Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

หน่วยการเรียนรูัที่ 3 การรักษาเบื้องต้นในกลุ่มอาการที่พบบ่อย…

- - - - Ketoconazole 200 mg 2 เม็ด หลังอาหารครั้งเดียวในรายที่เป็นไม่มาก
      - Ketoconazole 200 mg 1เม็ดวันละ 1 ครั้ง หลังอาหาร นาน 7-14 วัน ในรายที่เป็นมากและบริเวณกว้าง
- - - - ไข้ (fever)
      - ในวันที่ 4-6ร่วมกับมีผื่นขึ้น
      - ไข้จะลดลงภายใน 2-3วัน หลังออกผื่น
      - มีไข้เฉียบพลัน ร่วมกับอาการ “3C”
        
        cough (ไอ)
        
        coryza ( นํ้ามูกไหลเป็นหวัด)
        
        conjunctivitis( ตาแดง)
      - Koplik spots
        
        spotsจุดขาวๆ เล็กๆ เหมือนเกลือป่น มีขอบสีแดง อยู่ภายในกระพุ้งแก้ม ส่วนบริเวณติดฟันกราม
      - ผื่น (rash) มีผื่นแดงลักษณะ maculopapular rash
        เริ่มขึ้นในวันที่ 3-4หลังมีไข้
      - ผู้ป่วยจะมีตัวลายซึ่งจะหายไปในเวลา 7-10วัน
    - - หูชั้นกลางอักเสบ (otitis media)
      - ปอดอักเสบ (pneumonia)
      - กล่องเสียงและหลอดลมอักเสบ(laryngotracheobronchitis)
      - สมองอักเสบ (acute encephalitis)
      - ไม่พบว่าการที่มารดาเป็น measles ระหว่างตั้งครรภ์จะเพิ่มโอกาส
        การเกิดความพิการแต่กำเนิด (congenital anomalies) ในทารก
    - - อาการแสดงร่วมกับประวัติการไม่ได้รับวัคซีนป้องกัน
      - การตรวจทาง serologyโดย measles IgM ในเลือดจะเริ่มให้ผลบวกภายใน 1-2วันหลังจากผื่นขึ้น และจะอยู่นาน 1-2เดือน
      - การตรวจทาง serology โดย paired serum measles IgG ควรส่ง serum serum 2 ครั้ง ห่างกันอย่างน้อย10 วันเพื่อดูค่า fourfold risingfourfold
      - การตรวจหารสารพันธุกรรม RNA ของเชื้อ ด้วยวิธี RT -PCR โดยเก็บ specimen specimen จาก nasopharyngeal swab หรือ throat swabthroat
    - - การรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาลดไข้ เช็ดตัวลดไข้
      - การรักษาประคับประคอง เช่น ให้นอนพัก ให้สารนํ้าให้เพียงพอ
      - ไม่มียาต้านไวรัสหัดที่จำเพาะและได้ผล การรักษาจะเป็นแบบประคับประคองได้แก่ การให้วิตามินเอ (Vitamin A) การรักษาตามอาการของผู้ป่วย ร่วมกับการรักษาภาวะแทรกซ้อน
      - การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะได้แก่amoxicillin ขนาดสูง 80-90 มก./กก./วัน หรือ amoxicillin clavulanate
  - - - ในเด็กโต
        
        จะเริ่มด้วยต่อมนํ้าเหลืองที่หลังหู ท้ายทอยและด้านหลังของลำคอโต และเจ็บเล็กน้อย
        
        เด็กโตจะรู้สึกไม่สบาย ปวดหัว ไข้ตํ่าๆมีอาการคล้ายเป็นหวัด
        
        มีเจ็บคอร่วมด้วย 1-5วัน
        
        ประมาณวันที่สามผื่นจะขึ้นเป็นสีชมพูจางๆ กระจายอยู่ห่างๆ เป็นแบบ Ma cular cularrash
        
        เริ่มขึ้นที่หน้าแล้วลามไปทั่วตัวอย่างรวดเร็วภายใน 24 ชั่วโมง(cephalo pattern)
        
        ผื่นเห็นชัดเจนบริเวณแขนขา และจะหายไปในเวลา1-2วัน และสีผิวหนังจะกลับเป็นปกติ
      - ถ้าเป็นในผู้ใหญ่จะมีไข้สูงกว่าในเด็กบางรายอาจมีอาการปวดข้อหรือข้ออักเสบร่วมด้วย โดยเฉพาะในผู้หญิง(transient polyarthralgia and polyarthritis)
      - ทารกที่ติดเชื้อตั้งแต่ในครรภ์
        (Congenital Rubella Syndrome: CRS)
        
        คลอดออกมามีความพิการจะมีอาการแตกต่างกันแล้วแต่ระยะที่แม่ติดเชื้อ
        
        • ถ้าแม่เป็นในระยะตั้งครรภ์สัปดาห์ที่ 1-4จะพบทารกมีความพิการได้ถึงร้อยละ 30-50
        
        • สัปดาห์ที่ 5-8พบได้ร้อยละ 25
        
        • สัปดาห์ที่ 9-12พบพิการได้ร้อยละ 8
        
        ทารกที่ติดเชื้อหัดเยอรมันแต่กำเนิดมักมีการเจริญเติบโตช้าตั้งแต่อยู่ในครรภ์
        
        ตับ ม้าม โตร้อยละ 68
        
        ความพิการที่พบได้บ่อยคือ
        
        ความพิการทางตา (พบเป็น ตาเล็ก ต้อกระจก ต้อหิน)
        
        • ความพิการที่หัวใจ หูหนวก
        
        • ความผิดปกติทางสมอง ศีรษะและสมองเล็ก
        
        • แรกเกิดจะพบมีตับม้ามโต มีอาการตัวเหลือง มีจํ้าเลือดตามตัว และเกล็ดเลือดตํ่า
        
        • อาการผิดปกติเหล่านี้พบได้ในความรุนแรงแตกต่างกันและอาจพบได้หลายอย่างร่วมกันได้
    - - อาการและอาการแสดงข้างต้น
      - การตรวจหาระดับภูมิคุ้มกันในเลือด ต่อโรคหัดเยอรมัน
        โรคหัดเยอรมันวินิจฉัยโดย serology test ได้แก่ rubella IgMซึ่งมักให้ผลบวกประมาณ 5วันหลังผื่นเริ่มขึ้น
      - จึงแนะนำให้เก็บเลือดหลังจากผื่นเริ่มขึ้นประมาณ 7 วัน และต้องไม่เกิน 1 เดือน
    - - การรักษาตามอาการ
      - การรักษาประคับประคอง
      - ไม่มีการรักษาจำเพาะ
  - - - ไข้สูงลอย 3-5วัน
        ไข้มักจะลดลงในวันที่ 3-4มักไม่เกิน 5วัน
      - ระยะออกผื่น
        
        มักขึ้นในวันที่ 3-4
        ขึ้น 12-24ชั่วโมงหลังไข้ลด
        
        ผื่น maculopapular rash m ขนาด 2-3 mm กดจาง
        ขึ้นกระจัดกระจายและไม่รวมกันเป็นปื้น
        
        ขึ้นบริเวณลำตัวก่อนแล้วกระจายไป ลำคอ แขน ใบหน้า และขา
    - - อาการและอาการแสดง
      - การตรวจทาง serology ยังไม่ได้นำมาใช้ทั่วไป
    - - รักษาตามอาการ
        รักษาประคับประคอง ไม่มีการรักษาจำเพาะ
  - - - ไข้
        
        • มักจะเป็นพร้อมผื่น
        
        • อาจมีไข้สูงช่วงผื่นขึ้นมาก
        
        • เป็นอยู่ประมาณ 2-4วัน
        
        • ไข้จะลดลงเมื่อตุ่มเริ่มตกสะเก็ด
        
        • ในเด็กเล็กอาจไม่มีไข้หรือมีไข้ตํ่าๆ
    - - • ประวัติสัมผัสผู้ป่วยโรคสุกใสหรือโรคงูสวัด
      - อาการและอาการแสดง
      - การตรวจทางห้องปฏิบัติการ (ทำบางราย)
    - - การรักษาตามอาการ
      - การรักษาจำเพาะAcyclovir
        • ใช้เฉพาะรายที่มีอาการรุนแรง หรือ มีอาการแพร่กระจายไปยังอวัยวะต่างๆ
    - - การให้วัคซีน
        Varicella vaccine 0.5 ml ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง
      - Varcella zoster immunoglobulin (VZIG)
        •
  - - - ผู้ป่วยจะมีอาการปวดแสบร้อนบริเวณผิวหนัง หลังจากนั้น 2-3วันมีผื่นแดงขึ้นตรงบริเวณที่ปวดต่อมาจะกลายเป็นตุ่มนํ้าใส ผู้ป่วยบางรายอาจมีไข้ร่วมด้วยผื่นมักเรียงกันเป็นกลุ่ม หรือเป็นแถวยาวตามแนวเส้นประสาท และจะแตกออกเป็นแผลต่อมาจะตกสะเก็ด และหายได้เองใน 2สัปดาห์และเมื่อแผลหายแล้ว อาจยังมีอาการปวดตามแนวเส้นประสาทได้
    - - ปวดตามแนวเส้น ประสาทหลังการติดเชื้อ (Post Neuralgia: PNH)Neuralgia: PNH)
      - การติดเชื้อ แบคทีเรียซํ้าเติม ตาอักเสบ แผลที่กระจกตา และภาวะแทรกซ้อนทางหู
      - ผู้ที่มีภูมิต้านทานตํ่าเช่น ผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวีหรือผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดโรคงูสวัดอาจเป็นรุนแรงและแพร่กระจายได้
    - - Varicella-Zoster via Herpes Zoster DNA ng PCR (Polymerase Chain Reaction) • Tzanck smear -ขูด แผลไปย้อมดู multinucleated giant cels วิธีนี้มี sensitivity ตำ (ประมาณ 60%)
    - - รักษาตามอาการคือ กินยาระงับอาการปวด อาการคัน เช่นparacetamol paracetamolchlopheniramineฯลฯ ไม่ควรใช้ aspirin
      - ยาต้านไวรัสช่วยระงับอาการได้และทำให้ระยะเวลาของโรคสั้นลงและลดการเกิด post herpetic neuralgia Acyclovir 800 มก.ValacyclovirValacyclovir 1000 กรัม
  - - - ระยะฟักตัว 4-6วัน
      - ไข้ตํ่าๆ
      - เจ็บคอ
      - ตุ่มนํ้าที่บริเวณช่องปาก มือ และเท้า และแห้งไปใน 1สัปดาห์
    - - อาจมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงเช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ สมองอักเสบ อัมพาตกล้ามเนื้ออ่อนปวกเปียก หรือกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ไปจนถึงเสียชีวิตได้
    - - อาการและอาการแสดง
      - การตรวจหายีนของไวรัสด้วยวิธี polymerase chain reaction (PCR)
        การเพาะเชื้อไวรัส (virus culture)
    - - รักษาตามอาการ รักษาแบบประคับประคองไม่มีการรักษาจำเพาะ
    - - หลีกเลี่ยงการให้เด็กคลุกคลีหรือใกล้ชิดกับผู้ป่วย
      - รักษาอนามัยส่วนบุคคล
      - ไม่ใช้ภาชนะในการรับประทานอาหารร่วมกับผู้อื่น
      - หากเด็กมีอาการของโรคมือเท้าปากให้รีบพาเด็กไปพบแพทย์ และเมื่อแพทย์วินิจฉัยว่าเป็นโรคมือเท้าปาก ต้องให้เด็กหยุดเรียนอย่างน้อย 1สัปดาห์ หรือจนกว่าแผลจะหาย
      - ในกรณีที่มีการติดเชื้อโรคมือเท้าปากชนิดที่มีอาการรุนแรงโดยเฉพาะมีการเสียชีวิตการปิดทั้งโรงเรียนเป็นเวลาอย่างน้อย 2สัปดาห์ ทำความสะอาดห้องเรียนและของเล่นต่างๆการคัดแยกเด็กป่วยออกตั้งแต่เดินเข้าที่หน้าประตูโรงเรียน
  - - - ไข้เฉียบพลันและสูงลอย 2-7วัน
      - ภาวะเลือดออก โดยตรวจพบ tourniquet test ให้ผลบวก
        ร่วมกับอาการเลือดออกอื่นๆ
      - ตับโต มักกดเจ็บ
      - มีการเปลี่ยนแปลงในระบบไหลเวียนโลหิต หรือมีภาวะช็อก
    - - จำนวนเกล็ดเลือดน้อยกว่า/เท่ากับ 100,000ตัว/ลบ.มม.
      - เลือดข้นขึ้น ดูจากมีการเพิ่มขึ้นของ Hct มากกว่า/เท่ากับร้อยละ 20
      - ตรวจ CBC พบมีเม็ดเลือดขาวตํ่า จำนวนนิวโตรฟิลตํ่าและตรวจพบatypical ymphocyte
    - - ระยะที่ 1 ระยะไข้(acute febrile stage)
        
        มีไข้สูงเฉียบพลัน ส่วนใหญ่จะมีไข้สูงลอย 2-7วัน มักมีอาการปวดกล้ามเนื้อ บางรายมีหน้าแดง (flushed face) อาจมีจุดเลือดออก (petechiae) หรือมีผื่นแบบ erythemaหรือmaculopapular
      - ระยะที่ 2 ระยะวิกฤติ(critical stage)
        
        เป็นระยะที่มีการรั่วของพลาสมา โดยการรั่วของพลาสมาประมาณ 24-48ชั่วโมงในช่วงตั้งแต่ปลายระยะไข้จนถึงระยะไข้ลดผู้ป่วยบางรายจะมีระบบการไหลเวียนโลหิตล้มเหลว/ภาวะช็อกอาจมีอาการปวดท้องด้านขวา ตรวจพบตับโต กดเจ็บ มีอาการเลือดออกผิดปกติ
      - ระยะที่ 3 ระยะฟื้นตัว (convalescent stage)
        
        เมื่อเข้าสู่ระยะฟื้นตัวผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการดีขึ้นอย่างรวดเร็วในเวลาประมาณ 2 –3วันผู้ป่วยมีความอยากอาหารเพิ่มขึ้น ตรวจพบความดันโลหิตปกติ ชีพจรเต้นช้าลงและแรงขึ้นค่า Hct ลดลงมาคงที่
    - - Grade I ไม่มีภาวะช็อก มีแต่การตรวจพบ tourniquet testให้ผลบวก และ/หรือ easy bruising
      - Grade II ไม่มีภาวะช็อก แต่มีภาวะเลือดออก เช่น มีจุดเลือดออกตามตัว มีเลือดกำเดาหรืออาเจียน/ ถ่ายอุจจาระเป็นเลือด/ สีดำ
      - Grade III มีภาวะช็อก โดยมีชีพจรเบาเร็ว pulse pressure แคบ หรือ ความดันโลหิตตํ่าหรือ มีตัวเย็น เหงื่อออก กระสับกระส่าย
      - Grade IVมีภาวะช็อกรุนแรง วัดความดันโลหิต และ/หรือ จับชีพจรไม่ได้
    - - ผู้ป่วยไข้เลือดออกส่วนใหญ่มีอาการไม่รุนแรงและสามารถให้การดูแลรักษาที่บ้านได้ นัดผู้ป่วยมาพบแพทย์ทุก 1-2วันเพื่อติดตามอาการการลดไข้ด้วยการเช็ดตัวและกินยาลดไข้ รับประทานอาหารอ่อน และดื่มนํ้าให้เพียงพออาการโดยทั่วไปแย่ลงโดยเฉพาะเมื่อไข้ลดลง เช่น ซึม มือเท้าเย็นชีพจรเต้นเบาเร็ว กระสับกระส่าย ปวดท้องรุนแรง อาเจียนเป็นเลือด ควรได้รับการรักษาในโรงพยาบาล
      - การรักษาในโรงพยาบาล
        
        ผู้ป่วยที่ดื่มนํ้าได้ไม่เพียงพอ
        
        ปวดท้องหรืออาเจียนมาก
        
        มีภาวะเลือดข้น
        
        มีเลือดออกในกระเพาะอาหาร
        
        มีภาวะช็อก