องด้านการไม่พิทักษ์สิทธิของผู้ป่วย
การทอดทิ้งหรือละเลยผู้ป่วย
การเปิดเผยความลับของผู้ป่วย
ปฏิเสธความช่วยเหลือผู้ที่ตกอยู่ในอันตรายต่อชีวิต
การปลอมเอกสารและการทำหรือรับรองเอกสารเท็จ
การทำให้หญิงแท้งลูก