Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

บทที่ 8 การใช้กระบวนการพยาบาลในการดูแลมารดาที่มีปัญหาสุขภาพในระยะหลังคลอด,…

- - - - ท้องอืดหรือแน่นท้อง
      - ไข้
      - ปวดท้องหรือสมัผัสท้องแล้วปวด บางรายไม่ชัดเจน เนื่องจากผนังหน้าท้องจะมีความหย่อนตัวในช่วงหลังคลอด
      - คลื่นไส้และอาเจียน
      - เชื้อเข้าทางช่องคลอดผ่านปากมดลูก เข้ามดลูก ปีกมดลูก กระจายเข้าเยื่อบุช่องท้อง
      - เบื่ออาหาร
    - - การให้ยาปฏิชีวนะที่ครอบคลุมทั้ง aerobes และ anaerobes
      - ถ้าเป็นรุนแรงจากแผลมดลูกเน่าและแยก หรือมีการแตกทะลุของลำไส้ จะต้องได้รับการผ่าตัดเร่งด่วน
  - - - ลักษณะของแผลติดเชื้อ
        
        เริ่มจากขอบแผลบวม เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแดง
        
        ไหมที่เย็บอาจขาดหลดุออกมา จนทำให้เกิดการแยกของแผล
        
        มีหนองตามมา
      - อาการและอาการแสดง
        
        การติดเชื้อสัมพันธ์กับการแยกของแผล
        
        มีไข้ มักจะเป็นไข้ต่ำๆ
        
        มีอาการปวดเฉพาะที่ที่แผล ปัสสาวะลำบาก อาจมีปัสสาวะคั่ง หรือไม่ก็ได้
      - การรักษา
        
        ขจัดเนื้อตายและเปิดระบายหนองร่วมกับให้ยาปฏิชีวนะ
        
        ในรายที่มีลักษณะแผลอักเสบแต่ยังไม่มีหนอง สามารถให้ยาปฏิชีวนะอย่างเดียว
        
        การดูแลแผลให้ sitz bath บ่อยๆ ทกุวัน
        
        ให้ยาแก้ปวด
      - ปัจจัยที่ส่งเสริมให้เกิดแผลแยกอื่น ๆ เช่น ความผิดปกติของระบบการแข็งตัวของเลือด การสบูบุหรี่ การติดเชื้อ HPV
    - - เริ่มแสดงอาการไข้ตั้งแต่ 4 วันหลังผ่าตัด หรือในบางราย อาจพบว่ายังมีไข้ต่อเนื่องในขณะได้รับยาปฏิชีวนะ บริเวณแผลจะแดงและมีหนอง
      - การดูแลรักษา
        
        ทำแผลแบบเปียก (wet dressing) 2 ครั้งต่อวัน
        
        เริ่มมีการสร้างเนื้อเยื่อใหม่ 4-6 วัน แล้วจึงเย็บปิดแผลด้วยไหม
        
        การให้ยาปฏิชีวนะ ร่วมกับการผ่าตัดระบายหนอง
      - ปัจจัยเสี่ยง เช่น DM, HT, Obesity ect.
  - - - รักษาตามอาการ ร่วมกับการให้ยาปฏิชีวนะที่ครอบคลุมเชื้อที่สงสัย
      - ถ้ามีฝีหรือหนองต้องระบายออก
    - - ไข้ 38.9-40 C ร่วมกับ tachycardia
      - มดลูกโตขึ้น กดเจ็บที่มดลูกส่วนล่างข้างเดียวหรือสองข้าง
      - ติดเชื้อที่ปากมดลูก หรือมดลูก ลามไปทางหลอดน้ำเหลือง ทำให้เกิดเยื่อบุช่องท้องอักเสบเป็นหนองในอุ้งเชิงกราน
      - ตำแหน่งมดลูกจะ fix จากหนองที่เกิดขึ้นตาม round ligament
  - - - มักจะมีอาการปวดบริเวณที่มีการอักเสบในวันที่สองหรือสามหลังคลอด
      - อาจจะมีไข้หรือไม่มีก็ได้
      - ตรวจพบก้อนบริเวณ Parametrium กดเจ็บตามเส้นเลือดที่มีการอักเสบ
      - ปวดบริเวณท้องน้อยด้านล่างและปวดบริเวณสีข้าง (Flank) อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือทั้งสองอย่าง
    - - การให้ยาปฏิชีวนะ
      - การให้ Heparin ร่วมด้วยเชื่อวา่อาจทำให้ไข้ลดลงช้าลง
  - - - 3 หลังคลอดมีไข้ ไม่เกิน 38.8 องศาเซลเซียส
      - ชีพจร 90-120 ครั้งต่อนาที อาจมีอาการปวดศีรษะ อ่อนเพลีย
      - มดลูกมีขนาดใหญ่ คลำได้ทางหน้าท้อง มีลักษณะนุ่ม กดเจ็บ
      - WBC > 20,000/mm3 และมีการเพิ่มขึ้นของ neutrophil
      - น้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็น / น้ำคาวปลาไม่เปลี่ยนสี จะมีสีน้ำตาลแดง อาจมีเยื่อหุ้มรกออกมา
    - - รักษาตามอาการ ร่วมกับการให้ยาปฏิชีวนะ ที่ครอบคลุมเชื้อที่สงสัย
  - - - มีการติดเชื้อ Staphylococcus Aureus
      - หัวนมแตก ถลอกหรือมีรอยแตก
    - - มีไข้
      - ผิวหนังบริเวณเต้านมมีลักษณะ แดง ตึง แข็ง เจ็บ ปวด
      - ผิวหนังจะนุ่ม เป็นมัน ต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้อาจโตและเจ็บ
    - - เพาะเชื้อน้ำนมข้างที่มีการอักเสบก่อนเริ่มรักษา
      - ให้ยาปฏิชีวนะ
      - ให้ยาแก้ปวด
      - ให้นมบตุรได้ ยกเว้นมีอาการปวดมาก
      - การเจาะระบายหนอง นิยมวิธีใช้เข็มเจาะดูด (needle aspiration)
  - - - ระดับยอดมดลูกไม่ลดลง
      - ปวดมดลูก มีไข้
      - น้ำคาวปลาไม่จางลง / น้ำคาวปลาที่จางลงเปลี่ยนเป็นสีแดง
      - เหนื่อยอ่อนเพลีย
    - - Dilatation and Curettage
      - Antibiotic in endometritis
      - ให้ยา Oxytocin
    - - ทารกไม่ได้ดูดนมแม่
      - มีการติดเชื้อของมดลูก (Endometritis)
      - การผ่าตัดคลอดเอาทารกออกทางหน้าท้อง
      - มดลกูคว่ำหน้ามากหรือคว่ำหลังมาก
      - การหดรัดตัวของมดลูกไม่ดี
    - - Early ambulation postpartum
      - ติดตาม vital signs
      - ประเมิน daily HF, lochia, อาการปวดมดลูก
  - - - การประเมินสาเหตุของการติดเชื้อ
        
        ปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ
        
        ปัจจัยส่งเสริมให้เกิดการติดเชื้อหลังคลอด
      - ประเมินบริเวณที่มีการติดเชื้อ
        
        ฝีเย็บ
        
        เยื่อบุโพรงมดลูกอักเสบ (Endometritis)
        
        หลอดเลือดดำอักเสบในอุ้งเชิงกราน
        
        การติดเชื้อกระจายออกนอกมดลูก
    - - การส่งเสริมให้น้ำคาวปลาไหลดี จัดให้นอนท่า Fowler’ position
      - ดูแลการให้สารน้ำและอาหารทางหลอดเลือด
      - การพยาบาลเมื่อมีอาการ
      - การเตรียมอุปกรณ์กู้ชีวิตกรณีคาดว่าอาจมีภาวะช็อก
      - การให้คำแนะนำในการรักษาสขุภาพ สุขวิทยาส่วนบุคคล
- - - - การบำบัดด้วยยา กลุ่ม Selective serotoninreuptake inhibitor เป็นอันดับแรก
      - เข้ากลุ่มจิตบำบัด
    - - การดูแลให้มารดาได้รับความสขุสบาย และการพักผ่อนอย่างเพียงพอ
      - อธิบายสาเหตุความไม่สุขสบาย ความแปรปรวนของอารมณ์และจิตใจในระยะหลังคลอด
      - ให้ความสนใจ สร้างสัมพันธภาพที่ดี พูดคุย เอาใจใส่ ให้กำลังใจสม่ำเสมอ
      - แนะนำสามีและญาติ ให้กำลังใจมารดา และให้การช่วยเหลือในการดูแลทารก
      - ในรายที่มีอาการรุนแรงพยาบาลควรเพิ่มความสังเกต ดูแลอย่างใกล้ชิด
  - - - รับรักษาในโรงพยาบาล และงดเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา
      - การใช้ยา
        
        ยาต้านโรคจิต (Antipsychotic drug)
        
        ยาลดภาวะซึมเศร้า (Antidepressants)
        
        ยาควบคุมอารมณ์ (Mood stabilizer)
    - - ป้องกันการทำร้ายตนเอง
      - สิ่งที่อาจก่อให้เกิดอันตรายเก็บให้พ้นบริเวณที่มารดาพัก เช่น มีด กรรไกร
      - ให้ความสนใจทุกกิจกรรมและคำพูด
      - ดูแลให้ได้รับยา
      - สังเกตอาการอย่างใกล้ชิด
    - - เริ่มตั้งแต่ 48-72 ชั่วโมงหลังคลอด และไม่พบอาการในผู้ป่วยหลังคลอด เกิน 2 สัปดาห์แล้ว
      - อาการรุนแรงทันที นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย หงุดหงิดง่าย อารมณ์ไม่แน่นอน วิตกกังวลอย่างมาก
      - สับสน จำเวลา สถานที่ บุคคลไม่ได้ ความจำเสื่อม สมาธิเสีย วุ่นวาย พูดเพ้อเจ้อ มีท่าทางแปลก ๆ ร้องไห้คร่ำครวญ หลงผิด หวาดระแวง ประสาทหลอน หูแว่ว บางรายเบื่ออาหาร มีความคิดว่าบุตรจะถูกแย่ง ถูกขโมย ตำหนิตนเอง ลงโทษว่าตนไม่ดี คิด และพยายามฆ่าตัวตาย