Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

บทที่ 8 ประเด็นทางจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยวิกฤต และการดูแลระยะท้ายชีวิต,…

- - - - จะต่อรองกับตัวเอง คนรอบข้าง หรือแม้กระทั่งสิ่งศักดิ์สิทธิ์
      - “อยากเห็นลูกเรียนจบก่อน” “ฉันรู้ว่ามันร้ายแรง คงรักษาไม่หาย
        แต่ฉันอยาก”
      - รู้สึกว่าตนเองมีความผิดที่ยังไม่ได้ทำบางอย่างที่ค้างคา
    - - ออกห่างจากสังคมรอบข้าง เบื่อหน่าย เก็บตัว ไม่ค่อยพูดคุย
      - มีการบกพร่องในการปฏิบัติกิจวัตรประจาวัน และหน้าที่การงาน
      - เริ่มรับรู้ว่าสถานการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
    - - “ทาไมต้องเกิดขึ้นกับเรา” “ไม่ยุติธรรมเลย ทาไมต้องเกิดกับเรา”
      - อารมณ์รุนแรง ก้าวร้าว และต่อต้าน
    - - มองเหตุการณ์อย่างพิจารณามากขึ้น มองเป้าหมายในอนาคตมากขึ้น
      - เรียนรู้เพื่อให้ดำเนินชีวิตต่อไปได้
      - ยอมรับสิ่งต่างๆตามความเป็นจริง
    - - “ไม่จริงใช่ไหม” หรือ “คุณหมอแน่ใจรึเปล่าว่าผลการตรวจถูกต้อง”
      - ช็อคและปฏิเสธสิ่งที่ได้รับรู้ ไม่ยอมรับความจริง ไม่เชื่อผลการรักษา
  - - - ความพิการ
      - สูญเสียภาพลักษณ์
      - การกลับเป็นซ้า
      - โรครุนแรงหรือรักษาไม่หาย
      - ไม่ตอบสนองต่อการรักษา
      - การเสียชีวิต
    - - ความเชื่อและวัฒนธรรม
      - ความคาดหวังและความเป็นจริงที่เกิดขึ้น
      - ภูมิหลังของผู้รับข่าวร้าย
- - - - ในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤติมีทีมแพทย์ที่ดูแลรักษาร่วมกันมากกว่า สาขา ส่งผลให้แพทย์แต่ละสาขา มุ่งเน้นในการรักษาอวัยวะที่ตนรับผิดชอบ
      - ทำให้ไม่ได้มองผู้ป่วยแบบองค์รวม ถ่าไม่มีแพทย์ท่านใดดูแล
        ผู้ป่วยเป็นองค์รวม มีความเป็นไปได้สูงที่ผู้ป่วยจะไม่ได้รับการ
        ดูแลแบบ palliative care
    - - เนื่องจากทีมสุขภาพมักมุ่งประเด็นไปที่การหายของโรคมากกว่า
        ความสุขสบายของผู้ป่วย
    - - การรักษาในไอซียูผู้ป่วยมีโอกาสที่จะดีขึ้นแล้วกลับไปทรุดลงได้หลายครั้ง อาจส่งผลให้ผู้ป่วยครอบครัว
      - ทีมสุขภาพอาจเข้าใจว่าเมื่อแย่ลงก็จะสามารถกลับมาดีขึ้นเหมือนเดิมได้ ซึ่งอาจจะไม่เป็นความจริงเสมอไป
    - - การใช้จึงควรพิจารณาใช้กับผู้ป่วยที่มีโอกาสจะรักษาให้อาการดีขึ้นได้ ไม่ใช่ใช้กับผู้ป่วยวิกฤติทุกราย โดยไม่คำนึงถึงทรัพยากรที่มีจำกัด
      - การดูแลแบบ palliative สามารถเข้ามาช่วยลดอัตราการครองเตียงในหอผู้ป่วยวิกฤติได้
      - เนื่องจากเตียงผู้ป่วยในไอซียู รวมทั้งอุปกรณ์หรือเครื่องมือต่าง ๆ
        มีจำกัด
    - - การที่ผู้ป่วยมีอาการทรุดลงจากเดิม หรือมีโอกาสเสียชีวิตสูง เป็นสิ่งที่ทำให้ญาติเสียใจมาก และมีแนวโน้มที่จะไม่ต้องการการรักษาแบบpalliative care ต่างจากผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ได้รับการดูแลแบบ palliative มาก่อนหน้านี้
      - ผู้ป่วยที่เข้ารักษาในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤติมักขาดการเตรียมตัวเพื่อรับมือกับภาวะสุขภาพที่ทรุดลงอย่างเฉียบพลัน ส่งผลให้มีความคาดหวังสูงที่จะดีขึ้นจากภาวการณ์เจ็บป่วยที่รุนแรง
    - - ไอซียูเป็นหอผู้ป่วยที่มีอัตราการตายสูง แต่สิ่งแวดล้อมในไอซียู
        ส่วนใหญ่มักจะพลุกพล่าน วุ่นวาย มีเสียงสัญญาณเตือนดังเกือบตลอดเวลา ไม่เหมาะกับการเป็นสถานที่สุดท้ายก่อนผู้ป่วยจะจากไป
    - - แนวโน้มที่ทีมสุขภาพจะพยายามทำทุกวิถีทางเพื่อให้ผู้ป่วยรอดชีวิต ขณะเดียวกันทีมสุขภาพที่ทำงานในไอซียู อาจเกิดภาวะหมดไฟ (burn out) หรือเกิดความกังวลจากหน้าที่การงานได้ง่าย
      - บุคลากรของทีมสุขภาพที่ทำงานอยู่ในหออภิบาลผู้ป่วยวิกฤติจะคุ้นชินกับการรักษาผู้ป่วยเพื่อมุ่งให้มีชีวิตรอดพ้นจากภาวะวิกฤต
  - - - Status post cardiac arrest
      - Diagnosis of intracerebral hemorrhage requiring mechanical ventilation
      - Diagnosis of active stage IV malignancy (metastatic disease)
      - Terminal dementia
      - Multi-system/organ failure at least three systems
      - Surprise question "No"
      - ICU admission after hospital stay at least 10 days
    - - ถ้าหากเมื่อใดก็ตามมีข้อบ่งชี้ในการปรึกษาและมีระบบให้คำปรึกษาในโรงพยาบาล ก็ควรให้ทีม palliative care เข้าดูแลร่วมด้วย
      - แพทย์เวชบำบัดวิกฤตมีความรู้ความสามารถในการดูแลแบบ palliative care ให้กับผู้ป่วยทุกคน
    - - เพื่อบูรณาการแนวคิดการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบ palliative care เข้าไปในเนื้องานที่ทำอยู่ในแต่ละวัน
      - หลักการดูแลผู้ป่วยแบบ palliative care
        ในหอผู้ป่วยวิกฤตสำหรับทีมสุขภาพ คือ “ABCD”
        
        Behavior
        
        ควรให้ความสำคัญ สบตา หลีกเลี่ยงศัพท์ทางการแพทย์
        ไม่แสดงทีท่ารีบร้อน
        
        การปฏิบัติต่อผู้ป่วยและญาติ ควรปฏิบัติอย่างให้เกียรติ ทั้งวัจนะ และ
        อวัจนะภาษาขณะพูดคุยหรือประชุมครอบครัว
        
        Compassion
        
        มีความปรารถนาที่จะช่วยให้ผู้ป่วยและญาติไม่ทุกข์ทรมาน พยายาม
        หาให้พบว่าการเจ็บป่วยของผู้ป่วยนั้นกระทบผู้ป่วยและญาติอย่างไรบ้าง ทั้งทางกาย จิตใจ และเศรษฐกิจเมื่อพบแล้วก็ควรพยายามแก้ไขให้ดีขึ้น
        
        Attitude
        
        ควรคำนึงเสมอว่าผู้ป่วยและญาติก็อาจจะมีทัศนคติหรือประสบการณ์ที่ต่างไปจากมุมมองของทีมสุขภาพได้
        
        การดูแลผู้ป่วยควรพิจารณาเป็นรายบุคคล ไม่ใช่ประสบการณ์หรือทัศนคติของตนเองมาตัดสินญาติหรือผู้ป่วย
        
        การดูแลผู้ป่วยแบบ palliative care นี้ต้องระวังการนำประสบการณ์หรือทัศนคติของทีมผู้ดูแลมาใช้กับผู้ป่วยและญาติ
        
        Dialogue
        
        กระตุ้นให้ผู้ป่วยและญาติได้มีโอกาสสะท้อนความรู้สึกต่างๆ
        
        เนื้อหาของบทสนทนาควรมุ่งเน้นที่ตัวตนของผู้ป่วย มิใช่ตัวโรค พยายามหาให้พบว่าสิ่งที่สำคัญของผู้ป่วยจริง ๆ คืออะไร
  - - - เป้าหมายในการรักษา อาจจะเป็นได้ในหลายรูปแบบ เช่น มุ่งเน้นให้สุขสบาย อาจทำบางอย่างที่อยู่ในบริบทที่ไม่เกิดความทุกข์ทรมานกับผู้ป่วยเพิ่มขึ้น
      - หัวใจสำคัญของการวางแผนการรักษาคือทักษะการสื่อสารและการพยากรณ์โรค (prognostication)
    - - ถ้าหากมีเวลาเตรียมตัวก่อนเสียชีวิตหลายวัน อาจพิจารณาย้ายผู้ป่วยไปยังหอผู้ป่วยที่ญาติสามารถเข้าเยี่ยมได้ใกล้ชิด สงบ และมีความเป็นส่วนตัว
      - แต่ในกรณีที่การเสียชีวิตอาจเกิดขึ้นในเวลาไม่นาน ทีมสุขภาพสามารถจัดสิ่งแวดล้อมในหอผู้ป่วยวิกฤติให้สงบที่สุดที่พอจะเป็นไปได้ช่วงเวลานี้ควรให้ครอบครัวคนใกล้ชิดอยู่ด้วยเท่านั้น
    - - หัวใจหลักของการดูแลแบบ palliative care คือ การใส่ใจประเมินอาการและจัดการอาการไม่สุขสบายอย่างเต็มที่
      - อาการไม่สุขสบายที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยวิกฤต คือ หอบเหนื่อย ปวด
        ภาวะสับสน เป็นต้น
      - อาการไม่สุขสบายในผู้ป่วยวิกฤตพบได้หลายอย่าง อย่างไรก็ตามผู้ป่วยกลุ่มนี้ยังไม่ได้รับการจัดการอาการอย่างมีประสิทธิภาพ
    - - มีคำแนะนำว่าเมื่อไหร่ผู้สูญเสียจำเป็นต้องพบแพทย์หรือนักจิตบำบัดเพื่อปรึกษาปัญหา
      - ไม่ควรพูดคำบางคำ เช่น “ไม่เป็นไร” “ไม่ต้องร้องไห้”
      - ให้แสดงว่าการเสียใจกับการสูญเสียเป็นสิ่งปกติรวมถึงอาจมีเอกสารคำแนะนำการดูแลร่างกายและจิตใจผู้สูญเสีย
    - - ให้เกียรติครอบครัวโดยการฟังอย่างตั้งใจ
      - มีความเห็นใจครอบครัวที่ต้องประเชิญเหตุการณ์นี้
      - หลีกเลี่ยงคำศัพท์แพทย์
      - เปิดโอกาสให้ครอบครัวเล่ารายละเอียดความเป็นตัวตนของผู้ป่วยให้ได้มากที่สุด
      - ปิดเครื่องมือสื่อสารทุกครั้ง สถานที่ควรเป็นห้องที่เป็นส่วนตัว
      - ปล่อยให้มีช่วงเงียบ เพื่อให้ญาติได้ทบทวน
      - ควรมีแผ่นพับแนะนำครอบครัวถึงการเตรียมตัวก่อนทำการประชุมครอบครัว
      - การเริ่มประชุมครอบครัวควรทำอย่างช้าที่วันที่ 3 และวันที่ 5 พบว่าทำให้ครอบครัวมีความพึงพอใจต่อการให้บริการมากขึ้น
      - บอกการพยากรณ์โรคที่ตรงจริงที่สุด