Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การลำเลียงสารเข้า - ออกเซลล์ - Coggle Diagram
การลำเลียงสารเข้า - ออกเซลล์
การลำเลียงสารแบบผ่านเยื่อหุ้มเซลล์
แบบใช้พลังงาน
ทิศทางการเคลื่อนที่ของสารจากบริเวณที่มีความเข้มข้นน้อยไปมาก
ใช้สารพลังงานคือ ATP รายการแพร่แบบฟาซิลิเทตตรงที่ต้องใช้ protein carrier
Primary Active Transport เป็นการลำเลียงสารในทิศทางเดียวต่อการลำเลียง 1 ครั้ง
Secondary Active Transport เป็นการลำเลียงสารสองทิศทางต่อการลำเลียง 1 ครั้ง
แบบไม่ใช้พลังงาน
เครื่อนที่จากบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารละลายมากไปน้อย
Facilitated diffusion การแพร่แบบฟาซิลิเทต
เคลื่อนที่จากบริเวณที่มีความเข้มข้นสูงไปต่ำ โดยต้องอาศัยตัวพา
ประเภทของสารที่เกิดการแพร่แบบฟาซิลิเทตได้แก่
ไอออนของสารขนาดเล็กที่มีขั้วและตัวถูกละลายที่มีโมเลกุลใหญ่
เกิดขึ้นได้เร็วกว่าการแพร่แบบธรรมดา เพราะมีตัวพา
หากสารที่ถูกลำเลียงมีความเข้มข้นมากจนถึงจุดๆหนึ่งความเร็ว
ในการลำเลียงจะคงที่เนื่องจากตัวพามีจำกัด
ต่างจากการแพร่แบบธรรมดาที่ยังเพิ่มความเร็วได้
osmosis ออสโมซิส
เป็นการเคลื่อนที่ของน้ำทำหน้าที่เป็น”ตัวทำละลาย” ผ่าน
เยื่อเลือกผ่าน จากบริเวณที่มีความเข้มข้นต่ำไปสูง เนื่องจากเป็นการเคลื่อนที่ของตัวทำละลายจึงมีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนปริมาตร
เมื่อระดับของของเหลวในระบบคงที่ระบบจะปรับตัวเข้าสู่ภาวะสมดุลใหม่อีกครั้ง ความดันที่ทำให้การออสโมซิสหยุดพอดีเรียกว่าแรงดันออสโมซิส
Hyper
tonic Solution เป็นสารละลายที่มีความเข้มข้นสูงเมื่อเทียบกับความเข้มข้นของสารละลายภายในเซลล์ทิศทางการออสโมซิสของน้ำจะเคลื่อนที่ออกจากเซลล์ทำให้เซลล์เหี่ยว
Iso
totic solution เป็นสารละลายที่มีความเข้มข้นเท่ากับสารละลายภายในเซลล์ ทิศทางการเคลื่อนที่จะเคลื่อนที่เข้าออกเท่ากัน ทำให้ช่วยรักษาสภาพของเซลล์ให้คงที่
Hypo
tonic Solution เป็นสารละลายที่มีความเข้มข้นน้อยทิศทางการออสโมซิสเคลื่อนที่เข้าสู่เซลล์ทำให้เซลล์เต่ง ปรากฏการณ์ข้างต้นทำให้ทราบว่ายังมีแรงดันอีกหนึ่งชนิดที่เกี่ยวข้องกับการออสโมซิสคือ แรงดันเต่ง
Simple diffusion การแพร่แบบธรรมดา
เป็นการเคลื่อนที่ของสารใดๆที่เป็น"ตัวถูกละลาย"
จากบริเวณที่มีความเข้มข้นมากไปน้อย
Phospholipid bilayer โดยไม่อาศัยตัวพาใดๆ
ประเภทของสารที่เกิดการแพร่แบบธรรมดาได้แก่
ตัวถูกละลายที่มีขนาดเล็ก
Dialysis ไดอะไลซิส
เป็นกระบวนการตรงกันข้ามกับออสโมซิส เป็นการเคลื่อนที่ของสารที่เป็น”ตัวถูกละลาย”ผ่านเยื่อเลือกผ่านจากบริเวณที่มีความเข้มข้นสูงไปต่ำ
Ion Exchange การแลกเปลี่ยนไอออน
เป็นการแลกเปลี่ยนไอออนภายในเซลล์กับภายนอกเซลล์โดยต้องเป็นไอออนที่มีขั้วเดียวกัน
Imbibition การดูดซับน้ำ
เป็นการดูดน้ำในลักษณะการซับน้ำ พบในพืช อาศัยสารสำคัญใน cell wall คือ เซลลูโลสและpectin
การลําเลียงสารแบบไม่ผ่านเยื่อหุ้มเซลล์
แบบนำสารเข้าสู่เซลล์
pinocytosis
Cell drinking เป็นการลำเลียงสารที่มีสถานะเป็นของเหลว โดยการเว้าเข้าไปของเยื่อหุ้มเซลล์จนเกิดเป็นถุง
Receptor-mediated endocytosis
การนำสารเข้าสู่เซลล์โดยอาศัยตัวรับ เป็นการลำเลียงสารเข้าสู่เซลล์ที่เกิดขึ้นโดยมีโปรตีนที่อยู่บนเยื่อหุ้มเซลล์ทำหน้าที่เป็นตัวร้าย สารที่ถูกลำเลียงด้วยวิธีนี้จะต้องมีความจำเพาะในการจับกับโปรตีนตัวรับ
phagocytosis
Cell eating เป็นการลำเลียงที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่และมีสถานะเป็นของแข็งอะไรแม่ นำเข้าสู่เซลล์โดยการใช้ Pseudopodium ยื่นเยื่อหุ้มเซลล์ไปโอบล้อมสารนั้นๆ แล้วสร้างเป็นถุงนำเข้าไปในเซลล์
แบบนำสารออกจากเซลล์
เป็นการลำเลียงสารที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ออกจากเซลล์
โดยบรรจุอยู่ในถุง แล้วถุงจะค่อยๆเคลื่อนเข้ามาเชื่อมรวมกับเยื่อหุ้มเซลล์จากนั้นสารที่บรรจุอยู่ในถุงจะถูกปล่อยออกสู่นอกเซลล์