Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ภาวะขาดออกซิเจน (Birth asphyxia หรือ perinatal asphyxia ) - Coggle Diagram
ภาวะขาดออกซิเจน (Birth asphyxia หรือ perinatal asphyxia )
กลไกการเกิด
ปอดทารกขยายไม่เต็มที่และการไหลเวียนเลือดยังคงเป็นแบบทารกในครรภ์ไม่สามารถปรับเป็นแบบทารกหลังคลอดได้และไม่พัฒนาเป็นแบบผู้ใหญ่ เช่น มีน้ำคั่งในปอด
มีการนำออกซิเจนหรือสารอาหารจากมารดาไปยังทารกโดยผ่านทางรกไม่เพียงพอ เช่น แม่ที่มีความดันโลหิตสูงช็อก ซีด เสียเลือด
ไม่มีการแลกเปลี่ยนออกซิเจนที่รก เช่น รกลอกตัวก่อนกำหนด รกมีเนื้อตาย
การไหลเวียนเลือดทางสายสะดือขัดข้อง มีการหยุดเวียนหรือไหลเวียนลดลง เช่น สายสะดือถูกกดทับขณะเจ็บครรภ์หรือขณะคลอด
พยาธิสรีรภาพ
มีปริมาณออกซิเจนในกระแสเลือด น้อยกว่า 40 mmHg
อวัยวะอื่นมีเลือดไปเลี้ยงน้อยลง เลือดไปเลี้ยงสมอง หัวใจ และต่อมหมวกไตเพิ่มขึ้น
หายใจแบบขาดอากาศ ประมาน 1 นาที
หายใจไม่สม่ำเสมอและหัวใจเต้นช้าลง
ได้รับการแก้ไข จะกลับไปเป็นปกติ
ไม่ได้รับการแก้ไข หยุดหายใจครั้งแรก
หายใจที่สม่ำเสมอประมาณ 4-5 นาที
หยุดหายใจอย่างถาวร
Metabolic acidosis
1 more item...
อาการและอาการแสดง
ระยะคลอด
พบขี้เทาในน้ำคร่ำ
ระยะหลังคลอด
คะแนน APGAR ต่ำกว่า 7 คะแนน ตัวเขียว ไม่หายใจเอง ตัวนิ่ม อ่อนปวกเปียก ปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นลดลง หัวใจเต้นช้า หลังคลอดในระยะต่อมาจะมีการเปลี่ยนแปลง
ระบบทางเดินอาหาร เสี่ยงต่อการสำลักขี้เทาเข้าปอดทารกคลอดก่อนกำหนดอายุครรภ์น้อยกว่า 34 สัปดาห์ ลำไส้หยุดทำงาน ท้องอืดมาก เสี่ยงต่อลำไส้เน่าตาย
เมตาบอลิซึมมีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ แคลเซียมต่ำและโปแตสเซียมสูง ทำให้ชักและเสียชีวิต
ระบบหัวใจและการไหลเวียนเลือด เลือดหัวใจเต้นเร็ว ผิวซีด หายใจแบบ Gasping มี Metabolic acidosis อุณหภูมิต่ำ ความดันโลหิตต่ำ
ระบบทางเดินปัสสาวะ ทารกมีปัสสาวะน้อยลง/ไม่ถ่ายปัสสาวะ/ถ่ายปัสสาวะเป็นเลือด
ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
ระดับน้ำตาลในเลือด 30 mg%
calcium ในเลือดต่ำกว่า 8 mg%
blood gas ผิดปกติ
PH < 7.1
PaO2 < 40 mmHg
PaCO2 > 80 mmHg
potassium ในเลือดสูง
การทำงานของ cell ปอด เสียไป ทารกมีอาการหายใจหอบ ตัวเขียว
ระบบประสาท ทารกจะซึมหยุดหายใจบ่อย หัวใจเต้นช้าลง ม่านตาขยายกว้างไม่ตอบสนองต่อแสง ไม่มี Doll's eye movement และมักเสียชีวิต ภายใน 8 นาที ถ้าทารกไม่ได้ช่วยอย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อมี sign ขาดออกซิเจน
ระยะตั้งครรภ์ หรือก่อนคลอด
ทารกเคลื่อนไหวมากกว่าปกติต่อมามีการเคลื่อนไหวน้อยลงกว่าปกติ FHS เร็วมากกว่า 160 ครั้ง/นาที ต่อมาจึงช้าลง
การวินิจฉัย
การตรวจร่างกาย การประเมินคะแนน APGAR จะพบการเปลี่ยนแปลงตามลำดับ ดังนี้
การตอบสนองเมื่อถูกกระตุ้น
การเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ
อัตราการหายใจ
อัตราการเต้นของหัวใจ
สีผิว
อาการและอาการแสดง
ประวัติการคลอด
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การรักษา
การให้ยา
Epineprine
Naloxone hydrochroride (Narcan)
นวดหัวใจ
ใส่ท่อหลอดลมคอ
การช่วยหายใจ หายใจด้วยแรงดันบวกโดยใช้ mask และ bag มีข้อบ่งชี้คือหยุดหายใจแบบ Gasping , FHS < 100 ครั้ง/นาที , เขียวขณะได้รับออกซิเจน 100%
ให้ออกซิเจน
กระตุ้นทารก เช็ดตัว ดูดเมือกจากปากและจมูก ลูบบริเวณหลัง หน้าอก ดูดส้นเท้า
ทำทางเดินหายใจให้โล่ง ศีรษะทารกคลอดใช้ลูกสูบยางแดงดูดสิ่งคัดหลั่งในปากและจมูก
การให้ความอบอุ่น ดูแลทารกภายใต้ Radiant warmer เช็ดทารกให้แห้ง ห่อตัวทารกด้วยผ้าอุ่นวางบนหน้าท้องแม่
การพยาบาล
บันทึกอัตราการหายใจการเต้นของหัวใจทารกภายหลังคลอด
สังเกตอาการขาดออกซิเจน เช่น ริมฝีปากและปลายมือปลายเท้าซีด เขียว หายใจปีกจมูกบาน อกบุ๋ม หายใจออกมีเสียงคราง
เช็ดตัวให้แห้งทันทีและห่อตัวรักษาความอบอุ่น
ดูแลให้ได้รับการตรวจทางห้องปฏิบัติการและได้รับยาตามแผนการรักษาของแพทย์
ดูดสารคัดหลั่งให้มากที่สุดก่อนคลอดลำตัว
ดูแลให้ได้รับอาหารและสารอาหารตามแบบแผนการรักษา
เตรียมทีมบุคลากรเครื่องมือให้พร้อมก่อนคลอดในรายที่มารดามีความเสี่ยง ระยะการแasphyxiaสดงที่น่าสงสัยว่าจะเกิด
ดูแลความสะอาดของร่างกาย