Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
พยาธิสรีรวิทยาระบบทางเดินอาหาร - Coggle Diagram
พยาธิสรีรวิทยาระบบทางเดินอาหาร
โรคของช่องปาก
ความพิการแต่กำเนิด
โรคปากแหว่งเพดานโหว่
ปากแหว่ง
สาเหตุจากการเชื่อมของขากรรไกรบนและส่วนยื่นจมูกด้านใกล้กลาง เพื่อเป็นเพดานปากปฐมภูมิไม่สมบูรณ์
เกิดที่ด้านบนของริมฝีปากในลักษณะช่องว่างเล็กๆ หรืออาจยาวไปถึงจมูก
เพดานโหว่
เป็นภาวะที่แผ่นกระดูกของกระโหลกศีรษะที่ประกอบเป็นเพดานแข็ง 2 แผ่นไม่เชื่อมกัน
สมบูรณ์
มีรอยแยกทั้งเพดานแข็งและเพดานอ่อน อาจมีที่ขากรรไกรด้วย
ไม่สมบูรณ์
มีช่องอยู่ที่เพดานปาก มักเป็นที่เพดานอ่อน
การอักเสบ
ฟัน
Enamel
ส่วนที่แข็งที่สุดของฟัน
Dentine
ส่วนที่แข็งน้อยกว่าเคลือบฟัน มีการสลายตัวอยู่ตลอดเวลา
Pulp
เป็นที่อยู่ของเส้นเลือดที่นำอาหารมาหล่อเลี้ยงฟัน
Cementum
มีเส้นประสาทไหลเวียนอยู่มาก
Gingiva
เนื้อเยื่อที่หุ้มตัวฟันและกระดูกขากรรไกรไว้
โรค
Gingivitis
เศษอาหารหมักหมม หรือหินปูนพอกอยู่ที่ฟัน
Periodonitis
เป็นการอักเสบของเนื้อเยื่อที่อยู่รอบฟัน
ถ้าอักเสบเรื้อรังอาจทำให้เหงือกร่น
Dental caries
รอยโรคที่มีการทำลายสาร enamel และ dentine
Recurrent herpes labialis
เกิดจาก herpes simplex virus
ระยะแรกเป็น vesicle ขนาดเล็กที่ริมฝีปาก
ต่อมาแตกเป็ นแผล และอาจมี secondary infection
อาจเกิดรอยโรคซ้ำบริเวณเดิม
Aphthous ulcer (Canker sore)
เป็นแผลที่เกิดซ้ำในช่องปาก
คลุมด้วย exudate สีเทาและรอบๆเป็นสีแดง
Oral candidiasis (Thrush)
เกิดจากเชื้อรา Candida albicans
บริเวณอักเสบจะคลุมด้วย fibro-suppurative exudate ที่มีเชื้อราปนอยู๋
Tonsillitis
Acute tonsillitis
เกิดจากเชื้อ Streptococcus Staphylococcus
พบ tonsil บวมโต มี exudate สีขาว
ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญคือ Peritonsillar abscess
Chronic hypertrophic tonsillitis
เกิดจากการอักเสบของ tonsil เป็นๆหายๆ
พบ tonsil มีขนาดใหญ่กว่า 2 ซม. เนื่องจากมี lymphoid hyperplasia
โรคของต่อมน้ำลาย
Mumps
เกิดจากการติดเชื้อไวรัส กลุ่ม Paramyxovirus
เป็นการอักเสบแบบ acute interstitial
inflammation
ผู้ชายจะมีอัณฑะอักเสบ
ผู้หญิงมีรังไข่อักเสบ
อาจมีเยื่อหุ้มสมองอักเสบและสมองอักเสบร่วมด้วย
โรคของหลอดอาหาร
Esophageal atresia
เป็นภาวะที่ไม่มีส่วนใดส่วนหนึ่งของหลอดอาหาร
Esophageal stenosis
เป็นภาวะที่บางส่วนของ
หลอดอาหารตีบ
Achalasia
myenteric ganglion cell ที่ทำหน้าที่ควบคุมการหดตัวเพื่อบีบไล่อาหารมีจำนวนลดลงหรือไม่มี
Esophageal varices
หลอดเลือดดำโป่งพองบริเวณหลอดอาหารส่วนล่าง
ท าให้เกิดผนังของเส้นเลือดบางลง
ง่ายต่อการฉีกขาดหรือแตก และเลือดออก
สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะเลือดออก คือ cirrhosis
portal hypertension ทำให้เกิดแผลได้
Stomach
Diaphragmatic hernia
พบส่วนที่เป็นทางเดินอาหารอยู่ในทรวงอก
Congenital pyloric stenosis
Gastritis
เป็นการอักเสบของ gastric mucosa จากสารระคาย
เคืองและความบกพร่องกลไกป้องกัน
Acute gastritis
ระคายเคืองจาก อาหาร ยา แอลกอฮอล์ การติดเชื้อ
พยาธิสภาพเริ่มจากอาการเลือดคั่งและบวมของเยื่อบุกระเพาะอาหาร
Chronic gastritis
การท้นกลับน้ำดี,การระคายเคืองเรื้อรัง การดื่ม
เหล้า ยาASA การติดเชื้อ Helicobacter pylori
เป็นแผลเลือดออกในกระเพาะ
Peptic ulcer
เยื่อบุกระเพาะถูกทำลายและเกิดแผล
เกิดจากความเสียสมดุลระหว่างปริมาณกรดที่หลั่งในกระเพาะอาหาร กับความต้านทานต่อกรด
Acute ulcer
มีลักษณะเป็ นแผลตื้นไม่ลึกถึงชั้นกล้ามเนื้อกระเพาะอาหาร
Chronic peptic ulcer
มีลักษณะเป็นแผลลึกถึงชั้นกล้ามเนื้อกระเพาะอาหาร เมื่อหายจะมีรอยแผลเป็น
แผลที่กระเพาะอาหาร(Gastric ulcer)
เกิดจากความสามารถในการป้องกันกรดและเปปซินของกระเพาะอาหารลดลง
Peptic ulcer perforate
กระเพาะทะลุทำให้กรดออกมาที่ช่องท้องทำให้เยื่อบุช่องท้อง peritoneum อักเสบ
มีอาการปวดท้องมาก อาจเสียชีวิตได้
โรคของลำไส้เล็ก
แผลในลำไส้เล็กส่วนต้น (Duodenal ulcer)
มีแผลเกิดบริเวณลำไส้เล็กส่วนต้นสาเหตุจากการหลั่งกรดที่มากขึ้น
Intussusception
เป็นภาวะที่ลำไส้เล็กส่วนต้นถูกกลืนโดยลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย
Intestinal obstruction
ภาวะที่สิ่งต่างๆในลำไส้ไม่สามารถเคลื่อนผ่าน
ลำไส้ได้ตามปกติ
อาจเกิดจากลำไส้ไม่บีบตัวขับเคลื่อนสิ่งต่างๆในลำไส้ตามปกติ เรียก “ภาวะล าไส้อืด
Intestinal adhesion
การติดกันของลำไส้หรือการที่ลำไส้ติดกับอวัยวะ
ส่วนอื่น ทำให้มีการดึงรั้งลำไส้
โรคของลำไส้ใหญ่
Hirschsprung’s disease or Congenital megacolon
ไม่มี ganglion cell ใน colon จึงไม่มี peristalsis ทำให้ content ผ่านไม่ได้
Imperforate anus
เกิดจากเนื้อเยื่อที่แยกระหว่าง rectum กับ Anus ยังคงอยู่
เกิดภาวะลำไส้อุดตันได้
Diverticular disease
การที่ mucosa มีลักษณะคล้ายถุงยื่นเป็นติ่งออกไปจาก muscle layer ของผนัง colon
ทำให้เกิดการหนาตัวของกล้ามเนื้อรอบๆติ่งเพิ่มแรงดัน
Hemorrhoid
เกิดจากการโตขึ้นของกลุ่มเส้นเลือด และเนื้อเยื่อบริเวณส่วนปลายของลำไส้ตรง ที่เรียกว่า hemorrhoidal tissue
ตับ
Jaundice
ระดับ bilirubin ในเลือดสูงกว่าปกติสองเท่า
อาการ ผิวหนัง ตา sclera เหลือง
Ascites
ภาวะท้องมานเป็นการสะสมของเหลวในช่องท้อง โดยมีสาเหตุจากโรคตับเรื้อรัง
Portal hypertension
Intrahepatic sinusoidal block
Posthepatic block
Prehepatic block
Hepatitis
เป็นการอักเสบของตับเกิดจากการติดเชื้อ virus หรือ reaction จากยาและสารเคมี
Cirrhosis
เป็นความผิดปกติของตับที่เกิดจากการอักเสบมี
fibrosis และมี nodular regeneration ทำให้มีความผิดปกติทั้งโครงสร้างและหน้าที่ของตับ
Disorders of the gall bladder
Choledocholithiasis
นิ่วที่เกิดในทางเดินน้ำดีร่วม เกิดจากการอักเสบของท่อน้ำดี
hepatolithiasis
นิ่วที่เกิดในทางเดินน้ำดี
ภายในตับ
Cholecystitis
การอักเสบของถุงน้ำดีจากโรคนิ่วในถุงน้ำดี
นิ่วในทางเดินน้ำดี
Pigment or bilirubin stones
มีขนาดเล็กกว่าและมีสีคลก้ำว่าชนิดที่เกิดจากคอเลสเตอรอล มักพบในผู้ป่วยตับแข็ง
Cholesterol stones
มีลักษณะแข็งเป็นก้อนสีขาว เหลือง หรือเขียว
เกิดจากการเปลี่ยนแปลงอัตราส่วนความเข้มข้นในน้ำดี หรือการไม่เคลื่อนที่ของถุงน้ำดี
Disorders of the pancreas
Acute pancreatitis
เกิดจากท่อในตับอ่อนได้รับบาดเจ็บหรือมีการแตก น้ำย่อยจากตับอ่อนจะย่อยเนื้อเยื่อตนเอง
Chronic pancreatitis
Chronic calcifying pancreatitis
มักพบในผู้ป่วยโรคพิษสุราเรื้อรัง
Chronic obstructive pancreatitis
มีความสัมพันธ์กับการตีบของ Oddi
sphinctor