Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลเด็กที่มีปัญหาทางระบบประสาท - Coggle Diagram
การพยาบาลเด็กที่มีปัญหาทางระบบประสาท
ชักจากการติดเชื้อของเยื่อหุ้มสมองและเนื้อสมอง
เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
(Meningitis)
สาเหตุ
เชื้อไวรัส (Viral หรือ Asepitc meningitis)
พยาธิ (Eosinophilic meningitis)
เชื้อแบคทีเรีย (Bacterial meningitis)
เชื้อรา (Fungal memingitis)
ผลการวิเคราะห์ CSF
virus
WBC = 10-100
Glucose ปกติ
สีใส
Protein ปกติ หรือ สูง ต่างกันไป
P = 110-150 ปกติ
TB
P >200
สีใสหรือเหลืองอ่อน
WBC = 25-500
Glucose ต่ำ
แบคทีเรีย
Protein สูง
Glucose ต่ำ
WBC = 100 -10,000
สีขุ่น
P >180
อาการและอาการแสดง
มีไข้ ปวดศีรษะมาก ซึมลง กระหม่อมโป่งตึง อาเจียน ชัก
อาการแสดงของการระคายเคืองของเยื่อหุ้มสมอง
Kernig’s sign ได้ผลบวก
Brudzinski’s sign ได้ผลบวก
คอแข็ง (Stiffness of neck)
สมองอักเสบ (Encephalitis)
สาเหตุ
เชื้อรา
เชื้อปรสิต
เชื้อแบคทีเรีย
ปฏิกิริยาต่อวัคซีน
เชื้อไวรัส
อาการและอาการ
แสดง
ไข้สูง
ปวดศีรษะ
ปวดบริเวณต้นคอ คอแข็ง (Stiffness of neck)
ซึมลง จนถึงขั้นโคม่าได้ภายใน 24 – 72 ชั่วโมง
ชัก มีการเคลื่อนไหวผิดปกติ
กระสับกระส่าย อารมณ์ผันแปร เพ้อ คลั่ง อาละวาด
การหายใจไม่สม่ำเสมอ
การรักษา
การให้ยา ระงับชัก ลดอาการบวมของสมอง นอน
หลับ ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
รักษาสมดุลของปริมาณน้ำเข้า – ออก ของร่างกาย
ให้ออกซิเจน, เจาะคอ หรือใช้เครื่องช่วยหายใจ
โรคสมองพิการ
(Cerebral Palsy)
สาเหตุ
ระยะคลอด
สมองขาดออกซิเจน ได้รับอันตรายจากการคลอด คลอดยาก รกพันคอ คลอดท่าก้น การใช้คีมดึงเด็ก
ระยะหลังคลอด
ศรีษะได้รับการกระทบกระเทือน เเรกเกิดมีอาการตัวเหลือง เส้นเลือดที่สมองผิดปกติ ขาดออกซิเจนจากการจมน้ำ การติดเชื้อบริเวณสมอง
ระยะก่อนคลอด
มารดามีเลือดออกทางช่องคลอด ระหว่าง 6-9 เดือน ขาดสารอาหารขณะตั้งครรภ์ มารดามีภาวะชักหรือปัญญาอ่อน คลอดการกำหนด ขณะต้งครรภ์มารดาได้รับยาบางชนิด
อาการและอาการแสดง
เสียการทรงตัว
ภาวะปัญญาอ่อนมากถึงน้อย
ลักษณะอ่อนปวกเปียก อาจหายใจช้า พัฒนาการช้า
พูดไม่ชัดเจน
การพยาบาล
เสี่ยงต่อพัฒนาการช้ากว่าวัย/มีพัฒนาการช้ากว่าวัย เนื่องจากความบกพร่อง
ของระบบประสาท
เสี่ยงต่อการได้รับบาดเจ็บ เนื่องจากความบกพร้องด้านการเคลื่อนไหว/ระบบประสาท
ได้รับสารอาหารน้อยกว่าความต้องการของร่างกาย เนื่องจากปัญหาการ
รับประทานอาหาร
บิดา มารดาหรือผู้ดูแลเด็กขาดความรู้ในการดูแลเด็ก
การรักษา
ทำกายภาพบำบัดของกล้ามเนื้อแขน ขา หรือลำตัว
ให้ early stimulation เพื่อให้สมองส่วนต่างๆที่ไม่มีความเสียหายได้พัฒนา
ให้ยาคลายกล้ามเนื้อ ได้แก่ diazepam,baclofen
แก้ไขความผิดปกติของการรับรู้ที่สำคัญ
แก้ไขความผิดปกติของระบบประสาทส่วนอื่น
ให้คำแนะนำผู้ปกครองในการดูแลเด็กในชีวิตประจำวันและส่งเสริมให้เด็กฝึก
กลุ่มอาการดาวน์ (Down ’s syndrome)
อาการและอาการแสดง
หัวแบนกว้าง (brachiocephaly)
หูติดอยู่ต่ำ
ปากอ้าและลิ้นมักจะยื่นออก และมีรอยแตกที่ลิ้น
มือกว้างและสั้น มักจะมี simian crease
คอสั้นและผิวหนังด้านหลังของคอค่อนข้างมากและนิ่ม
ร่างกายเจริญเติบโตช้า
ความผิดปกติเกี่ยวกับตา เช่น ต้อกระจก ต้อหิน ตาเข สายตาสั้น
ความผิดปกติเกี่ยวกับหู เช่น ช่องรูหูเล็ก มีปัญหาการได้ยิน
การรักษา
การรักษาโรคทางกายอื่นๆที่มีร่วมด้วย คือ โรคหัวใจระบบทางเดินอาหารอุดกั้น ภาวะฮัยโปไทรอยด์
การให้คำปรึกษาแนะนำด้านพันธุกรรม
การกระตุ้นและส่งเสริมพัฒนาการให้เหมาะสมตามยตั้งแต่วัยอายุยังน้อย(early stimulation)
โรคที่เกิดการอักเสบของเส้นประสาท (Guillain Barre ‘s Syndrome )
สาเหตุ
เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานผิดปกติ
อาการและอาการแสดง
motor
กล้ามเนื้ออ่อนแรง (Flaccid motor paralysis) เดินลำบาก ในรายที่ไม่รุนแรงอาจเกิดแค่ปลายเท้าตกเท่านั้น
อาการของประสาทสมอง
พบความผิดปกติบ่อยที่สุด มีอัมพาตของหน้า ปิดตา และปากไม่สนิทความผิดปกติของการ
แสดงสีหน้า และคู่ที่ 10 (Vagus nerve) ผู้ป่วยจะมีอาการกลืน พูด และหายใจลำบาก
Sensation
มีอาการเหน็บชา เจ็บ ปวดโดยเฉพาะปลายแขนปลายขา ไหล่ สะโพก และโคนขา ต้องให้ยาแก้ปวด มีอาการอ่อนแรง ชา สูญเสีย reflex
อาการลุกลามของประสาทอัตโนมัติ
การเต้นหัวใจผิดจังหวะ ความดันโลหิตไม่คงที่ หัวใจเต้นช้าหรือเร็ว หน้าแดง เหงื่อออก ปัสสาวะคั่ง และท้องอืดจาก paralytic ileus
การรักษา
การรักษาด้วย Intravenous Immunglobulin (IVIG)
การรักษาด้วยการเปลี่ยนถ่ายพลาสมา (Plasma Exchange หรือ
Plasmapheresis)
การรักษาในระยะเฉียบพลัน
ติดตามประเมินการเคลื่อนไหว กำลังของกล้ามเนื้อ การรับรู้สัมผัส สภาวะของmotorsensory และ cranial nerve ช่วยเหลือฟื้นฟูสภาพ Observe อาการแทรกซ้อนจากการจำกัดการเคลื่อนไหว
ดูแลปัญหาการขาดสารอาหาร เนื่องจากผู้ป่วยจะมีน้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว ต้องการพลังงานในการหย่าเครื่องช่วยหายใจ ทำให้ได้รับอาหารไม่เพียงพอ
ให้ออกซิเจน ถ้ามีการหายใจไม่พอจำเป็นต้องใส่ท่อช่วยหายใจพร้อมเครื่องช่วย
หายใจ
สังเกตอาการปวดตามกล้ามเนื้อ
Check vital sign โดยเฉพาะ RR ต้องมีการตรวจวัด vital capacity , tidal volume
หรือ minute volume
ประคับประคองด้านจิตใจ ส่งเสริมการมองโลกในแง่ดีสำหรับผู้ป่วย
Spina bifida
ลักษณะ
Meningocele
Myelomeningocele
Spina bifida occulta
วินิจฉัย
ตรวจร่างกายทารกมีความผิดปกติ
มารดาตรวจพบAlphafetoprotien
ในน้ำคร่ำสูง และมีประวัติติดเชื้อขณะตั้งครรภ์
การรักษา
การผ่าตัดเย็บปิดถุงที่ยื่นออกมา
วินิจฉัยการพยาบาล/การพยาบาล
อาจมีการติดเชื้อของระบบทางเดินปัสสาวะ
เนื่องจากการคั่งของน้ำปัสสาวะ
ทำความสะอาดทุกครั้งหลังขับถ่าย
ให้ยา Antibiotic ตามแผนการรักษา
ทำ Crede’manuever ทุก 2-4 hr
อาจเกิดการติดเชื้อ เนื่องจากถุงน้ำแตก
ดูแลถุงน้ำให้ชุ่มชื่น ระวังไม่ให้เกิดแผล
ไม่นุ่งผ้าอ้อม
จัดท่านอนตะแคงหรือนอนคว่ำ
หมั่นตรวจสอบการฉีกขาด รั่ว
ประเมินการติดเชื้อ
มีกล้ามเนื้อแขนขาอ่อนแรงจากการกดเบียดเส้นประสาทและไขสันหลัง
สอนผู้ปกครองในการกระตุ้นการ
เคลื่อนไหวของผู้ป่วย
สังเกตอาการอ่อนแรงของแขนขา
การ คุมการขับถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ
ทำ Passive Exercise ให้ผู้ป่วย
ข้อวินิจฉัย/การพยาบาลหลังผ่าตัด
มีโอกาสติดเชื้อบริเวณแผลผ่าตัดได้ง่ายจากการปนเปื้อนอุจจาระปัสสาวะ
ดูแลให้ยา Antibiotic / check V/S
ดูแลทำความสะอาดแผล
จัดท่านอนตะแคงหรือคว่ำไม่นุ่งผ้าอ้อม
เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด
เฝ้าระวังและสังเกตภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญคือ แผลติด
เชื้อ และ Hydrocephalus
วัดเส้นรอบศีรษะทุกวันเพื่อประเมินภาวะHydrocephalus
ตรวจสอบสัญญาณชีพ อาจทุก 2-4 hr
บริหารแขนขา/ เปลี่ยนท่านอนบ่อยๆ
ภาวะน้ำคั่งใน โพรงสมอง ( Hydrocephalus )
สาเหตุ
การอุดกั้นการไหลเวียนของน้ำหล่อสมองและไขสันหลัง
ความผิดปกติในการดูดซึมน้ำไขสันหลัง
การสร้างหรือการผลิตน้ำไขสันหลังมากผิดปกติ
อาการ
หนังศีรษะบางและมองเห็นหลอดเลือดดำที่บริเวณใบหน้าหรือศรีษะโป่งตึงเห็นชัดมากกว่าปกติ
มีอาการกระหม่อมโป่งตึงกว่าปกติในเด็กเล็กที่กระหม่อมยังไม่เปิดพบว่ากระหม่อมหน้าโป่งตึงกว่าปกติ
เสียงเคาะกะโหลกเหมือนหม้อแตก
ศรีษะโต / หัวบาก
อาการแสดงของคามดันกะโหลกศรีษะสูงขึ้น
ตา 2 ข้างกรอกลงล่าง
ตาพล่ามัวเห็นภาพซ้อน
รีเฟกซ์และ Tone ของขา 2 ข้างไวกว่าปกติ
กล้ามเนื้ออ่อนเเรง
พัฒนาการช้าและปัญญาอ่อน
การรักษา
ผ่าตัดรักษาสาเหตุ
ผ่าตัดเปลี่ยนทางเดินน้ำไขสันหลัง (Shunt)
Ventriculo-peritoneal Shunt (V-P Shunt)
การให้ยาลดการสร้างน้ำไขสันหลัง (Diamox)
ปัญหาแทรกซ้อน
Infection
Obstruction
ข้อวินิจฉัยการพยาบาลและกิจกรรมการพยาบาล
อาจเกิดความดันในกะโหลกศรีษะสูงจากการคั่่งของน้ำไขสันหลัง
จัดท่านอนศีรษะสูง 15-30 องศา
วัดเส้นรอบวงศีรษะทุกวันในเวลาเดียวกัน
ประเมินความดันในกะโหลกศีรษะ
อาจเกิดแผลกดทับบริเวณศีรษะ
เปลี่ยนท่านอนบ่อยๆ
รักษาความสะอาดของผิวหนัง
จัดให้นอนบนที่นอนนุ่มๆ ใช้หมอนนุ่มรองศีรษะไหล่
จัดปูที่นอนให้เรียบตึง
ตรวจสอบประเมินการเกิดแผลกดทับสม่ำเสมอ
อาจเกิดภาวะขาดสารน้ำและสารอาหารเนื่อกจากการสำลอกอาเจียนและดูดนมได้น้อย
ขณะให้นมอุ้มท่าศีรษะสูงเสมอ
หลังให้นมจับเรอไล่ลม
ดูแลให้รับนมน้ำครั้งละน้อยๆโดยแบ่งให้บ่อยครั้ง
ภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด
การระบายน้ำไขสันหลังที่เร็วกินไป( เน้นนอนราบหลังการผ่าตัด 24 ชั่วโมงแรก )
การติดเชื้อที่แผลผ่าตัด
โรคไข้สมองอักเสบJapanese encephalitis (JE)
อาการ
มีไข้
ปวดเมื่อย
อ่อนเพลีย
ปวดศีรษะ
อาเจียน
ง่วงซึมไม่รู้สึกตัว
มีอาการชักกระตุก
การรักษา
ดูดเสมหะบ่อยๆ ถ้ามีเสมหะมากอาจต้องทำ
tracheostomy บางครั้งจำเป็นต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ
ให้ยาลดไข้ลดการบวมของสมอง ระงับอาการชัก ดูแลทางเดินหายใจให้โล่ง
การป้องกัน
ไม่ควรเลี้ยงหมูในบริเวณใกล้บ้านที่อยู่อาศัย
ป้องกันโดยการฉีดวัคซีน 3 ครั้ง
หลีกเลี่ยงไม่ให้ถูกยุงกัด
การพยาบาล
ไม่ผูกรัดหรือตรึงผู้ป่วย ขณะชักเพื่อป้องกันกระดูกหัก
ทำทางเดินหายใจให้โล่ง โดยการดูดเสมหะ
จัดให้ผู้ป่วยนอนราบ ตะแคงหน้าไปข้างใดข้างหนึ่ง เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยสำลัก
เสมหะ น้ำลาย
ดูแลให้ได้รับออกซิเจนตรงตามแผนการรักษาในรายที่หายใจขัดและเขียว
ขณะชักให้งดอาหาร น้ำ ทางปาก ตามแผนการรักษา
ถ้าผู้ป่วยมีไข้สูง ให้เช็ดตัวด้วยน้ำธรรมดา หรือน้ำอุ่น เพื่อให้ไข้ลด ถ้าไข้ไม่ลด
รายงานแพทย์ทราบเพื่อให้ยาลดไข้ตามแผนการรักษา
ดูแลให้ได้รับยากันชัก ยาคลายกล้ามเนื้อตรงตามแผนการรักษา
ให้การพยาบาลผู้ป่วยด้วยความนุ่มนวล และจัดสิ่งแวดล้อมรอบเตียงให้เงียบและ
อากาศถ่ายเทได้สะดวก
สังเกตและบันทึกลักษณะการชัก และระดับความรู้สึกตัวขณะชัก
วัดและบันทึกสัญญาณชีพ อย่างน้อยทุก 4 ชั่วโมง