Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลมารดาที่ได้รับการช่วยเหลือสูติศาสตร์หัตถการ, นางสาวชุติมา…
การพยาบาลมารดาที่ได้รับการช่วยเหลือสูติศาสตร์หัตถการ
การชักนำการคลอด (Induction of labour)
ข้อบ่งชี้
ทางอายุรกรรม
ไตเรื้อรัง
ความดันสูงเรื้อรัง
DM
ทางสูติกรรม
PIH
ภาวะครรภ์เกินกำหนด
oligohydramnios
DFIU
PROM ในรายที่ GA > 34 wks ไม่เข้าสู่ระยะคลอดเองใน 12 ชม
choroamnionitis
abruptio placenta
ทารกพิการแต่กำเนิดในครรภ์ที่ไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้
IUGR
hydrops fetalis
ข้อห้าม
ในการชักนำการคลอด
Placenta previa
ทารกท่าขวาง CPD
vasa previa
Previous c/s
Fetal distress
เนื้องอกที่ขัดขวางช่องทางคลอด
Prolapsed cord
Twins
หมายถึง
การทำให้การตั้งครรภ์สิ้นสุดลงเมื่ออายุครรภ์มากกว่า 28สัปดาห์ หรือทารกในครรภ์มีน้ำหนักตัวไม่น้อยกว่า 1,000 กรัม
เป็นการทำให้มดลูกหดรัดตัวและปากมดลูกนุ่มเพื่อให้การคลอดเกิดขึ้นก่อนที่จะมีการเริ่มต้นของการเจ็บครรภ์เองตามธรรมชาติ โดยมีจุดมุ่งหมาย
ให้ผู้คลอดคลอดทางช่องคลอด
วิธีการชักนำการคลอด
Medical
นิยมใช้ Oxytocin และ prostaglandins
Protaglandin E2 dose 10 mg. intravaginally into posterior fornix ทุก 6 ชม.
การใช้ Oxytocin นิยมใช้เพื่อ Augmentation of labor
dose infusion pump and solution 10 u/1000 cc.
Prostaglandin E1 dose 25 ถึง 50 mg intravaginally into posterior fornixทุก 3-6 ซม. ไม่เกิน 300-400 mg. ใน 24 ซม.
ข้อควรระวัง
มดลูกหดรัดตัวมากเกินไป
คลื่นไส้อาเจียน
ปวดศีรษะ
ความดันโลหิตต่ า
การพยาบาลผู้คลอดที่ได้รับการชักนำการคลอด
โดยใช้ยา Oxytocin
เตรียมอุปกรณ์ และช่วยแพทย์ในการให้สารละลาย
สังเกตลักษณะการหดรัดตัวของมดลูก
เตรียมสารละลายออกซิโตซิน ตามแผนการรักษา
ปรับหยดสารละลายออกซิโตซิน เริ่มต้น 5-10 หยด/นาที
เพิ่ม 5 หยดทุก 30 นาที จนกว่าการหดรัดตัวของมดลูกจะดี
ตรวจสอบการหยดของออกซิโตซิน ทุก 30 นาที
สังเกตสภาวะของทารกในครรภ์ ฟัง FHS 15-30 min ทารก Fetal distress ต้องหยุดให้ทันทีและรายงานแพทย์
ดูแลสภาวะทั่วไปของมารดาโดย Check BP, P, R เป็นระยะๆ
บันทึกเกี่ยวกับกิจกรรมการพยาบาลที่ทำ
ดูแลผู้คลอดให้ได้รับความสุขสบายทั้งร่างกายและจิตใจ
Surgical
Artificial rupture of membrance
ใช้เมื่อปากมดลูกนุ่ม, ในรายที่ทำเป็น
Augmentation เมื่อการคลอดล่าช้า หรือใช้ร่วมกับการใช้ Oxytocin
ข้อควรระวัง
หากไม่มีการ engagement
อาจท าให้มีภาวะ prolapse cord เกิดขึ้นได้ ภายหลังเจาะถุงน
การพยาบาล
ก่อนแพทย์ลงมือทำ ฟัง FHS และบันทึก
เตรียมผู้คลอด
เตรียมจิตใจ
อธิบายให้เข้าใจถึงแผนการรักษา
เตรียมร่างกาย
expose ผู้คลอด
จัดท่า dorsal Recombent
ทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก
บันทึกเกี่ยวกับลักษณะสี และจำนวนของ Amniotic Fluid
เตรียมเครื่องมือ
Amniotomy Forceps, Bed pan, Set Flush, ถุงมือ Sterile
ฟังเสียงหัวทารกทันทีภายหลังเจาะถุงน้ำทูนหัว
Flushing และใส่ผ้าอนามัยเพื่อสังเกตปริมาณน้ำคร่ำ
ให้ผู้คลอดนอนพักบนเตียง
8.บันทึก ตรวจความก้าวหน้าของการคลอด
9.ประเมินบันทึก FHS เป็นระยะๆ
บันทึก T, P, R, BP หากมีไข้รายงานแพทย์เพื่อให้ยาปฏิชีวนะ
เปลี่ยนผ้าอนามัยทุกครั้งที่น้้ำหล่อเด็กเปียกชุ่มพร้อม Flushing
Bishop scoring system
ภาวะแทรกซ้อนจากการชักนำการคลอด
ผลต่อหญิงตั้งครรภ
ตกเลือดจากการฉีกขาดของช่องทางคลอด
precipitate labor
ภาวะมดลูกแตก
การตกเลือดก่อนคลอด
รกลอกตัวก่อนกำหนด
การติดเชื้อของเยื่อบุถุงน้ าคร่ า
กิดการอุดตันในกระแสเลือดจากน้ำคร่ำ
ผลต่อทารก
คลอดก่อนกำหนด,คลอดเร็วเกินไป
อันตรายจากการเจาะถุงน้ำคร่ำ
ภาวะสายสะดือย้อย
vasa previa
fetal distress
ติดเชื้อจากการเจาะถุงน้้ำ
การล้วงรก
ขั้นตอน
สวนปัสสาวะ
ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อทำความสะอาดสายสะดือ
ใ้มือข้างไม่ถนัดตรึงสานสะดือ
อีกมือตามสายสะดือถึงโพรงมดลูกห่อมือเป็นรูปกรวย
ย้ายมาข้างที่จับสายสะดือไว้ที่หน้าท้อง
จับยอดมดลูกตรึงไว้
ใช้มือที่อยู่ในโพรงมดลูกคลำหาขอบรก ใช้ขอบสันมือเซาะแยกจากผนังมดลูกจนหลุด
ดึงรกออกมาทั้งหมดทีเดียว
หากเซาะไม่ได้อย่าพยายามดึงให้ notify แพทย์
การพยาบาล
ให้IV
ป้องกันการตกเลือด
คลึงมดลูก
ให้ Oxytocin
ประเมิน V/S
การช่วยเหลือ F/E, V/E
เครื่องดูดสุญญากาศ
ส่วนประกอบ
Suction tube
เครื่องดูดสุญญากาศ
Traction bar หรือ Handle
Vacumm cup
มีแผ่นโลหะ (Mental plate) และโซ๋โลหะ (Chain)
ข้อบ่งชี้
ทารก Mild fetal asphyxia ซึ่งเกิดจาก Fetal distress
Mild CPD
โรคแทรกซ้อน
ศีรษะทารกไม่หมุนตามกลไกการคลอดปกติ
Uterine inertia มดลูกหดรัดตัวไม่ด
ดูดและดึงศีรษะทารกให้คลอดผ่านทางช่องคลอดในระยะที่ผู้คลอดมีมดลูกหดรัดตัวเท่านั้น จะทำหน้าที่เสริมแรงแบ่งของผู้คลอด
ข้อห้าม
ทารกในครรภ์เสียชีวิตแล้ว
ทารกคลอดก่อนกำหนด
ทารกในครรภ์อยู่ในภาวะวิกฤติที่ต้องช่วยให้คลอดโดยด่วน
มีการพลัดต่ำของสายสะดือ
ทารกในครรภ์อยู่ในท่าผิดปกติ
ทารกอยู่ในภาวะ Fetal distress โดยที่ปากมดลูกยังไม่เปิด
CPD
สภาวะที่เหมาะสมในการทำ
ส่วนนำอยู่ในสภาวะที่เหมาะสม
ศีรษะในครรภ์ต้อง Deep engaged
ไม่พบปัญหาผิดสัดส่วนกันระหว่างศีรษะทารกกับช่องเชิงกราน
ปากมดลูกเปิดหมด กรณีจำเป็น > 8
ถุงน้ำคร่ำแตกแล้ว
ทารกในครรภ์ยังมีชีวิตอยู่
ขั้นตอน
ใช้ยาชาเฉพาะที่คือทำ Pudendal neve block
โดยใช้ 1% Xylocain
แพทย์เลือก Cupที่มีขนาดเหมาะสมกับศีรษะทารก
ทั่วไปจะเลือกใช้ 50-60 มิลลิเมตร
แพทย์การตรวจภายใน
เริ่มต้นดูดด้วยแรงดูด 0.20 Kg/cm 2
ต่อไปเพิ่มแรงดูดขึ้นอีกครั้งๆละ0.10-0.20 Kg/cm 2พักนาน1-2 นาที
ทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธู์
สวนปัสสาวะ
การดึงคือ 0.60-0.70 Kg/cm 2 ไม่เกิน 0.80 Kg/cm 2
ทำให้เกิดArtificial caput succedaneum
เรียกว่า Chignon ทำให้ศีรษะทารกติดแน่นกับ Cup
ใช้เวลาประมาณ 5-10 นาที
ดึงโดยใช้มือขวาดึง Handle มือซ้ายแตะ Cup ที่ติดกับศีรษะทารก การดึง
ให้ดึงพร้อมๆกับที่มดลูกหดรัดตัวและให้ผู้คลอดช่วยเบ่ง
ภาวะแทรกซ้อน
ด้านมารดา
เหมือนกับ F/E
. ด้านทารก
แรงดูดกระทบกระเทือนต่อกระโหลกศีรษะ
สมองและหนังศีรษะทารกในครรภ์
แรงดูดกระทบกระเทือนต่อ Facial nerve
จะทำให้เกิด Facial Palsy
แรงกดที่ศีรษะเกิด Asphyxia
หูหนวกกระทบกระเทือนต่อ Auditory Organ
อาจจะมีเลือดอกที่จอตาแต่จะหายได้ภายใน 1 สัปดาห์
ปอดบวม (Pneumonia) และถุงลมแฟบ (Atelectasis)
อาจจะเกิด Cephal hematoma
การพยาบาล
การตรวจร่างกาย
ภาวะจิตสังคม
การซักประวัติ
การตรวจพิเศษและการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
Forcep extraction
ใช้คีม(forcep) ดึงศีรษะทารกให้คลอดผ่านทางช่องคลอดคีมจะทำหน้าที่แทนแรงเบ่งของผู้คลอด
ประเภทของคีม
Kielland Forceps
ใช้การหมุนของศีรษะทารกภายในอุ้งเชิงกราน
เพื่อช่วยแก้ปัญหา Deep transverse arrest of head
Short Curve Forcep
เป็นคีมที่ใช้ในกรณีศีรษะทารกมาอยู่ต่ำบริเวณฝีเย็บแล้วผู้ทำ
คลอดใช้แรงดึงน้อย และเกิดอันตรายน้อย
Long Curve Axis Traction Forcep
ใช้ในกรณีศีรษะทารกอยู่ค่อนข้างสูง
หน้าที่ของคีม
Extractor (ตัวดึง)
ท่าก้นจะใช้คีมทำคลอด
ศีรษะโดยใช้ Piper forceps
ผู้คลอดที่ไม่มีแรงเบ่งพอ
ใช้ Simson forcep ดึง
Rotation (ตัวหมุน)
กรณี Deep transverse arrest of head
ชนิดของการทำคลอดด้วยคีม
เมื่อศีรษะมี engagement แล้ว โดยต้องทำการช่วยเหลือโดยการ
หมุนก่อนเมื่อเริ่มดึงถือว่าเป็น Mid Forceps
Low Forceps หมายถึง การทำคลอดด้วยคีมเมื่อเห็นหนังศีรษะที่บริเวณอวัยวะสืบพันธุ์โดยไม่ต้องแยก Labia และกะโหลกศีรษะอยู่บน Pelvic floor รอยต่อแสกกลางอยู่ในแนวหน้าหลัง
สภาวะที่เหมาะสมในการทำคลอดด้วยคีม
ศีรษะทารกต้อง Deep engaged แล้ว
ไม่พบภาวะผิดสัดส่วนระหว่างส่วนนำกับช่องเชิงกราน
ส่วนนำมีสภาวะที่เหมาะสมสามารถคลอดทางช่องคลอดได้
กระเพาะปัสสาวะและทวารหนักต้องว่าง
ปากมดลูกเปิดหมด
ถุงน้ำคร่ำแตกแล้ว
ข้อบ่งชี้
เพื่อการรักษาและการป้องกัน
จะทำเมื่อแรกเข้าสู่ระยะเบ่งเพื่อ
จำกัดปริมาณการเสียเลือดจากการคลอด
ป้องกันการฉีกขาดหรือยืดขยายมากเกินไปของฝีเย็บ
ลดความกดดันบางประการที่เกิดขึ้นกับผู้คลอด
ป้องกันสมองถูกทำลายจากภาวะพร่องออกซิเจน
ด้านแม่
เชิงกรานค่อนข้างแคบ / Rigid pelvic floor / Rigid perineum
ส่วนนำของทารกค่อนข้างใหญ่ หรือ Occiput อยู่ด้านหลัง
หรือ Deep transverse arrest of head
มดลูกหดรัดตัวไม่ดี/มารดาไม่มีแรงเบ่ง/ผู้คลอดอ่อนเพลีย
ผู้คลอดมีภาวะความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ
โรคหัวใจ, ไทรอยด์, หลอดลมอักเสบ
ด้านทารก
Fetal distress
สายสะดือพลัดต่ำ
ขั้นตอนของการทำคลอดโดยใช้คีม
การใส่ใบคีมต้องใส่ข้างซ้ายก่อนข้างขวา
ใส่ใบคีมทั้งสองข้างครบจึงล็อค
Tentative traction ทดลองก่อนดึงจริง
แพทย์การตรวจภายใน
Traction ควรดึงพร้อมกับมดลูกหดรัดตัวให้ดึง
แต่ละครั้งนาน 1-2 นาที ขณะดึงควรตรวจสอบ Fetal heart sound
สวนปัสสาวะ
Removal แก้ปลดล็อค ขวาออกก่อนซ้าย
ทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์
Birth of Head ทำคลอดศีรษะเหมือนตามปกติตามกลไกการคลอด
ภาวะแทรกซ้อน
ต่อมารดา
กระทบกระเทือนต่อกระเพาะปัสสาวะ
ใช้คีมไม่ถูกต้อง เกิดการตกเลือด
อันตรายต่อกระดูกเชิงกราน เช่น Symphysis pubis แยก
ช็อคจากความเจ็บปวด ติดเชื้อ
มีีการฉีกขาดของหนทางคลอด
ต่อทารก
คีมกด Clavical plexus จะทำให้เกิด Erb’ s Palsy
คีมกด Facial nerve จะทำให้เกิด Facial Palsy
กระทบกระเทือนต่อกระโหลกศีรษะ สมองและหนังศีรษะทารกในครรภ์
หูหนวกกระทบกระเทือนต่อ Auditory Organ
แรงกดที่ศีรษะเกิด Asphyxia
ปอดบวมและถุงลมแฟบ
การพยาบาล
การตรวจร่างกาย
ภาวะจิตสังคม
การซักประวัติ
Version
ข้อบ่งชี้
GA 37 wks up
ท่ารกท่าก้น ท่าขวางไม่มีภาวะแทรกซ้อน
ปัจจุบันไม่นิยมทำ ให้ C/S เลย
ข้อห้าม
ทารกตัวโต
ครรภ์แฝด
มารดาอ้วน
FHS ผิดปกติ
มารดามีโรคแทรก
หลักการทำ
ให้สตรีถ่ายปัสสาวะออกให้หมด
U/S ยืนยันท่าทารก
ทำ NST
หมุนเปลี่ยนท่าโดยการหมุนไปข้างหน้า
การพยาบาล
NPO
ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
ประเมินFHSทั้งก่อนทำ ขณะทำ หาก <120 bpm ให้หยุดทำ
อยู่เป็นเพื่อนหญิงตั้งครรภ์
หลังทำ ประเมอน FHS อย่างน้อย 30 นาที
หลังทำ U/S ท่าทารก
ประเมิน V/S หลังทำเป็นระยะ
แจ้งผลการทำแก่มารดา
ฺBreech assisting
ชนิด
ท่าก้นสมบูรณ์
ท่าก้นไม่สมบูรณ์
frank breech
การช่วยคลอด
Spontaneousbreechdelivery:ให้มารดาออกแรงเบ่งคลอดเอง
Partial breech extraction, breech assisting หรือ assisted breech คือช่วยเมือสะดือพ้นปากช่องคลอด
Total breech extraction : โดยทาคลอดท้งั ตวั ไดแ้ ก่ สะโพก ไหล่และศีรษะตามกลไกการคลอด
อันตรายจากการคลอด
มารดา
ติดเชื้อจากการฉีดขาดช่องทางคลอด
ตกเลือด
ทารก
กระดูกไหปลาร้าหัก
กระดูกแขน ขา ซี่โครงหัก
การเคลื่อนไหวของข้อสะโพกไหล่ผิดปกติ
ตับ ม้ามแตก
เลือดออกในสมอง
ทารกขาด O2
คลอดศีรษะติด
Cesarean Section
ทารกต้องมีน้ำหนักตัวไม่ต่ำ กว่า 1,000 กรัม
Classic cesarean
lower – segment cesarean
ข้อบ่งชี้
ท่าผิดปกติ เช่น ท่าขวาง
Total placenta previa
CPD
4.มะเร็งปากมดลูก
ข้อบ่งชี้ร่วม
Ante partum hemorrhage
3.Fetal distress
Previous C/S
4.ภาวะแทรกซ้อนทางสูติกรรม
ยาระงับความรู้สึก
Epidural block
GA
Spenal block
Vaginal Birth After Cesarean (VBAC)
การพยาบาล
การพยาบาลด้านจิตใจ
ความพร้อมทางด้านจิตใจของมารดเพื่อผ่าตัด
อธิบายเกี่ยวกับขั้นตอนการผ่าตัด
การพยาบาลด้านร่างกาย
ประเมินสภาวะของมารดาหลังผ่าตัด
ประเมินโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน
สังเกตอาการผิดปกติ
การแสดงบทบาทของมารดา
ก่อนการผ่าตัด, ขณะทำการผ่าตัด, ภายหลังทำผ่าตัด
นางสาวชุติมา สีหาบุญมาก เลขที่23 รหัสนักศึกษา 602701023 ชั้นปีที่ 4